Dergiler / İslami Araştırmalar / 2021 / Cilt: 32 - Sayı: 3

Dini Grupların Sosyolojik Tahlili: Zorluklar Zorunluluklar Sınırlar

Sociological Analysis of Religious Groups: Difficulties Imperatives Limits

Sayfa
615–633
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Konunun ana çerçevesi, kendi alan araştırmalarımız sırasında karşılaştığımız zorluklardan hareket edilerek çizilmiş ve başka araştırmacıların yaşadığı zorluklar da eklenerek konu genişletilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada dini gruplaşmanın araştırılması sırasında araştırmacının karşılaşacağı zorluklar, zorunluluklar ve sınırlar ele alınmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yaklaşımsal zorluklar; dini grupları isimlendirme zorluğu ve kirlenen kavramların grup incelemesine etkileri alt başlıklarına sahiptir.
💡
Sonuç & Katkı:Konunun ana çerçevesi, kendi alan araştırmalarımız sırasında karşılaştığımız zorluklardan hareket edilerek çizilmiş ve başka araştırmacıların yaşadığı zorluklar da eklenerek konu genişletilmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada dini gruplaşmanın araştırılması sırasında araştırmacının karşılaşacağı zorluklar, zorunluluklar ve sınırlar ele alınmıştır. Dini grup araştırmalarında karşılaşılan zorluklar beş başlık altında incelenmiştir. Bunlar; hukuki zorluklar, metodolojik zorluklar, yaklaşımsal zorluklar, yapısal zorluklar ve dilsel zorluklardır. Bu başlıklar kendi içlerinde alt başlıklara ayrılarak ele alınmıştır. Temelde tüm zorluklar; araştırmacının sahada karşılaşacakları ve söylem ve metin analizinde karşılaşacakları olarak dikotomik bir ayırıma da tabi tutulabilir. Hukuki zorluklar başlığı altında; dini gruplaşmanın yasak oluşunun ürettiği, bölünmüş kimlik, yazısızlık ve sivil toplum formatına dönüşen dini grupta meydana gelen değişim ve dönüşümler ele alınmıştır. Metodolojik zorluklar başlığı altında ise; sosyolojinin Batılı olmayan toplumlara transferi ile birlikte ithal edilen kavram ve tipolojilerin İslam dünyası için kullanışsızlığı ve ortaya çıkardığı problemler incelenmiştir. Dilsel zorluklar olarak dini grubun kurduğu anlam dünyasının doğru tahlilinde grubun ürettiği özel iç dili ve sembolizmayı doğru anlamanın gerekliliği ve önemi üzerinde durulmuştur. Yaklaşımsal zorluklar; dini grupları isimlendirme zorluğu ve kirlenen kavramların grup incelemesine etkileri alt başlıklarına sahiptir. Yapısal zorluklar olarak, grup kiml iğinin dışsal kimlik ile etkileşimi, gruba dahil olma süreci ve bunun kimliğin oluşumuna etkileri, grup yapısının katı / yumuşaklığı ve bunun araştırmacıya yansımaları ele alınmıştır. Grubun ürettiği kültürel sınırları tespit etmek, grup kimliğini oluşturan öğeleri, grup kimliği ile bireysel kimlik etkileşimini ve bu kimlik bileşenlerinde hangi unsurun niçin öne çıktığını fark etmek, grup üyesi bireyi anlamada araştırmacıya yardımcı olacaktır. Dini grupların otantiklik iddiaları ve bu iddialarını gerekçelendirdikleri ve kendilerine meşruiyet sağladıkları kaynaklarının tespiti de önemli bir zorluktur. Grubun ideal geçmiş ve umut ettiği geleceği doğru kavramak, üyelerin anlam dünyalarına vakıf olmaya yardımcı olacaktır. Dini grup veya grubu oluşturan kişilerin kişisel tarihlerini, tarihselliklerini fark etmek zorluklar arasındadır. Aynı şekilde dini grubu tarihsel kalıplar ve modern yapılar açısından doğru yerde konumlandırmamak muhtemel yanlışlardan biridir. Dini grubun oluşum ve geliş iminde tedriciliği ve dışarıya karşı siyasi tutumu görmek, grubu ele alırken, genellemeden, karşılaştırmadan ve yerel bağlamlarını göz önüne alarak incelemek araştırmacıya yardım edecektir. Araştırmada, dini grubun, grubu oluşturan üyelerin toplamından fazla bir yapı olduğu ve modern hayatın getirdiği anomi ve yabancılaşmaya karşı bir dayanışma ve sosyal sermaye üretim mekanı oluşu üzerinde durulacaktır. Ayrıca dini gruplaşmanın hem gelenekselin devamı oluşu hem de modern birer yapı olmaları hasebiyle ortaya çıkardıkları otantik yapıya dikkat çekilecek ve bir anlam dünyası kurma girişimi olarak ürettikleri siyasallık ele alınacaktır. Konunun ana çerçevesi, kendi alan araştırmalarımız sırasında karşılaştığımız zorluklardan hareket edilerek çizilmiş ve başka araştırmacıların yaşadığı zorluklar da eklenerek konu genişletilmiştir.

