Dergiler / History Studies / 2013 / Cilt: 5 - Sayı: 1

Hurufat defterlerinin şehir tarihi araştırmalarındaki yeri

The importance of hurufat defters in the studies of urban history

Sayfa
39–69
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Defterlerin, vakıflar, vakıf kurumları, vakıf görevlileri, kaza yerleşim bölgeleri, idari yapı ve kent ile kırsalın mekânsal yapısının ortaya konulması noktasındaki yeterlik ve sınırlılıkları tartışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu makalenin ana amacı, hurûfât defterlerinin şehir tarihi araştırmalarındaki yerini ortaya koyabilmektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Öncellikle hurûfât defterlerinin kökeni üzerinde durulmuş, bu defterlerin aslında kadıaskerlik kaleminde üretilen cihet ruznâmçelerinin bir devamı olduğu tespit edilmiş ve hurûfât defterlerinin üretim süreci, içeriği irdelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Defterlerin, vakıflar, vakıf kurumları, vakıf görevlileri, kaza yerleşim bölgeleri, idari yapı ve kent ile kırsalın mekânsal yapısının ortaya konulması noktasındaki yeterlik ve sınırlılıkları tartışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu makalenin ana amacı, hurûfât defterlerinin şehir tarihi araştırmalarındaki yerini ortaya koyabilmektir. Öncellikle hurûfât defterlerinin kökeni üzerinde durulmuş, bu defterlerin aslında kadıaskerlik kaleminde üretilen cihet ruznâmçelerinin bir devamı olduğu tespit edilmiş ve hurûfât defterlerinin üretim süreci, içeriği irdelenmiştir. Akabinde ise hurûfât defterlerinin üzerinden şehir tarihi yazımı yapılırken nasıl bilgi üretebileceği konusu araştırılmıştır. Defterlerin, vakıflar, vakıf kurumları, vakıf görevlileri, kaza yerleşim bölgeleri, idari yapı ve kent ile kırsalın mekânsal yapısının ortaya konulması noktasındaki yeterlik ve sınırlılıkları tartışılmıştır.

Abstract

The main aim of this article is to reveal the place of the hurûfât defters, charity registers, within city history. The article initially examines the origins of these defters and concludes that they were in fact the sequel of cihet ruznâmçes, books kept in the office of the kadiasker, military judge. Furthermore, the article covers the contents the hurûfât defters and the process by which they came about. The article also discusses the sufficiency and limitations of these hurûfât defters when undertaking research on the charities, charity officials, as well as the residences of urban and rural areas

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BEYAZI, Y. (2022). Hurufat defterlerinin şehir tarihi araştırmalarındaki yeri. History Studies, Cilt: 5 - Sayı: 1, 39–69. https://ajindex.com/articles/537255

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. A. Arşiv Kaynakları Vakıflar Genel Müdürlüğü, Vakıf Kayıtları Arşivi, Hurûfât Defterleri: 539; 544; 546; 547; 548; 549; 550; 551; 566; 1088; 1089; 1091; 1094;1096; 1110; 1115; 1119; 1123; 1126; 1127;1129, 1134; 1139; 1188; 1197; 1223. B. Kaynak Eserler Fatih Sultan Mehmed Kanûnnâme-i Âl-i Osman (Tahlil ve Karşılaştırmalı Metin), Haz. Abdülkadir Özcan, İstanbul: Kitabevi, 2003. “İlmiyye Kanûnnâmesi”, Süleymaniye Kütüphanesi, Âşir Efendi, Nr.1004. Tevkii Abdurrahman Paşa, “Osmanlı Kanûnnâmeleri”, Milli Tetebbular Mecmuası, C. I, S. 3, İstanbul: 1331 C. Araştırma Eserler Acun, Fatma. “Osmanlı Tarihi Araştırmalarının Genişleyen Sınırları: Defteroloji”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, Sayı 1, (2000): 319-332.
  2. Afyoncu, Erhan. “Türkiye‟de Tahrir Defterlerine Dayalı Olarak Hazırlanmış Çalışmalar hakkında Bazı Görüşler”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C.I, S.1, (2003): 267-286.
  3. Akıncı, Halis. Hurûfât Defterlerine Göre Kır-ili Kazası, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2007.
  4. Alkan, Mustafa. “Tanzimattan Sonra Vakıfların İdaresinde Yeniden Yapılanmaya Dair Bir Örnek: Adana Evkaf Müdürlüğü”, OTAM, 19, (2008): 13-31.
  5. Alkan, Mustafa. “Türk Vakıf Tarihi Araştırmaları Açısından Hurûfât Defterleri: Adana Örneği”, XV. Türk Tarih Kongresi (Ankara 11-15 Eylül 2006),
  6. Kongreye Sunulan Bildiriler, IV. Cilt, I. Kısım, Osmanlı Tarihi A, TTK Basımevi, (2010): 825- 842. Arvas, Necibe. Hurûfât Defterlerine Göre Bursa (1695-1750), Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2011 Aydın Bilgin- Yurdakul İlhami - Kurt İsmail, Bâb-ı Meşihat Şeyhülislamlık Arşivi Defter Kataloğu, İstanbul: İsam Yayınları, 2006.
  7. Baykara, Tuncer. Osmanlı Taşra Teşkilatında XVIII. Yüzyılda Görev ve Görevliler (Anadolu), Ankara: Vakıflar Genel Müdürlüğü Yayınları, 1990.
  8. Beyazıt, Yasemin, Osmanlı İlmiyye Tarikinde İstihdam ve Hareket: Rumeli Kadıaskerliği Ruznâmçeleri Üzerine Bir Tahlil Denemesi (XVI. Yüzyıl), Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara 2009.
  9. Beyazıt, Yasemin. “Hurûfât Defterlerine Göre Homa Kazası ve Vakıf Kurumları (XVIII.-XIX.Yüzyıllar)”, Eskiçağ‟dan Cumhuriyet‟e Homa (Gümüşsu) Tarihi, Ed.Mehmet Yaşar Ertaş-Süleyman Tüzün, (Isparta: Fakülte Kitabevi, 2009), 129-158.
  10. Beyazıt, Yasemin. XVIII-XIX. Yüzyıllarda Şeyhlü Kazası ve Vakıf Kurumları”, Eumenia-Şeyhlü-Işıklı, Ege yay., Ed.Bilal Söğüt, (İstanbul: Ege Yayınları 2011), 299-322.
  11. Ceyhan, Özlem, Hurûfât Defter