Dergiler / Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2016 / Cilt: 15 - Sayı: 30

SELÇUKLU İKTİDAR MÜCADELESİ EKSENİNDE REY ŞEHRİ

Rayy in the Axis of Seljuk Power Struggle

Sayfa
549–571
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Biz de bu çalışmamızda Büyük Selçuklu Döneminde Rey'de yaşanan olayların arkasında yatan siyasî, dinî/mezhebî ve iktisadî gerekçeleri ana kaynaklar ışığında incelemeye çalışacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Büyük Selçuklular'ın yeni bir güç olarak varlığını hissettirdiği XI. yüzyıl, Horasan ve Cibâl bölgesinde hüküm süren devletler için önemli gelişmelere sahne olmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Değişen dengelerden en çok etkilenenler ise devrin siyasî, iktisadî ve coğrafî öneme sahip şehirleridir.
💡
Sonuç & Katkı:Biz de bu çalışmamızda Büyük Selçuklu Döneminde Rey'de yaşanan olayların arkasında yatan siyasî, dinî/mezhebî ve iktisadî gerekçeleri ana kaynaklar ışığında incelemeye çalışacağız.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Büyük Selçuklular'ın yeni bir güç olarak varlığını hissettirdiği XI. yüzyıl, Horasan ve Cibâl bölgesinde hüküm süren devletler için önemli gelişmelere sahne olmuştur. Yaşanan siyasî olaylar bölgedeki güç dengelerinin sürekli değişmesine sebebiyet vermiştir. Değişen dengelerden en çok etkilenenler ise devrin siyasî, iktisadî ve coğrafî öneme sahip şehirleridir. Selçuklular, Gaznelilere karşı elde ettikleri Dandanakan zaferinin ardından hızlı bir fütuhat harekâtına girişti. Selçuklular'ın hedefinde kendilerine karşı koyamayacak zayıf hanedanların yönetimindeki zengin orta ve batı İran şehirleri vardı. Bu şehirlerden bir tanesi de, Orta Asya'yı Anadolu'ya bağlayan ipek yolu üzerinde olan ve Mâzenderân bölgesinden gelen birçok yolun kesişme noktasında yer alan Rey'dir. Selçuklu öncesi dönemde Bağdat'tan sonra devrin en önemli şehri kabul edilen Rey, Büyük Selçuklu tarihinin dört başkentinden biri ve kuruluş döneminin en önemli şehirlerindendir. Biz de bu çalışmamızda Büyük Selçuklu Döneminde Rey'de yaşanan olayların arkasında yatan siyasî, dinî/mezhebî ve iktisadî gerekçeleri ana kaynaklar ışığında incelemeye çalışacağız.

Abstract

There have been important developments for the states which prevailing throughout the Khorasan and Jibal in the XI. century which Great Seljuk taken place in the scene of history. Political events gave rise to constant changes in the balance of power in the region. The most affected places by the changing balance are the cities which have political, economic and geographical significance. After they gained a victory against the Ghaznavids in Dandanakan, Seljuks embarked on a rapid conquest of operation. Great Seljuks targeted rich central and western Iranian cities which ruled by weak dynasties to resist them. This is also one of the cities is Rayy which on the Silk Road connecting of Central Asia to Anatolia and located at the intersection of several roads from the Mâzenderân region. Rayy, which considered the most important city after Baghdad before the Seljuk period, is one of the most important cities of the early Great Seljuk history and one of the four capital cities. In this study, will be discussed political, religious/sectarian and economic reasons behind the incidents in Rayy during the Seljuk period, in the light of main sources.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YAZAR, N. (2022). SELÇUKLU İKTİDAR MÜCADELESİ EKSENİNDE REY ŞEHRİ. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 15 - Sayı: 30, 549–571. https://ajindex.com/articles/537649

