PERS İMPARATORLUK GELENEĞİNİN ABBÂSÎ SİYASAL DÜZENİNE ETKİSİ VE İBNÜ’L- MUKAFFA‘IN ROLÜ ÜZERİNE ELEŞTİREL BİR YAKLAŞIM

Necmeddin TURAN

Dergiler / İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 4 - Sayı: 2

PERS İMPARATORLUK GELENEĞİNİN ABBÂSÎ SİYASAL DÜZENİNE ETKİSİ VE İBNÜ’L- MUKAFFA‘IN ROLÜ ÜZERİNE ELEŞTİREL BİR YAKLAŞIM

A CRITICAL APPROACH TO THE IMPACT OF PERSIAN IMPERIAL CUSTOMS ON THE ABBÂSÎD POLITICAL ORDER AND THE ROLE OF IBN AL-MUQAFFA

Necmeddin TURAN

Dergi: İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi
Sayı: 2018 · Cilt: 4 - Sayı: 2
Sayfa: 215–240
Yayın Tarihi: 2022-10-19
DOI: —

🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.

DergiPark Kaydı ↗

✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight

⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İbnü’l-Muḳaffa‘ın Pers düşüncesini İslâm'a uygun hale getirdikten sonra Abbâsî devlet düzenine aktarmak istediği de unutulmamalıdır.Bu çalışma Emevî ve Abbâsîler dönemi boyunca Pers kültürü ve ideolojisinin İslâm medeniyetini nasıl etkilediğini ve İbnü’l-Muḳaffa‘ın buradaki rolünün gerçek niteliğini ortaya koyacak.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯

Amaç & Hipotez:İnsanlık tarihi boyunca birçok medeniyet doğdu, gelişti, düşüşe geçti ve bazen de karşılıklı olarak birbirlerini etkiledi.

📊

Temel Bulgular & Veri:İslâm Medeniyeti de Emevîler ve Abbâsîler döneminde Bizans ve Pers kültür havzasıyla karşı karşıya geldiğinde özellikle felsefi ve teolojik açıdan bir karşılıklı etkileşim süreci başladı.

💡

Sonuç & Katkı:İbnü’l-Muḳaffa‘ın Pers düşüncesini İslâm'a uygun hale getirdikten sonra Abbâsî devlet düzenine aktarmak istediği de unutulmamalıdır.Bu çalışma Emevî ve Abbâsîler dönemi boyunca Pers kültürü ve ideolojisinin İslâm medeniyetini nasıl etkilediğini ve İbnü’l-Muḳaffa‘ın buradaki rolünün gerçek niteliğini ortaya koyacak.

🔬Tür:Araştırma Makalesi

📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem

⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İnsanlık tarihi boyunca birçok medeniyet doğdu, gelişti, düşüşe geçti ve bazen de karşılıklı olarak birbirlerini etkiledi. İslâm Medeniyeti de Emevîler ve Abbâsîler döneminde Bizans ve Pers kültür havzasıyla karşı karşıya geldiğinde özellikle felsefi ve teolojik açıdan bir karşılıklı etkileşim süreci başladı. Bu etkileşim, entelektüel sahada kalmayıp devlet bürokrasisi ve düzenine de sirayet etti. Abbâsîlerin Pers kültüründen daha çok etkilendikleri ve Pers ideolojisinin İbnü’l- Muḳaffa‘ (ö. 142/759) tarafından devlete aktarıldığına dair yaygın bir kanı vardır. Fakat Pers kültür ve ideolojisinin İslâm medeniyetini etkilemesi sadece Abbâsîler dönemine has bir olgu değildir ve hilafet pratiği ölçeğinde düşünüldüğünde Emevî ve Abbâsî tecrübesi arasında büyük bir fark yoktur. İbnü’l-Muḳaffa‘ın Pers düşüncesini İslâm'a uygun hale getirdikten sonra Abbâsî devlet düzenine aktarmak istediği de unutulmamalıdır.Bu çalışma Emevî ve Abbâsîler dönemi boyunca Pers kültürü ve ideolojisinin İslâm medeniyetini nasıl etkilediğini ve İbnü’l-Muḳaffa‘ın buradaki rolünün gerçek niteliğini ortaya koyacak.

