Dergiler / İslami Araştırmalar / 2022 / Cilt: 33 - Sayı: 1

Osmanlı Dönemine Ait Ebû Eyyûb el-Ensârî Türbesi A Haziresinin Arapça Mezar Taşları

Arabic Tombstones of Abu Ayyub al-Ansari Tomb a Lodge from the Ottoman Era

Sayfa
189–212
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sanat yönünden incelenmeyecek olan mezar taşları, Latinizesi ile birlikte Arapça yazılışı karşısına yazılarak takdim edilmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada İstanbul’un fethinden sonra başlayıp 20 yüzyıla kadarki süreç içinde Osmanlı döneminde başlangıçta âlimlerin ebedi istirahatgâhı olan Ebû Eyyûb el-Ensârî Türbesi A Haziresinin Arapça mezar taşları incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Çoğunlukla sülüs hattıyla yazılmış 20 mezar taşının 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar, yani hazirede Fatih Sultan Mehmed döneminden başlayıp, Sultan II.
💡
Sonuç & Katkı:Sanat yönünden incelenmeyecek olan mezar taşları, Latinizesi ile birlikte Arapça yazılışı karşısına yazılarak takdim edilmektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada İstanbul’un fethinden sonra başlayıp 20 yüzyıla kadarki süreç içinde Osmanlı döneminde başlangıçta âlimlerin ebedi istirahatgâhı olan Ebû Eyyûb el-Ensârî Türbesi A Haziresinin Arapça mezar taşları incelenmektedir. Az sayıda Arapça mezar taşının bulunduğu hazirede, tarihi süreç içerisinde pek çok büyük zatın defnedilmiş olduğu bilinmesine rağmen, bunların mezar taşlarından çok azının günümüze intikal ettiği bu çalışmayla anlaşılmaktadır. Bu nedenle sadece Arapça yazılmış mezar taşlarının bir hazire örneğinde incelenmesinin genel bir bilgi vermesi açısından faydalı olacağı kanaati hasıl olmuştur. Çoğunlukla sülüs hattıyla yazılmış 20 mezar taşının 15. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar, yani hazirede Fatih Sultan Mehmed döneminden başlayıp, Sultan II. Bayezid, Sultan II. Selim, Sultan III. Murad, Sultan III. Mehmed, Sultan II. Ahmed, Sultan Abdülaziz, Sultan III. Selim, Sultan IV. Mustafa, Sultan II. Mahmud ve Sultan II. Abdülhamid döneminin mezar taşlarının Arapça örnekleridir. Sanat yönünden incelenmeyecek olan mezar taşları, Latinizesi ile birlikte Arapça yazılışı karşısına yazılarak takdim edilmektedir.

Abstract

In this study we examined the tombstones in Abu Ayyub al-Ansari Tomb Lodge (hazire) A, the final resting place of mainly scholars in the Ottoman era, which belonged to the period from the conquest of İstanbul until the 20th century and were engraved in Arabic. Previously, the owners were according to their professions and classified gender and afterwards the data was transferred into tables including their centuries chronologically. What attracted our attention during the study was that there was not a single research on the tombstones that were engraved in Arabic language. Although throughout that historical process it is known that important people were buried in the tomb lodge, thanks to our study we see that only a small number of their tombstones have reached our day. We had the idea that examining the tombstones only with Arabic engravings in a tomb lodge would be of great use to have a general knowledge. We have determined 20 tombstones in the tomb lodge to be the subjects of our study. These tombstones, mostly inscribed in thuluth calligraphy, date from the 15th century to the 20th century, will not be examined artistically but they will be Latinized and introduced with their Arabic.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SÖZÜDOĞRU, H. A. (2022). Osmanlı Dönemine Ait Ebû Eyyûb el-Ensârî Türbesi A Haziresinin Arapça Mezar Taşları. İslami Araştırmalar, Cilt: 33 - Sayı: 1, 189–212. https://ajindex.com/articles/550352