Abstract

In this study, the difficulties and limitations faced by the researcher in studying religious groups are discussed. The difficulties encountered in religious group research are examined under five headings. These are legal difficulties, methodological difficulties, approach difficulties, structural difficulties and lingusitic difficulties. These titles were handled by dividing them into subheadings. Basically, all the difficulties; it can also be subjected to a dichotomous distinction as the difficulties the researcher will face in the field and the difficulties he will face in discourse and text analysis. The title of legal difficulties has three subtitles: lack of writing, split dual identity and structural change forced by the transformation to the non-governmental institution format. Under the title of methodological difficulties; the problems posed by the concepts and typologies that were imported with the transfer of sociology to non-western societies were examined. As linguistic difficulties, the necessity and importance of correctly understanding the special internal language and symbolism produced by the group in the correct analysis of the world of meaning established by the religious group was examined. Under the title of structural challenges, cultural and mental boundaries of religious groups were discussed. Approach difficulties were examined as problems stemming from the researcher. The main frame of the subject has been drawn from the difficulties we encountered during our own research, and the subject has been expanded by adding the difficulties experienced by other researchers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKTÜRK, H. (2022). Dini Grupların Sosyolojik Tahlili: Zorluklar Zorunluluklar Sınırlar. İslami Araştırmalar, Cilt: 32 - Sayı: 3, 615–633. https://ajindex.com/articles/550370

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Akkır, Ramazan, “Türkiye’de Din Siyaset İlişkisi Bağlamında Milli Nizam Partisi” Mevzu Sosyal Bilimler Dergisi, 2020 Sayı 3, ss.115-130
  2. Althusser, Louis, İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları, (çev. Alp Tümertekin), İtaki Yayınları, 4. basım, İstanbul 2003.
  3. Arabacı, Fazlı, İslam Sosyolojisi I Temellendirme Kuram ve Yöntem Sorunları Türkiye Örneği, Ensar Yayınları, İstanbul 2016.
  4. Arslan, Mustafa, “Kültürel Bağlamda Din”, Kültür ve Din, (haz. Mehmet Ali Kirman - Abdullah Özbolat), Karahan Kitabevi, Adana 2014, ss. 15-34
  5. Aydın, Mustafa, İslam’ın Tarih Sosyolojisi, Pınar Yayınları, 3. baskı, İstanbul 2015
  6. Baş, Türker - Akturan, Ulun, Nitel Araştırma yöntemleri NVivo 7.0 ile Nitel Veri Analizi, Seçkin Yay., Ankara 2008.
  7. Berger, Peter L., Dinin Sosyal Gerçekliği, (çev. Ali Coşkun), İnsan Yayınları, İstanbul 1993.
  8. Bilgin, Vejdi, “Popüler Kültür ve Din Dindarlığın Değişen Yüzü”, Kültür ve Din, (haz. Mehmet Ali Kirman - Abdullah Özbolat), Karahan Kitabevi, Adana 2014, ss. 125- 146 Bruinessen, Martin V., Kürtlük, Türklük, Alevilik, Etnik ve Dinsel Kimlik Mücadeleleri, (çev. Hakan Yurdakul) İletişim Yayınları, 9. baskı, İstanbul 2011.
  9. Büyükkara, Mehmet Ali, “Dini Grup Yapılarında Dine İlişkin Muhtemel Anlama ve Temsil Problemleri”, Usul Dergisi, 2007, sayı:7, ss. 107-136.
  10. Büyükkara, Mehmet Ali, Çağdaş İslami Akımlar. Klasik Yay., 2. baskı, İstanbul 2016.
  11. Çelik, Celaleddin, “Sivil Toplum ve Siyaset Etkileşiminde Dini Gruplar”, Kuran ve Toplumsal Bütünleşme (Mezhep ve Dini Gruplar Arası İlişkiler), (ed. Hayati Hökelekli -Vejdi Bilgin), Bursa Büyükşehir Belediyesi Yayınları, Bursa 2015, ss. 527- 546. Çelik, Celaleddin, “Örgütlü Dini Gruplarda Hegemonik Dönüşüm Nurculuktan Post- Nurculuğa Cemaatten Örgüte Gülenist Yapının Sosyolojik Kodları”, İnsan ve Toplum Dergisi, 2017, c. 7, sayı: 1, ss. 25- 67. Çiftçi, Adil, Din Sosyolojisi ve İslam Araştırmaları -Toplumbilim Yazıları IV-, Ankara Okulu Yayınları, Ankara 2016.
  12. Derrida, Jacques, Göstergebilim ve Gramatoloji, (çev. Tülin Akşin), Afa Yayınları, İstanbul 1994.
  13. Efe, Adem, Dini Gruplar Sosyolojisi Isparta Örneği, Dönem Yayıncılık, İstanbul 2013.
  14. Geertz, Clifford, “Kültürel Bir Sistem olarak Din”, Din Sosyolojisi, (çev. Yasin Aktay), (haz. Yasin Aktay - M. Emin Köktaş), Vadi Yayınları, 2. baskı, Ankara 1998.
  15. Geertz, Clifford, Gerçeğin Ardından: Bir Antropoloğun Gözünden İki İslam Ülkesinin Son Kıık Yılı, (çev. Ulaş Türkmen), İletişim Yayınları, İstanbul 2001.
  16. Giddens, Anthony, Modernliğin Sonuçları, (çev. Ersin Kuşdil),