Dergiler / History Studies / 2014 / Cilt: 6 - Sayı: 4

1833/34 (H. 1249) Tarihli Kayseri Sancağı, Karahisar-i Develi (Yeşilhisar) ve Talas Kazası Müslim Nüfus Defteri İncelemesi

A Study on the 1833/34 (H. 1249) Dated Kayseri Sanjak, Karahisar-i Develi (Yeşilhisar) and Talas Districts Muslim Census Registry

Sayfa
1–29
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

İncelenen nüfus defterinde Müslüman erkek nüfusun yaşları ve meslekleri yanında uzun saçlı, kara sakallı, kır sakallı, uzun boylu gibi tabirlerle kişisel özelliklerinin de sıralanması, hatta kaza dışında bulunanlar için özel not düşülmesi, kazadaki askeri ve iktisadi kaynakların devlet için had safhada önem arz ettiğini göstermektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışma ilk aşamada Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılan nüfus sayımlarının önemini kısaca anlatarak, Kayseri Sancağı, Karahisar-ı Develi (Yeşilhisar) ve Talas Kazasının coğrafi konumu ve tarihi önemini vurgulamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Daha sonra da çalışmada 168 sayfadan oluşan 1983 Numaralı 1833/1834 (H. 1249) Tarihli Kayseri Sancağı, Karahisar-ı Develi (Yeşilhisar) ve Talas Kazası Müslim nüfus defterinin değerlendirmesi yapılmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:İncelenen nüfus defterinde Müslüman erkek nüfusun yaşları ve meslekleri yanında uzun saçlı, kara sakallı, kır sakallı, uzun boylu gibi tabirlerle kişisel özelliklerinin de sıralanması, hatta kaza dışında bulunanlar için özel not düşülmesi, kazadaki askeri ve iktisadi kaynakların devlet için had safhada önem arz ettiğini göstermektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışma ilk aşamada Osmanlı İmparatorluğu'nda yapılan nüfus sayımlarının önemini kısaca anlatarak, Kayseri Sancağı, Karahisar-ı Develi (Yeşilhisar) ve Talas Kazasının coğrafi konumu ve tarihi önemini vurgulamaktadır. Daha sonra da çalışmada 168 sayfadan oluşan 1983 Numaralı 1833/1834 (H. 1249) Tarihli Kayseri Sancağı, Karahisar-ı Develi (Yeşilhisar) ve Talas Kazası Müslim nüfus defterinin değerlendirmesi yapılmaktadır. İncelenen nüfus defterinde Müslüman erkek nüfusun yaşları ve meslekleri yanında uzun saçlı, kara sakallı, kır sakallı, uzun boylu gibi tabirlerle kişisel özelliklerinin de sıralanması, hatta kaza dışında bulunanlar için özel not düşülmesi, kazadaki askeri ve iktisadi kaynakların devlet için had safhada önem arz ettiğini göstermektedir. Ancak kız çocuklarının ve kadın nüfusunun kaydedilmemesi nüfus artışı, vergi geliri artışı veya asker potansiyeli ile ilgili ileriye yönelik tahmin ve planlama yapılmasına kısmi bir engel teşkil etmiştir.

Abstract

This study initially discusses the importance of population censuses conducted in the Ottoman Empire, and summarizes the geographical and historical significance of Kayseri, Karahisar-ı Develi (Yeşilhisar) and Talas districts. Later on the research assesses the 168-page long, 1983 numbered, 1833/1834 (1249) dated population registry books of the same districts. The registry book listed not only the age and occupation of the male population but also their private physical features, such as long haired, black bearded, white bearded. It even recorded the ones travelled out of town at the time of registry. All these details indicated that these districts had high level of economic and military significance for the state. Nevertheless, not accounting women and girl population in the census, partially prevented forecast and planning on population growth, tax revenue increase or soldier potential of the districts.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DEMİRCİ, S., KARTAL, K. (2022). 1833/34 (H. 1249) Tarihli Kayseri Sancağı, Karahisar-i Develi (Yeşilhisar) ve Talas Kazası Müslim Nüfus Defteri İncelemesi. History Studies, Cilt: 6 - Sayı: 4, 1–29. https://ajindex.com/articles/537101

