Dergiler / History Studies / 2012 / Cilt: 4 - Sayı: 1

18. ve 19. Yüzyıllarda osmanlı borçlar tarihine bir bakış

Sayfa
335–358
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Daha çok hükümetin cari giderlerinde kullanılan dış borçlar, bir yandan birikimli olarak artmış diğer yandan da kamu gelirlerinin önemli bir kısmına yabancıların el koyması ile sonuçlanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti son dönemlerinde borçlanmaya başlamış olmasına rağmen, acı tecrübeler yaşayarak bedeller ödemiş ve mali iflasa sürüklenmiştir.Bu yıllarda devletin gelir ve giderlerinin uzun dönemli bir dengeye kavuşturulamaması büyük sorunlar yaratmıştır. 19. yüzyılın ortalarına kadar Osmanlı Devleti finansman güçlüklerini imparatorluğun kendi kaynaklarını kullanarak aşmaya çalışmış, ancak bu süreçte belirli bir istikrar sağlanamamıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nitekim iç borçlanma süreci ve iç finans piyasaları özellikle 1770-1840 döneminde tağşiş ve enflasyon yükünün altından kalkamamıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Daha çok hükümetin cari giderlerinde kullanılan dış borçlar, bir yandan birikimli olarak artmış diğer yandan da kamu gelirlerinin önemli bir kısmına yabancıların el koyması ile sonuçlanmıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devleti son dönemlerinde borçlanmaya başlamış olmasına rağmen, acı tecrübeler yaşayarak bedeller ödemiş ve mali iflasa sürüklenmiştir.Bu yıllarda devletin gelir ve giderlerinin uzun dönemli bir dengeye kavuşturulamaması büyük sorunlar yaratmıştır. 19. yüzyılın ortalarına kadar Osmanlı Devleti finansman güçlüklerini imparatorluğun kendi kaynaklarını kullanarak aşmaya çalışmış, ancak bu süreçte belirli bir istikrar sağlanamamıştır. Özellikle savaş dönemlerinde ortaya çıkan mali yükünbarış dönemlerinde altından kalkılamaması veya hafifletilememesi, tağşişleri gündeme getirmiştir. Tağşiş ve enflasyonlar ise devlete borç verecek ve güven esası üzerine kurulacak finans piyasalarının güçlenmesini engellemiştir. Nitekim iç borçlanma süreci ve iç finans piyasaları özellikle 1770-1840 döneminde tağşiş ve enflasyon yükünün altından kalkamamıştır. Bu zor dönemde uzun vadeli mali dengelerin kurulamaması nedeniyle iç borçlanma alternatifi bir anlamda tüketilmiş ve Kırım Savaşı ile birlikte Osmanlı devleti dış borçlanma sürecini başlatmıştır. Ancak bütçe dengeleri 1850'ler sonrasında da kurulamamış ve dış borçlanma süreci 1875-1876 yıllarında ödemelerin durdurulması, 1881 yılında da Düyun-u Umumiye İdaresi'nin kurulması ile sonuçlanmıştır. Osmanlı dış borçları, ülkenin kaynaklarını yabancılara aktarmanın bir aracı niteliği taşımış ve alınan borçlar yeniden üretimde kullanılmamıştır. Daha çok hükümetin cari giderlerinde kullanılan dış borçlar, bir yandan birikimli olarak artmış diğer yandan da kamu gelirlerinin önemli bir kısmına yabancıların el koyması ile sonuçlanmıştır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KOPAR, M., YOLUN, M. (2022). 18. ve 19. Yüzyıllarda osmanlı borçlar tarihine bir bakış. History Studies, Cilt: 4 - Sayı: 1, 335–358. https://ajindex.com/articles/537339

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (29)

