Dergiler / Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 19 - Sayı: 1

Belâgat ve Edebî Tenkit Terimlerinin Teşekkülü Üzerine Bir Bibliyografya Denemesi I

A Bibliography Trial on the Formation of Rhetoric and Literary Criticism Terms I

Sayfa
447–508
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Belâgat ve edebî tenkit terimlerinin teşekkülüne dair yapılan çalışmaların 1970’lerin başlarına kadar uzandığını söyleyebiliriz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bibliyografya çalışmaları, bilimsel alanlardaki daha önce var olan biriki- mi yansıtması bakımından oldukça önemlidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bibliyog- rafya çalışmamızda Belâgat terimleri ile ilgili 10 kitap, 10 adet doktora tezi, 33 adet yüksek lisans tezi, 17 adet sempozyum tebliği ve 143 adet makale olmak üzere toplam 213 çalışmaya yer verilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Belâgat ve edebî tenkit terimlerinin teşekkülüne dair yapılan çalışmaların 1970’lerin başlarına kadar uzandığını söyleyebiliriz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:10 adet
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bibliyografya çalışmaları, bilimsel alanlardaki daha önce var olan biriki- mi yansıtması bakımından oldukça önemlidir. Ülkemizde belâgat ve nakd terimleri alanında yapılmış çalışmalara toplu olarak erişebileceğimiz bibli- yografi araştırması bulunmamaktadır. Biz bu çalışmamızda özellikle Arap dünyasında yapılmış olan belâgat terminoloji çalışmalarının doğru bir şekil - de aktarılmasını hedeflemekteyiz. Çok fazla yekün oluşturduğu için belâgat çalışmalarının tamamına yer verilmemiş, sadece belâgat ve edebî tenkit te- rimlerinin teşekkülüne dair eserlere yer verilmiştir. Yöntem olarak; öncelikle elektronik kütüphaneler taranmış, ardından belağat terimleri ile ilgili yapılan temel çalışmaların kaynakçaları mukayeseli olarak incelenmiştir. Bibliyog- rafya çalışmamızda Belâgat terimleri ile ilgili 10 kitap, 10 adet doktora tezi, 33 adet yüksek lisans tezi, 17 adet sempozyum tebliği ve 143 adet makale olmak üzere toplam 213 çalışmaya yer verilmiştir. Ulaşılan çalışmalar; Ulaşılan ça- lışmalar; kitaplar, doktora tezleri, yüksek lisans tezleri, sempozyum tebliğle- ri ve makaleler olmak üzere beş kategoride incelenmiştir. Çalışmaları; konu bakımından genel olarak, dönemsel / tarihî çalışmalar ve belâgatçıların terim anlayışlarını ele alan çalışmalar şeklinde tasnif etmemiz mümkündür. Tez çalışmalarının; kim tarafından, nerede, hangi hocanın danışmanlığında, kaç sayfa yapıldığı bilgisine bibliyografyada yer verilmiştir. Ayrıca makalelerin de hangi dergide, nerede, kaç yılında, hangi sayfa aralığında yayınladığına dair bilgilere yer verilmiştir. Ulaşılan çalışmalarının büyük çoğunluğunun Mağrib ülkeleri ve Ürdün’de hazırlandığı görülmektedir. Belâgat ve edebî tenkit terimlerinin teşekkülüne dair yapılan çalışmaların 1970’lerin başlarına kadar uzandığını söyleyebiliriz.

