Dergiler / History Studies / 2012 / Cilt: 4 - Sayı: 3

Amerikan board ve sason ermeni isyanı’nın Amerika’da propmerikan board ve sason ermeni isyanı’nınpraganda aracı olarak kullanılması

The American board and the usage of the sason Armenian revolt as a propaganda tool in the united states

Sayfa
137–151
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makale Amerikan Protestan misyonerlerinin Sason İsyanları’nı ABD’de bir propaganda aracı haline dönüştürülerek isyanı para toplayacak bir firsat olarak degerlendirdikleri tezini işlemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Anadolu’da meydana gelen Ermeni isyanlarının oluşum sürecine katkı yapan dış etkenlerden birisi de Amerika Birleşik Devletleri’dir.
📊
Temel Bulgular & Veri:ABD 19. yüzyıldan beri, Osmanlı topraklarında kendisi için çıkar alanları meydana getirmek için iki önemli araçtan yararlanmıştı: ticaret ve misyonerlik faaliyetleri.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makale Amerikan Protestan misyonerlerinin Sason İsyanları’nı ABD’de bir propaganda aracı haline dönüştürülerek isyanı para toplayacak bir firsat olarak degerlendirdikleri tezini işlemektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Anadolu’da meydana gelen Ermeni isyanlarının oluşum sürecine katkı yapan dış etkenlerden birisi de Amerika Birleşik Devletleri’dir. ABD 19. yüzyıldan beri, Osmanlı topraklarında kendisi için çıkar alanları meydana getirmek için iki önemli araçtan yararlanmıştı: ticaret ve misyonerlik faaliyetleri. Emperyalist yönde değişen dünya siyasetinde, ABD bu iki enstrüman sayesinde diğer devletlere karşı açık kapı emperyalist hareketine geçmişti. 1810 yılında kurulan Amerikan Board misyoner örgütü, kendisine hedef kitle olarak Anadolu’nun her tarafına yayılmış olan Ermenileri seçmiş, Osmanlı topraklarında açmış olduğu misyoner okulları sayesinde Ermeni gençlerini yetiştirip Ermeni isyanlarının oluşumuna zemin hazırlamış ve ABD’nin Anadolu’da söz sahibi olmasını planlanmıştır. Ayrıca, American misyonerlerinin 19. yüzyılın sonlarında başlayan Ermeni isyanlarını ABD’de bir propaganda malzemesi olarak kullanarak para toplamaları bu ülkede Osmanlı Devleti’ne karşı bir kamuoyu oluşmasına neden olmuştur. Bu makale Amerikan Protestan misyonerlerinin Sason İsyanları’nı ABD’de bir propaganda aracı haline dönüştürülerek isyanı para toplayacak bir firsat olarak degerlendirdikleri tezini işlemektedir.

Abstract

The United States of America has been one of the external factors in the emergence of Armenian uprisings in Anatolia. Since the beginning of the nineteen century, the US had tried to utilize two instruments for constituting its interest in the Ottoman territories: trade and missionary activities. As modern imperialism advanced in the 19th century, with the help of these two instruments the US created an advantage against its rivals with an open door imperialism. Founded in 1820, the American Board of Commissioners for Foreign Missions (ABCFM) targeted Anatolian Armenians in its missionary work, opened missionary schools in Anatolia, paved the road for the Armenian uprisings through education of the Armenian youth, and planned to increase American influence in Anatolia. Furthermore, missionaries used the Armenian uprisings of the late 19th century as a propaganda machine to gather funding in the US and created an anti-Ottoman public opinion. This article argues that American Protestant missionaries used the Sason Armenian Revolt as a propaganda tool in the US and saw the revolt as an opportunity to raise funds for their mission.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖNEY, C. (2022). Amerikan board ve sason ermeni isyanı’nın Amerika’da propmerikan board ve sason ermeni isyanı’nınpraganda aracı olarak kullanılması. History Studies, Cilt: 4 - Sayı: 3, 137–151. https://ajindex.com/articles/537406

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. B.O.A., HR. SYS. 2741/75 (5.Mayıs. 1897) B.O.A., Y. PRK. ZB. 26/92 (26. Mart. 1901)
  2. B.O.A., HR. SYS, 2834/12 (23 Kasım 1895) B.O.A, HR. SYS. 2834/9 (26 Kasım 1895) B.O.A, Y.PRK. BİK, 41/18, B.O.A, HR. SYS. 2838/27, B.O.A, Y.A. HUS. 331/82 AÇIKSES, Erdal, Amerikalıların Harput’taki Misyonerlik Faaliyetleri, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 2003.
  3. ALAN, Gülbadi, Gökhan Polat, “The American Board And The Ottoman Women’s Education”, History Studies: ABD ve Büyük Ortadoğu İlişkileri Özel Sayısı, Ekim 2011.
  4. AYDIN, Mithat “Amerikan Protestan Misyonerlerin Ermeniler arasındaki Faaliyetleri ve Bunun Osmanlı-Amerikan İlişkilerine Etkisi”, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırmaları Merkezi Dergisi (OTAM), S: 19, Ankara, 2005.
  5. BARTLETT, S.C. Historical Sketch of The American Board: Turkey Report, American Board, Boston, 1889. ÇELİK,Mehmet, “Osmanlı’da Misyoner Kiliseler Nasıl ve Neden Kuruldu”, http://www.tbbd.org/index.php?option=com_content&view=article&id=153%3Aosma nlida-msyoner-klseler&catid=36&Itemid=48 Ulaşım: 31.03.2012.
  6. ÇUKUROVA, Bülent, Antep’te “Ermeni Ulusçuluğunun Doğuşunda Amerikalılar ve Kolejin Etkisi”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, Sayı: 40, Kasım 2007.
  7. DANACIOĞLU, Esra, “Osmanlı İmparatorluğu’nda Amerikan Board Okulları ve Ermeniler”, Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitü Dergisi, Cilt: 3, Sayı: 9-10.
  8. DİNÇARSLAN, Latif,Zeytun’da Misyoner Faaliyetleri, Hoşgörüden Yol Ayrımına Ermeniler, Editörler: Metin Hülagü, İakir Batmaz, Gülbadi Alan, EUSAS II, Cilt: 3,Kayseri 2008.
  9. ERDEM, Hüseyin Hıristiyanlıkta Kongregesyonalist Akımın Ortaya çıkışıve Görüşleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Dinler Tarihi Ana Bilim Dalı, Ankara, 2009.
  10. ERDOĞAN, Dilşen İnce “Merzifon’da Amerikalı Misyonerler ve Ermeniler”, Çağdaş Türkiye Araştırmaları Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 11, İzmir, 2005.
  11. FENDOĞLU, Hasan Tahsin, “Amerika Birleşik Devletleri’nin Misyonerleri ve Osmanlı Devleti”, Türkler Ansiklopedisi, Ed: Hasan Celal Güzel, Cilt:14, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 2002.
  12. GÜLLÜ, Ramazan Erhan. Antep Ermenileri (Sosyal, Siyasi ve Kültürel Hayatı), IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2010.
  13. GÜLER, Yavuz “Osmanlı Devleti Dönemi Türk - Amerikan İlişkileri (1795 – 1914)”, Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 6, Sayı: 1, Ankara 2005.
  14. GÜLMEZ, Nurettin, “Tahkik Hey'eti Raporlarına Göre 1894 Sason İsyanı”, Belleten, Cilt: LXX -