  1. BCA, 490.01/1449.1.6, s. 26. AÇBA, Sait, Osmanlı Devleti’nin DışBorçlanması (1854-1914), Afyon 1995
  2. AÇBA, Sait, Devlet Borçlanması, Ankara 1991
  3. AKYILDIZ, Ali, Osmanlı Finans Sisteminde Dönüm Noktası Kâğıt Para ve Sosyo-Ekonomik Etkileri, İstanbul 1996
  4. ANDERSON, Olive, Great Britain andtheBeginnings of theOttomanPublicDebt 1854- 55,TheHistoricalJournal, C.7, S.1, 1964 “Cumhuriyet Devri Maliyesi, Devlet İstikrazları”, Maliye Mecmuası, S. 6, Ankara 1937
  5. ELDEM, Edhem, “Ottoman Financial Integration with Europe: ForeignLoans, theOttoman Bank andtheOttomanPublicDebt” EuropeanReview, C. 1, S. 3, 2005
  6. ERTUNA, Özer, “Osmanlı ve Türkiye Ekonomilerinin Borç Bunalımı”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, S.24, Ekim-2004
  7. FALAY, Nihat, Maliye Tarihi, İstanbul 2000
  8. GENÇ, Mehmet, Osmanlı İmparatorluğunda Devlet ve Ekonomi, İstanbul 2009
  9. GENÇ, Mehmet, “Osmanlı Maliyesinde Malikâne Sistemi” Türkiye İktisat Semineri Metinler/Tartışmalar, Ankara 1973
  10. GÜRAN, Tevfik, Tanzimat Döneminde Osmanlı Maliyesi: Bütçeler ve Hazine Hesapları (1841-1861), Ankara 1989
  11. GÜRSOY, Bedri, "Muharrem Kararnamesinin 100. Yılı", Atatürk dönemi Ekonomi politikası ve Türkiye'nin Ekonomik Gelişmesi Semineri, Ankara 1982
  12. KARAL, Enver Ziya, Osmanlı Tarihi, C.V, Ankara 1983
  13. KARAMURSAL, Ziya, Osmanlı Mali Tarihi Hakkında Tetkikler, Ankara 1989
  14. KAZGAN, Haydar, Osmanlı’da Avrupa Finans Kapitali, İstanbul 1995
  15. KAZGAN, Haydar, Galata Bankerleri, İstanbul 1991
  16. KIRAY, Emine, Osmanlı’da Ekonomik Yapı ve Dış Borçlar, İstanbul 1993
  17. KİYOTAKİ, Keiko, OttomanState Finance: A Study of FiscalDeficitsandInternalDebt in 1859-63,(erişim: http://eprints.lse.ac.uk/22327/)
  18. KÖMÜRCAN, Kirkor, Osmanlı-Düyunu Umumiye-Türkiye İmparatorluk Devri Dış Borçlar Tarihi, İstanbul 1948
  19. KÖMÜRCAN, Kirkor, Türkiye İmparatorluk Devri Dış Borçlar Tarihçesi, İstanbul 1948
  20. KÜTÜKOĞLU, Mübahat,Osmanlı-İngiliz İktisadî Münasebetleri II (1838-1850), İstanbul 1976
  21. MUMCU, Uğur, Uyan Gazi Kemal, Ankara 2007
  22. ÖNSOY, Rıfat, Osmanlı Borçları (1854-1914), Ankara 1999
  23. ÖZDEMİR, Biltekin, Osmanlı Devleti Dış Borçları,Ankara 2009
  24. ÖZSOYLU, Ahmet Fazıl, Türk Maliye Tarihi ( Ders Notları), Ç.Ü. İ.İ.B.F.,Adana 1999
  25. ÖZTEL, Muharrem, II. Meşrutiyet Dönemi Osmanlı Maliyesi, İstanbul 2009
  26. PAMUK, İevket, Osmanlı Ekonomisi ve Kurumları, İstanbul 2008
  27. PAMUK, İevket, Osmanlı İmparatorluğu’nda Paranın Tarihi, İstanbul 1999
  28. PAMUK, İevket, Osmanlıdan Cumhuriyete Küreselleşme, İktisat Politikaları ve Büyüme, İstanbul 2009
  29. QUARTAERT, Donald Osmanlı Devleti'nde Avrupa İktisadi Yayılı