Dergiler / İslami Araştırmalar / 2021 / Cilt: 32 - Sayı: 3

Ankaralı Nakîbüleşraflar ve Meşîhat Arşivi’ndeki Nakîbüleşraf Defterleri

Naqib Al-Ashrafs from Ankara and Their Naqib Al-Ashraf Record Books in the Archive of Meshihat

Sayfa
697–721
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalede, Ankaralı bu nakîbüleşrafların hayat hikâyeleri anlatılacak ve nakîbüleşraflık görevleri döneminde tutulan defterler tanıtılacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İslam tarihi boyunca Hz.
📊
Temel Bulgular & Veri:Peygamber’in ailesi, yakın akrabaları ile onun soyundan gelenler Müslümanlar nezdinde önemli bir mevkiye sahip olmuş ve bunları sayıp sevmenin dinî bir vazife olduğu kabul edilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalede, Ankaralı bu nakîbüleşrafların hayat hikâyeleri anlatılacak ve nakîbüleşraflık görevleri döneminde tutulan defterler tanıtılacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İslam tarihi boyunca Hz. Peygamber’in ailesi, yakın akrabaları ile onun soyundan gelenler Müslümanlar nezdinde önemli bir mevkiye sahip olmuş ve bunları sayıp sevmenin dinî bir vazife olduğu kabul edilmiştir. Zamanla bunlarla ilgili bazı hizmetleri yerine getirmek üzere nakîbüleşraflık (nikâbet) teşkilatı kurulmuştur. Bünyesinde bazı görevliler bulunan bu teşkilâtın sorumlusuna ise nakîbüleşraf denilmiştir. Kurumsal kimliğine Osmanlı döneminde kavuşan bu teşkilatın başına Cumhuriyet’in ilanına kadar birçok nakîbüleşraf atanmıştır. Bu nakîbüleşraflardan bazıları Ankaralı olup bunlar döneminde tutulan nakîbüleşraf defterleri de günümüze ulaşmıştır. Bu makalede, Ankaralı bu nakîbüleşrafların hayat hikâyeleri anlatılacak ve nakîbüleşraflık görevleri döneminde tutulan defterler tanıtılacaktır.

Abstract

Throughout the history of Islam, The family of the Prophet, his close relatives and his descendants had an important position in the eyes of Muslims and it was accepted that it was a religious duty to count and love them. In time, the organization of naqîb al-ashraf (niqâbet) was established to perform some services related to them. Many naqîb al-ashrafs were appointed as the head of this organization, which gained its corporate identity during the Ottoman period, until the declaration of the Republic. Some of these naqîb al-ashrafs are from Ankara, and the naqîb al-ashraf record books kept during these periods have survived to the present day. In this article, the life stories of these naqîb al-ashrafs from Ankara will be told and the record books kept during their term of duty will be introduced.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇİFTÇİ, M. (2022). Ankaralı Nakîbüleşraflar ve Meşîhat Arşivi’ndeki Nakîbüleşraf Defterleri. İslami Araştırmalar, Cilt: 32 - Sayı: 3, 697–721. https://ajindex.com/articles/550381

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Ahmed Nazif Efendi, Riyâzü’n-nükabâ, Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi, Esad Efendi Bölümü, nr. 2275. Ahmed Rıfat, Devhatü’n-nükabâ (haz. Hasan Yüksel - M. Fatih Köksal), Dilek Matbaası, Sivas 1998.
  2. Altunsu, Abdülkadir, Osmanlı Şeyhülislâmları, Ayyıldız Matbaası, Ankara 1972.
  3. Andreı, Andreea - Mototolea, Aurel, “Urban Structures and Commercial Life in Ottoman Dobrudja [16th - 18th Centuries] (Osmanlı Dobrucasında Kent Yapı ve Ticarî Hayat [16-18. Yüzyıllar]”, Osmanlı Dönemi Balkan Şehirleri, (ed. Zafer Gölen-Abidin Temizer), Gece Kitaplığı Yay., Ankara 2017, 2/519-568. Atâî, Nev‘îzâde, eş-Şekâiku’n-Nu‘mâniye ve Zeyilleri: Hadâiku’l-hakâik fî tekmileti’şŞekâik (nşr. Abdülkadir Özcan), c. 2, Çağrı Yayınları, İstanbul 1989.
  4. Ayverdi, Ekrem Hakkı, Avrupa’da Osmanlı Mimarî Eserleri (yay. haz. Gürbüz Ertürk - Aydın Yüksel), c. 1-4,
  5. İstanbul Fetih Derneği Yayınları, İstanbul 2000.
  6. Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri, c. 1-2, Matbaa-i Âmire, İstanbul 1333/1915.
  7. Çiftçi, Mehdin, “Baba-Oğul Ankaralı İki Nakîbüleşraf ve Meşîhat Arşivi’ndeki Nakîbüleşraf Defterleri”, I. Uluslararası Ankara Sempozyumu (28-29 Kasım 2020) Tebliğler Kitabı, (editör: Mehmet Ünal vdğr.), c. 1, Ulum Yayınları,
  8. Ankara, Aralık 2020, s. 62-81. -------------------, Süleymaniye Dârülhadisi, Kitabevi Yayınları, İstanbul 2013.
  9. Erünsal, İsmail E., “Osmanlı Mahkemelerinde Şâhitler: Şuhûdü’l-’Udûlden Şuhûdü’l-Hâle Geçiş”, Osmanlı Araştırmaları, 2019, sayı: 53, ss. 1-50.
  10. Işık, Ayhan, Meşîhat Arşivi Belgeleri Işığında Seyyidler ve Nakîbü'l-eşrâflık Müessesesi, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi SBE., İstanbul 2013.
  11. Işık, Ayhan, “Osmanlı Devleti’nde Nakîbü’l- Eşrâflık Müessesesi ve Meşîhat Arşivindeki Nakîbü’l-Eşrâf Defterleri”, Alevilik Araştırmaları Dergisi, 2014, sayı: 8, ss. 213-285. İlmiyye Salnâmesi: Osmanlı İlmiye Teşkilatı ve Şeyhülislâmlar, nşr. Seyit Ali Kahraman, İşaret Yayınları, İstanbul 1998.
  12. İpekten, Haluk vdğr., Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1988.
  13. Kayapınar, Ayşe, “Osmanlı Döneminde Rumeli’de Bir Nahiye Merkezi: Pravadi”, Tarih İncelemeleri Dergisi, 2015, c. 30, sayı: 1, ss. 121-148.
  14. Mehmed Süreyya, Sicill-i Osmânî, c. 1-4,
  15. Gregg International Publishers, Westmead 1971 [İstanbul 1308, Matbaa-i Amire baskısından tıpkıbasım] Nakîbüleşraf Defterleri, Meşîhat Arşivi, Genel nr. 79, Özel nr. 12; Genel nr. 83, Özel nr. 16; Genel nr. 88, Özel nr. 21; Genel nr. 89, Özel nr. 22; Genel nr. 91, Özel nr. 24; Genel