Dergiler / İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 19 - Sayı: 3

Türkiye’de Özel Yeteneklilerle Yapılan Araştırmalarda Yaratıcılık

Creativity in Research with Gifted Samples in Turkey

Sayfa
327–343
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Doküman incelemesinin ardından elde edilen verilere göre bu çalışmalarda dört kez Yaratıcı Düşünme – Şekilsel Üretim Testi, iki kez Yaratıcılık Ölçeği (How Creative Are You?) ve 16 kez Torrance Yaratıcı Düşünme Testi kullanılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özel yeteneklilerin yaratıcılık becerileri üzerine birçok araştırma yapılmasının sebebi, yaratıcılığın bu bireylerin temel özelliklerinden biri olarak anılmasından kaynaklanmaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarama sonucunda, dışlama ve dahil etme kriterlerine uyan çalışmaların seçilmesinin ardından 12 doktora tezi, altı yüksek lisans tezi ve üç araştırma makalesi olmak üzere toplam 21 çalışmaya ulaşılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Doküman incelemesinin ardından elde edilen verilere göre bu çalışmalarda dört kez Yaratıcı Düşünme – Şekilsel Üretim Testi, iki kez Yaratıcılık Ölçeği (How Creative Are You?) ve 16 kez Torrance Yaratıcı Düşünme Testi kullanılmıştır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:2011-2014 Verileri
⚙️Değişkenler:yaratıcılık · doküman analizi · özel/üstün yetenekliler

Özet

Özel yeteneklilerin yaratıcılık becerileri üzerine birçok araştırma yapılmasının sebebi, yaratıcılığın bu bireylerin temel özelliklerinden biri olarak anılmasından kaynaklanmaktadır. Bu nitel doküman analizi çalışmasının amacı, Türkiye’deki özel yetenekli öğrencilerin yaratıcılık beceriler üzerine yapılan çalışmaları incelemektir. Literatür taraması sürecinde, elektronik veri tabanlarının gözden geçirilmesi araştırmaların başlıklarında, özetlerinde ya da anahtar kelimelerinde özel yetenekli (gifted/talented), yaratıcı düşünme (creative thinking) ve yaratıcılık (creativity) kelimelerinin kullanımı ile yapılmıştır. Tarama sonucunda, dışlama ve dahil etme kriterlerine uyan çalışmaların seçilmesinin ardından 12 doktora tezi, altı yüksek lisans tezi ve üç araştırma makalesi olmak üzere toplam 21 çalışmaya ulaşılmıştır. Türkiye’deki özel yeteneklilerin yaratıcılık becerileri üzerine yapılan bu araştırmalardan 18’i deneysel desende gerçekleşirken, üçü diğer nicel araştırma desenleri ile yapılmıştır. Doküman incelemesinin ardından elde edilen verilere göre bu çalışmalarda dört kez Yaratıcı Düşünme – Şekilsel Üretim Testi, iki kez Yaratıcılık Ölçeği (How Creative Are You?) ve 16 kez Torrance Yaratıcı Düşünme Testi kullanılmıştır. Araştırmaların çoğu 2011-2014 yılları arasında yapılmıştır. Güncel araştırmalara ihtiyaç duyulduğu söylenebilir.

Abstract

The reason of conducting many research on creativity skills of gifted students is due to the fact that it is defined as one of the basic characteristics of the gifted. The aim of this qualitative document analysis is to analyze studies done on creativity skills of gifted students in Turkey. In the literature review process, electronic databases were reviewed on the titles, keywords, or summaries of the studies with the words of gifted (özel/üstün yetenekli) and creative thinking (yaratıcı düşünme), creativity (yaratıcılık). As a result of literature review, and after selecting studies that met the inclusion and exclusion criterias total of 21 studies, including 12 (57,1%) doctoral dissertation, 6 (28,5%) master's thesis and 3 (14,2%) research papers, were found. Among research on creativity in gifted students in Turkey, excluding experimental design, the number of studies carried out with other quantitative research designs were 3 (14.2%), wheras 18 (85.7%) studies were carried out with experimental design. According to the data obtained after the analysis, 4 (19%) used the Test for Creative Thinking–Drawing Production Test, 2 (9.5%) used “How Creative are You?” test and, 16 (76.1%) used the Torrance Test of Creative Thinking (TCTT). The majority of the research was conducted between 2011-2014. It can be said that current studies on this subject are needed.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BIÇAKCI, M., BALOĞLU, M. (2022). Türkiye’de Özel Yeteneklilerle Yapılan Araştırmalarda Yaratıcılık. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 3, 327–343. https://ajindex.com/articles/547359

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. Akkan, E. (2010). Orta öğretimdeki üstün yetenekli öğrencilerin duygusal zekâ ve yaratıcılık düzeylerinin yaşam doyumlarını yordama gücü (Yayımlanmamış doktora tezi). Gaziosmanpaşa Üniversitesi,
  2. Tokat. Akkaş, E. (2013). Bilim ve sanat merkezlerindeki uyum ve destek eğitimi programlarının üstün yeteneklilerde yaratıcılığa etkisi. Üstün Yetenekli Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 1(2), Özel sayı, 108-116.
  3. Akkaş, E. (2014). Farklılastırılmıs problem çözme ögretiminin üstün zekâlı ve yetenekli ögrencilerin matematik problemlerini çözmelerine, tutumlarına ve yaratıcı düsünmelerine etkileri (Yayımlanmamış doktora tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi,
  4. Bolu. Altıntaş, E. (2014). Üstün zekalı öğrenciler için yeni bir farklılaştırma yaklaşımının geliştirilmesi ve matematik öğretiminde uygulanması (Yayımlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi,
  5. İstanbul.
  6. Amabile, T. M. (1998). How to kill creativity. Harvard Business Review, 76(5), 76-87.
  7. Aslan, E. (2001). Kavram boyutunda yaratıcılık. Türk Psikolojik Danısma ve Rehberlik Dergisi, 16(2), 15-22.
  8. Atalay, Ö. Z. (2014). Farklılaştırılmış sosyal bilgileri öğretiminin üstün zekalı öğrencilerin akademik başarı, tutum, eleştirel düşünme ve yaratıcılıklarına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi,
  9. İstanbul.
  10. Batdal Karaduman, G. (2012). İlköğretim 5. sınıf üstün yetenekli öğrenciler içi farklılaştırılmış geometri öğretiminin yaratıcı düşünme, uzamsal yetenek düzeyi ve erişeye etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi,
  11. İstanbul.
  12. Bapoğlu, S. S. (2010). Üstün ve normal çocukların yaratıcı ve eleştirel düşünme düzeylerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi,
  13. İstanbul.
  14. Brookhart, S. (2010). How to Assess Higher Order Thinking Skills in Your Classroom. ASCD: Alexandria,Virginia, USA. Bütün, Ö. (2017). Üstün yetenekli öğrencilerin yaratıcılığını geliştirmeye yönelik programın etkililiği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi,
  15. İstanbul.
  16. Camcı Erdoğan, S. (2014). Bilimsel yaratıcılığı temel alan farklılaştırılmış fen ve teknoloji öğretiminin üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin başarı, tutum ve yaratıcılığına etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). İstanbul Üniversitesi,
  17. İstanbul.
  18. Clark, B. (2013). Growing up gifted: Developing the potential of children at home and at school (8th ed.). Boston: Pearson.Coşkun, H., & Şenyurt, A. Y. (2015) Kişilik ve yaratıcılık ilişkisini inceleyen çalışmaları kullanılan ölçme araçlarına göre değerlendirilmesi. K