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. A. Arşiv Belgeleri Başbakanlık Osmanlı Arşivi BOA, DH. SN. THR., 82/55 dosya Elazığ merkez, Harput Kazası, Eğin Kazası, Arapgir Kazası, Keban Kazası, Pütürge Kazası, Malatya merkez Kazasında, Akçadağ, Besni, Hısn-ı Mansur, Kahta, Dersim Merkez, Mazgirt, Ovacık, Nazimiye, Çemişgezek, Çarsancak Kazalarında yapılan nüfus sayımlarını havi defter. B. Araştırma Eserler Ankara Vilayet Salnamesi 1325, Ankara Enstitüsü Vakfı Yay. II, Ankara 1995.
  2. Ahmed Nazif, Mir'at-ı Kayseriyye veya Kayseri Tarihi, Hazırlayan: Mehmet Palamutoğlu, Kayseri Özel İdare Müdürlüğü ve Kayseri Belediyesi Birliği Yayınları 2,Kayseri 1987.
  3. AK, Mehmet, "Teke Sancağında 1831 Sayımına Göre Nüfus ve Yerleşme", History Studies, Volume 6, Issue 3, 2014, s. 15-44.
  4. AKBAL, Fazıla, "1831 Tarihinde Osmanlı İmparatorluğunda İdari Taksimat ve Nüfus", Belleten, XV/60 (1951), s.617-628.
  5. AKBAŞ, S. Burhanettin, Kayseri Yöresine Yerleşen Türk Boyları ve Akraba Toplulukları, Kayseri 1997.
  6. AKBAYAR, Nuri, Osmanlı Yer Adları Sözlüğü, İstanbul 2001.
  7. AKDAĞ, Mustafa, Türkiye'nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi II, Yapı Kredi Yay., Ankara 1999.
  8. AKGÜNDÜZ, Ahmet, Şer'iyye Sicilleri, C. I, Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, İstanbul 1988.
  9. AKSİN, Ahmet & KARAKAŞ, Erdal, "Nüfus İcmal Defterine Göre 19. Yüzyılda Arabgir", OTAM, Sayı: 13, 2002, s. 91-125.
  10. AKŞİT, Ahmet, "Niğde"nin Selçuklular Devrindeki Nüfusuna Dair", Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü Tarih Araştırmaları Dergisi, C., Sayı: 36, 2004, s. 1-5. Numaralı 1833/1834 (1249) Tarihli Kayseri Sancağı, Karahisar-ı Develi (Yeşilhisar) ve Talas Kazası Müslim Nüfus Defteri muhtevasındaki köy ve yer isimlerinin ayrıntılı bir şekilde yer aldığı daha kapsamlı bir çalışma için bkz. Süleyman Demirci & Kazım Kartal, "1983 Numaralı 1833/1834 (1249) Tarihli Kayseri Sancağı, Karahisar-ı Develi (Yeşilhisar) ve Talas Kazası Müslim Nüfus Defteri"nin Transkripsiyon ve Değerlendirilmesi", basım aşamasında 2014. -----------, "Selçuklular Devrinde Kayseri Şehrinin Nüfus ve Etnik Durumu," Kayseri ve Yöresi Tarih Araştırmaları Merkezi Yay. No: 6, IV. Kayseri Ve Yöresi Tarih Sempozyumu Bildirileri, Kayseri 2003, s.3-12.
  11. AKTAN, Ali, Osmanlı Paleografyası ve Siyasi Yazışmaları, Osmanlı İlim ve İrfan Vakfı Yay., İstanbul 1995. -----------, "Osmanlı Belgelerine Göre Kayseri"deki Gayrimüslim Tebaanın Durumu", Kayseri ve Yöresi Tarih Araştırmaları Merkezi Yay. No: 4, III. Kayseri Ve Yöresi Tarih Sempozyumu Bildirileri, Kayseri 2000, s.7-33.
  12. AKTAŞ, Melda, 2042 Numaralı H