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. Agacanov, S. G., Selçuklular, Rusça'dan çeviren: Ekber N. Necef / Ahmet R. Annaberdiyev, Ötüken Neşri- yat, İstanbul 2006.
  2. Ahmed b. Mahmud, Selçuk-nâme, haz.: Erdoğan Merçil, Kervan Kitapçılık, İstanbul 1977. Azîmî, Azîmî Tarihi Selçuklular Dönemiyle İlgili Bölümler (430-538/1038/39-1143/44), Metin, Çeviri, Not Özgüdenli, age, s. 286. lar ve Açıklamalar ile haz.: Ali Sevim, T.T.K. Yayınları, Ankara 2006. Beyhakî, Ebu'l-Fazl Muhammed b. Hüseyin, Tarih-i Beyhakî, nşr.: Saîd Nefîsî, I-III, Tahran 1326hş. Bundârî, El-Feth Ali b. Muhammed, Zübdetü'n-Nusra ve Nuhbetü'l-Usra: Irak ve Horasan Selçukluları Tarihi, çev.: Kıvameddin Burslan, Maarif Matbaası, İstanbul 1943.
  3. Demir, Mustafa, Büyük Selçuklu Tarihi, Sakarya Kitapevi, Sakarya 2004. Ebu'l-Fidâ, İsmail b. Ali b. Muhammed, Tarihu Ebu'l-Fida: el-Muhtasar fi Ahbari'l-Beşer, Darü't-Tıbaati'l- Amire 1286. Hüseynî, Sadre'd-Din Ebu'l-Hasan Ali b. Nâsır, Ahbâru'd-Devleti's-Selçukiyye, çev.: Necati Lugal, T.T.K. Basımevi, Ankara 1999.
  4. İbn Haldun, Ebû Zeyd Veliyyüddin Abdurrahman b. Muhammed, Divanu'l-Mübtede' ve'l-Haber fî Eyyâmi'l-Arab ve'l-Acem ve'l-Berber ve men Âsârahum min Zevi's-Sultani'l-Ekber, tahk.: Halil Şehade, Dârü'l-Fikr, Beyrut 1408/1988.
  5. İbn Münkiz, Ebuıl-Muzaffer Müeyyidüddevle Üsame b. Mürşid, Kitabu'l-İ'tibar, nşr.: Philip Khuri Hitti, Princeton University Press, Princeton 1930. İbn Tağrıberdî, Cemâle'd-Din Ebu'l-Mehâsin Yusuf el-Atabekî (874), en-Nucûmu'z-Zâhire fî Mülûk-i Mısr ve'l-Kâhire, Daru'l-Kütüb, Mısır ts. İbnü'l-Âdîm, Zübdetü'l-Haleb min Tarihi Haleb, nşr.: Sami Dehhan, Dımeşk 1954. İbnü'l-Cevzî, Ebüıl-Ferec Cemaleddin Abdurrahman b. Ali, el-Muntazam fi Tevarihi'l- Mülük ve'l-Ümem, Dâiretü'l-Maarifi'l-Osmaniyye, Haydarâbâd, 1359h. İbnü'l-Esîr, Ebu'l-Hasan İzzeddin Ali b. Muhammed b. Abdülkerim, el-Kamil fi't-Tarih, Beyrut 1966, İslam Tarihi, çev.: Abdülkerim Özaydın, Bahar Yayınları, İstanbul 1987. İbnüıl-İbrî, Ebu'l-Ferec Barhebraeus Yuhanna, Târihi Muhtasaru'd-Düvel, tahk.: Entûn Sâlihânî, Da- ru'ş-Şark, Beyrut 1992. İbnü'l-Kalânisî, Zeyl-ü Tarih-i Dımaşk, Beyrut 1908.
  6. Kafesoğlu, İbrahim, Sultan Melikşah Devrinde Büyük Selçuklu İmparatorluğu, Osman Yalçın Matbaası, İstanbul 1953. Kazvînî, Hamdullah b. Ebû Bekir b. Ahmed Hamdullah Müstevfî, Tarih-i Güzîde, Abdulhüseyin Nevâyî, Emîr Kebîr, Tahran 1364hş. Köymen, Alparslan ve Zamanı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1972. ----------, Mehmet Altay Tuğrul Bey ve Zamanı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1976. ----------, Mehmet Altay, Büyük Selç