Abstract

Throughout the history of humanity, many civilizations were born, developed, declined, and sometimes mutually influenced each other. When the Islamic civilization faced the Byzantine and Persian cultural factors during the Umayyads and Abbâsîds, a process of intellectual and philosophical interaction began. This interaction was not intellectual territory but spreaded to the state bureaucracy and system. There is a widespread belief that Abbâsîd’s state system is more influenced by the Persian culture and ideology, also the Persian ideology is transferred to the state by Ibn al-Muqaffa. But the influence of the Persian culture and ideology on the Islamic civilization is not unique to the Abbâsîd period alone and when considered in the point of caliphate practice there is not a big difference between the Umayyads and Abbâsîds experiences. It should not be forgotten that Ibn al-Muqaffa wanted to transfer Persian thought into Abbâsîd’s state system after adapting the Persian thought to Islam. This study will reveal how the Persian culture and ideology affected the Islamic civilization during the Umayyad and Abbâsîds period and the real quality of İbn al-Muqaffa’s role in that.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

TURAN, N. (2022). PERS İMPARATORLUK GELENEĞİNİN ABBÂSÎ SİYASAL DÜZENİNE ETKİSİ VE İBNÜ’L- MUKAFFA‘IN ROLÜ ÜZERİNE ELEŞTİREL BİR YAKLAŞIM. İHYA Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 2, 215–240. https://ajindex.com/articles/544274

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

Yeni Sekmede Aç ↗

↗Yeni Sekme

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

ADALIOĞLU, Hasan Hüseyin. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5/2 (2004): 1-21. AKYÜZ, Vecdi. Hilafetin Saltanata Dönüşmesi. İstanbul: Dergah Yayınları, 1999. CABİRÎ, Muḥammed Abid. Arap Ahlakî Aklı. Trc. Muḥammed Çelik. İstanbul: Mana Yayınları, 2015. CABİRÎ, Muḥammed Abid. Arap-İslâm Siyasal Aklı. Trc. Vecid Akyüz. 2. Baskı. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2001. CEHŞİYÂRÎ, Ebu Abdullâh Muḥammed b. Abdus. Kitâbü’l-vüzerâ’ ve’l- küttâb. thk. Mustafa el-Saka, İbrahim el-Ebyari-Abdulhafiz Şibli. 2. Baskı. Kahire: Şirketu Mustafa el-Bâbi, 1980.
CHOKR, Melhem. İslâm’ın Hicri İkinci Asrında Zındıklık ve Zındıklar. Trc. Ayşe Meral. İstanbul: Anka Yayınları, 2002.
CRONE, Patricia – Hinds, Martin. The God’s Caliph, Cambridge: Cambridge University Press, 1986.
CRONE, Patricia – Hinds, Martin. Ortaçağ İslâm Dünyasında Siyasî Düşünce. Trc. Hakan Köni. İstanbul: Kapı Yayınları, 2007. ÇELEBİ, İlyas. “Hüsün ve Kubuh”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. İstanbul: TDV Yayınları, 1999, 19: 59-63. ÇELİKEL, Bülent. “Ulemanın İhaneti: Gazali’nin Ulema Eleştirisi”. TYB Akademi: Dil Edebiyat ve Sosyal Bilimler Dergisi 1/1 (2011): 137- 153. ÇETİN, Halis, “Egemenlik ve Hukuk İlişkisi Üzerine”, C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 3/2 (2002): 1-16. ÇETRES, Recai. “Aslilik-Fer’ilik Bağlamında Kelam-Fıkıh İlişkisi”. Kelam Araştırmaları Dergisi 13/2 (2015): 411-422. ÇİL, Halit. “İslâm Tarihinde İlk Düzenli Ordunun Kuruluşu”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2/3 (2013): 78-108. DEMİRCİ, Mustafa. “Abdullâh İbnü’l-Muḳaffa‘ın Risâletü’s-sahabe Adlı Risâlesi: Takdim ve Tercüme”. İSTEM Dergisi 7 (Konya: 2008): 217- 240. DEMİRCİ, Mustafa. “Emevîlerden Abbâsîlere Geçiş Sürecinin Bir Tanığı: Abdullâh İbn’ul-Muḳaffa‘ ve Risâletu’s-Sahabesi”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 21 (2005): 117-148. DURMUŞ, İsmail. “İbnü’l-Muḳaffa‘”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Ankara: TDV Yayınları, 2000, 21: 130-134.
EVOLA, Julius. Modern Dünyaya Başkaldırı. Trc. Fevzi Topaçoğlu. İstanbul: İnsan Yayınları, 1994. GOİTEİN, S. D. Studies Islamic History and Institutions. Leiden&Boston: Brill, 2010. HAFNAVİ, Mustafa. Fikretü’d-devle fi’l-İslâm. Mısır: Matbaatu’l-Ezher, 1959.
HAMZA, Abdullatif. İbnü’l-Muḳaffa‘. Kahire: Daru’l-Fikri’l-Arabi, trz. HUNTİNGTON, Samuel. Medeniyetler Çatışması ve Düny