KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / History Studies / 2012 / Cilt: 0 - Sayı: özel sayı

İran’da Malkum Han ve Feth Ali Ahundzâde’nin Arap Alfabesini Değiştirme Teşebbüsleri (1860-1880)

Malcom Khan and Fath Ali Ahunzade’s Attempts on Changing Arabic Alphabet in Iran (1860-1880)

Yılmaz KARADENİZ
Sayfa
215–226
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İstanbul'dan eli boş döndükten sonra yeni alfabe konusunda ısrarını devam ettirmiş, Arap alfabesinin kaldırılmasını İran'daki İslâmi kurum ve değerlerin yıkılmasında görmeye başlamıştır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:İran'ın Müslümanlar tarafından fethinden yaklaşık iki asırlık bir aradan sonra Fars dilinde kullanılmaya başlanan Arap alfabesi, on dokuzuncu asrın son yarısında İran nasyonalistlerinden Mirza Feth Ali Han Ahundzade (Ahundov) ve Ermeni asıllı Mirza Yakup Han'ın oğlu Malkum Han'ın değiştirme teşebbüsü ile karşı karşıya kalmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ahundzade'nin İstanbul temaslarında aradığı destek sadece Ali Suavi ve Münif Paşa ile sınırlı kalmış, icat ettiği alfabenin Arap alfabesi yerine kullanılamayacağı kendisine söylenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:İstanbul'dan eli boş döndükten sonra yeni alfabe konusunda ısrarını devam ettirmiş, Arap alfabesinin kaldırılmasını İran'daki İslâmi kurum ve değerlerin yıkılmasında görmeye başlamıştır
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

İran'ın Müslümanlar tarafından fethinden yaklaşık iki asırlık bir aradan sonra Fars dilinde kullanılmaya başlanan Arap alfabesi, on dokuzuncu asrın son yarısında İran nasyonalistlerinden Mirza Feth Ali Han Ahundzade (Ahundov) ve Ermeni asıllı Mirza Yakup Han'ın oğlu Malkum Han'ın değiştirme teşebbüsü ile karşı karşıya kalmıştır. Ahundzade'nin İstanbul temaslarında aradığı destek sadece Ali Suavi ve Münif Paşa ile sınırlı kalmış, icat ettiği alfabenin Arap alfabesi yerine kullanılamayacağı kendisine söylenmiştir. İstanbul'dan eli boş döndükten sonra yeni alfabe konusunda ısrarını devam ettirmiş, Arap alfabesinin kaldırılmasını İran'daki İslâmi kurum ve değerlerin yıkılmasında görmeye başlamıştır

Abstract

Arabic alphabet which was started two hundred years after conquest of Iran was faced to attempts of change by a nationalist Mirza Feth Ali Khan Ahunzade (Ahundov) of Kacar Dynasty and Malcom Khan who was an Armenian originally and son of Mirza Yakup. Ahundzada’ seeking to support about new alphabet in Istanbul has received support from only Ali Suavi and Münif Pasha. There was told him that cannot be used this new alphabet instead of the Arabic alphabet.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARADENİZ, Y. (2022). İran’da Malkum Han ve Feth Ali Ahundzâde’nin Arap Alfabesini Değiştirme Teşebbüsleri (1860-1880). History Studies, Cilt: 0 - Sayı: özel sayı, 215–226. https://ajindex.com/articles/537381

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (9)

  1. AHUNZÂDE Feth Ali, Elifba-yı Cedid ve Mektubat (tash. Hamid MuhammedzâdeHamid Arseli), Bakü 1963.
  2. AHUNDZADE Feth Ali, Makalat-ı Felsefi, Tebriz 1357 AHUNDZADE Feth Ali, Mektubat (tash. Bahram Choubine), Frankfurt 2006
  3. ALGAR Hamid, Şureş-i Ağa Han Mahallati ve Çend Makale-i Diğer (terc. Ebul Kasım Sırri), Tehran 1370. BAYKARA Hüseyin, Azerbaycan’da Yenileşme Hareketleri, Ankara 1966.
  4. BROWNE Edward, The Persian Revolution, Cambridge 1914. FUAD Ali, “Türk ve Dünya Meşhurları,” Türk Tarih Encümeni Mecmuası, İstanbul 1930.
  5. HALAC Mansur, Nümayişnamenevisan-ı İran: ez Mirza Feth Ali Ahundzâde ta Behram Beyzayi, Tehran 1382. KARADENİZ Yılmaz, “İran Batılılaşma Hareketinde Mirza Malkum Han’ın Rolü (1833-1908),” Süleyman Demirel Üniversitesi Fen edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Mayıs 2011, Sayı: 23, s. 103-111.
  6. KEDDİE N. R., An islamic Response to imperializm: Political and Religios writing of Sayyid Jamalad-Din Afgani, Los Angeles 1968. LEVENT Agâh Sırrı, Türk Dilinde Gelişme ve Sadeleşme Safhaları, Ankara 1949.
  7. LEWİS Bernard, Modern Türkiye’nin Doğuşu, Ankara Mecelle-i Terakki, London 1885. Mecmua-yı Fünun, Sayı: 14, Temmuz/Ağustos 1863, s. 74-77.
  8. MOLLAYERİ Muhammed Mehdi, Tarih ve Ferheng-i İran der Devran-ı İntikal ez Asr-ı Sasani be Asr-ı İslâmi VI, Tehran 1379 NEFİSİ Said, Tarih-i Temeddün-ü İran-ı Sasani, Tehran 1384. REBİZADE Haşim, Külliyat-ı Malkum Han, Tebriz 1325. SASANİ Han Melik, Siyasetgiran-ı Devre-i Kacar, Tehran 1338. TABATABAİ Muhit, Mecmua-yı Mirza Malkum Han I, Tehran 1327. TANSEL Fevziye Abdullah, “Arap Harflerinin Islahı ve Değiştirilmesi Hakkında İlk Teşebbüsler ve Neticeleri,” Belleten XVII, Nisan 1953, s. 224-225.
  9. Telaş, Hordad 1345, Şumare: 1, s. 67.