Abstract

Bibliography research is significant for scientific progress since they are mirroring the previous accumulation of the studies in one piece. Although rhetoric (balaqat) and literary criticism (naqd) are important elements of Arab literature, no bibliography research has been conducted about balaqat and naqd in the Turkish language. This study aims to investigate rhetorical and literary criticism studies in the Arab world by looking at a large number of scientific works. There are uncountable studies including balaqat and naqd; therefore, this study analyzes only some part of the existing literature involving the formation of these two terms. Following steps illustrate the methodological process: first, electronic libraries were searched; second, the bibliography studies on rhetoric and literacy criticism terms were examined comparatively based on their formation; and third, a total of 213 studies related to balaqat and naqd terms including 10 books, 10 Ph.D. theses, 33 master’s thesis, 17 symposium papers and 143 articles were included. The selected studies were examined in five categories as doctoral theses, master’s theses, symposium papers and articles that can be also separated into two categories regarding the subject of the manuscripts as periodical/historical studies and the studies including the rhetoricians’ perspectives on this topic. This study also provides background information about the theses and articles such as author, supervisor, country, and journal names. The results show that the majority of the studies are conducted in North Africa countries (Maghreb) and Jordan. It is also be found that the studies on the formation of rhetoric and literary criticism date back to the early 1970s.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Güceyüz, İ. (2022). Belâgat ve Edebî Tenkit Terimlerinin Teşekkülü Üzerine Bir Bibliyografya Denemesi I. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 19 - Sayı: 1, 447–508. https://ajindex.com/articles/537511

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Alper, Ömer Mahir. Açıklamalı Felsefe Eserleri Bibliyografyası -Arap Harfli Türkçe Basmalar-. İstan- bul: Kitabevi, 2004.
  2. Arpa, Abdulmuttalip. “İbn Kuteybe’nin Belâgat İlminin Teşekkülüne Katkıları–Te’vîlü Müşki- li’l- Kur’ân Çerçevesinde–”. Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2/3 (2011), 29–54.
  3. Çelik, Yüksel. “Sekkâkî’ye Kadar Belagat Çalışmaları”. Bilimname 20 (2011), 85–108. ‘Isîlân, Abdullah Abrurrahim. “Kadiyyetu’l-Lafz ve’l-Ma‘nâ beyne’n-Nukkâd ve’l-Belâğiyyîn”. Mecelletu Kulliyyetu’l-Luğati’l-‘Arabiyye–Câmi‘atu’l-İmâm Muhammed b. Su‘ud 4 (1974), 87–112.
  4. Öznurhan, Halim. Kadı el-Cürcânî’de Edebî Tenkit. Kayseri: Laçin Yayınları, 2007. es-Sâmil, Muhammed b. Ali. “Kadâya’l-Mustalahi’l-Belâğî: Kesratuh ve Te‘adduduh ve ’İştirâkuh ve Siyâğatuh”. Mecelletu Câmi‘ati ’Ummi’l-Kurâ li ‘Ulûmi’ş-Şerî‘a ve’l-Luğati’l-Arabiyye ve ’Âdâbihâ 16/30 (2004), 439–497. es-Sâmil, Muhammed b. Ali. “Belâgat Terminoloji Sorunları –Terimlerin Çokluğu, Çeşitliliği, Ço- kanlamlılığı ve Yapıları-”. çev. Ömer Kara. Usûl 19 (2013), 59-106.
  5. Şensoy, Sedat. “Hatîb el-Kazvînî’de Fesâhat ve Belâgat Kavramları”. İslâm Araştırmaları Dergisi 17 (2007), 25-47.
  6. Tülücü, Süleyman. “Binbir Gece Masalları Üzerine (Seçilmiş Bir Bibliyografya İle)”. Atatürk Üni- versitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 22 (2004), 1-53.
  7. Tülücü, Süleyman. “Atatürk Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi Makaleler Bibliyografyası”. Atatürk Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 26 (2006), 241-286.
  8. Tülücü, Süleyman. “Mu‘allakât ve Şairleri Üzerine Bir Bibliyografya Denemesi-I”. Atatürk Üniver- sitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 23 (2006), 1-70.
  9. Uzunoğlu, M. Vecih. “Türkiye’de Arap Dili Alanında Yapılan Yüksek Lisans ve Doktora Tezleri”. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi 3/8 (2003), 7-36.
  10. Yüksel, Ahmet. “Arap Dilinde İltifat Sanatının Tarihi Seyri Üzerine Bir İnceleme”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 28 (2010), 63-85.