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. Açıkgözoğlu, Ahmet Sacit, “Mezar Taşı Çalışmaları”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 2009, c. 7, sy. 14, ss. 297-314.
  2. Arslan Sözüdoğru, Hatice, “Ebû Eyyûb elEnsârî Haziresinde Medfun Mevlânâ Muslihuddîn (ö. 894/1489) Hakkında Bazı Mülahazalar”, İslami Araştırmalar Dergisi, 2020, c. 31, sayı:2, ss. 315-24.
  3. Arslan Sözüdoğru, Hatice, “Eyüp Sultan Türbesi A Haziresi Şahideleri”, Tarihi, Edebi ve Kültürel Açıdan Osmanlı Mezar Taşları, İstanbul 2020, ss. 59-90.
  4. Arslan Sözüdoğru, Hatice, “Eyüp Sultan Haziresinde Bulunan Meşâhir-i Rical ve Müderrisler” Projesi, EYSAM, İstanbul 2018 (Basılmamış Proje). Ayanoğlu, Fâzıl İsmail, “Fatih Devri Ricali Mezar Taşları ve Kitabeleri”, Vakıflar Dergisi, 1958, sy. 4, ss. 193-208.
  5. Aydın, Ahmet, Mehmet b. İbrahim’in Manzûm Şir’atü’l-İslâm Tercümesinin Metin ve Tahlili (İlk On Beş Fasıl), (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi) İstanbul Üniversitesi SBE, 2016.
  6. Aydın, Cengiz, “Ali Kuşçu”, TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul 1989, c. 2, ss. 408- 410. Baltacı, Cahid, “Hamîdüddin Efendi, Efdalzâde”, TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul 1997, c.15, ss.476-477.
  7. Baltacı, Cahid, XV. ve XVI. Yüzyılda Osmanlı Medreseleri, c. 1-2,
  8. İFAV Yayınları, İstanbul 2005.
  9. Bektaşoğlu, Mustafa, Anadolu’da Türk İslâm Sanatı, DİB Yayınları, Ankara 2009.
  10. Bozkurt, Nebi, “Mezarlık”, TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul 2004, c. 29, ss. 519- 522. Bursalı Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri, c. 1-3,
  11. Meral Yay., İstanbul 1972.
  12. Çal, Halit, “İstanbul Eyüp’teki Erkek Mezartaşlarında Başlıklar”, Tarihi, Kültürü ve Sanatıyla III. Eyüpsultan Sempozyumu: Tebliğler, 28-30 Mayıs 1999, Eyüpsultan Belediyesi Kültür Yayınları, İstanbul 2000, ss. 206-225.
  13. Çal, Halit, “Göynük (Bolu) Şehri Türk Mezar Taşları”, Vakıflar Dergisi, 2007, sayı: 30, ss. 295-383.
  14. Çayırdağ, Mehmet, “Kayseri’de Selçuklu ve Beylikler Dönemine Ait Bazı Kitâbe ve Mezartaşları”, İstanbul Ü. Edebiyat Fakültesi Tarih Dergisi, 1984, sayı: 34, ss. 495- 532. Demirci, Kürşat, “Kabir”, TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul 2001, c. 24, ss. 33-35.
  15. Doğanay, Aziz, “Mezarından Çıkarılıp Kaçırılan Gurbetteki Şehzâde’nin Unutulan Türbesi: Acem Şahı Abbas’ın Yeğeni Haydar Mirza’nın Eyüp’teki Türbesi”, XX. Uluslararası Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri (02-05 Kasım 2016), Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi, Sakarya 2017, ss. 159-177.
  16. Ergun, Sadettin Nüzhet, Mezar Kitabeleri (İstanbul’da Medfun Olanlar), Remzi Kitaphanesi, İstanbul 1932.
  17. Eyice, Semavi, “Eyüp Sultan Külliyesi”