Dergiler / History Studies / 2016 / Cilt: 8 - Sayı: 1

1845 Temettuat Sayım Sonuçları Ne Oldu?

What Happened to the Outcomes of 1845 Temettuat, Revenue Census?

Sayfa
19–35
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmadan elde edilen bulgulardan bazıları şunlardır: Dönemin bürokratik çabalarına rağmen, sayım zamanında tamamlanamamıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu yazı, 1845 sayımının akıbetini konu etmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yazının ana kaynağı Meclis-i Vâlâ ve Meclis-i Umumi'de 1845'den 1848'e dek bu sayıma dair alınan kararlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmadan elde edilen bulgulardan bazıları şunlardır: Dönemin bürokratik çabalarına rağmen, sayım zamanında tamamlanamamıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu yazı, 1845 sayımının akıbetini konu etmektedir. Yazının birbirine bağlı üç amacı vardır: Sayım sonuçlarının vergi iyileştirmelerinde kullanılıp kullanılmadığını, kullanıldıysa uygulama biçimini araştırmak, temettuatların tarihsel misyonunu ortaya çıkarmak ve temetuatların kaynak niteliğini saptamaktır. Yazının ana kaynağı Meclis-i Vâlâ ve Meclis-i Umumi'de 1845'den 1848'e dek bu sayıma dair alınan kararlardır. İlk bölümde Tanzimat yönetiminin vergi iyileştirme hedefi, ikinci bölümde iyileştirme çalışmalarının 1846, 1847 ve 1848 senelerindeki uygulama biçimleri, üçüncü bölümdeyse üç yıllık iyileştirme sürecinin bilançosu çıkarılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulardan bazıları şunlardır: Dönemin bürokratik çabalarına rağmen, sayım zamanında tamamlanamamıştır. İyileştirme programı yaklaşık üç yıl sürmüştür. İyileştirmeler genellikle tarh ve tahakkuka yöneliktir. Gelir esasına dayalı paylaşım devam etmiştir. Dağıtım usulü değişmemiştir. Bu nedenle gerçek bir gelir vergisi girişimi değildir. Sayım sonuçlarında hatalar bulunduğu, daha 1848 Temmuz'unda beyan edilmiştir.

Abstract

This article examines the outcomes of the 1845 Ottoman revenue census. The paper has three interconnected goals: Whether or not the census results were used to improve taxation; if they were used to improve taxation how they were implemented; and the paper aims to emphasize the historical significance of temettuat or revenue censuses and assess their quality as primary source. Article relies on the decisions of Meclis-i Vâlâ (Legislative Council) and Meclis-i Umumi (General Council) from 1845 to 1848 in regard to census. The first part, covers the taxation improvement goal of Tanzimat rulers, while the second part focuses on the implementation of taxation reforms in the years 1846, 1847 and 1848 and at the third part gives the balance-sheet of these three reform years. The paper presents that despite all the bureaucratic efforts censuses could not be completed on time. The taxation reform program was implemented for three years and they generally focused on tax calculation and tax burden. Taxation based on income revenue continued. The distribution method did not change so the reform attempt was not a genuine income tax reform. As early as in 1848 the Ottoman government declared that there were some errors on the census.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

EFE, A. (2022). 1845 Temettuat Sayım Sonuçları Ne Oldu?. History Studies, Cilt: 8 - Sayı: 1, 19–35. https://ajindex.com/articles/537021

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. BOA, İrade Mesail-i Mühimme (İ.Mes.Müh., ), nr. 58, 78, 102,106, 147, 158, 162, 176. BOA, Cevdet Maliye (C.ML), nr.15264,27995, 279888. BOA, Babıali Evrak Odası Sadaret Mektubi Kalemi (BEO AMKT )nr. 136/27, 27/35 BOA, İrade Dâhiliye (İ.DH) nr. 167/8856. BOA. AMKT MHM 4/4 ADIYEKE, Nuri, "Temettuat Sayımları ve Bu Sayımları Düzenleyen Nizamname Örnekleri" OTAM, S.11, 2000, s.769-825.
  2. AGUSTON, Gabor, "Enformasyon, İdeoloji ve Emperyal Siyasetin Sınırları: Osmanlı- Habsburg Rekabeti Bağlamında Osmanlı Büyük Stratejisi" Ed, V. Aksan, D. Goffman Erken Modern Osmanlılara, İmparatorluğun Yeniden Yazımı, Timaş yay., İstanbul 2011, s. 105-143.
  3. BARKAN, Ö.L "Tahrir Defterlerinin İstatistiki Verileri Hakkında Bir Araştırma" 4. Türk Tarih Kongresi Bildirileri, Ankara 1948, s.290-94.
  4. ÇORUH, Haydar, "Temettuat Vergisinin Yapısı ve 1844 Yılı Sayım Sonuçları" Yeni Türkiye, Türkoloji ve Türk Tarihi Araştırmaları Özel Sayısı III, S.45, Mayıs- Haziran 2002, s.650-670.
  5. EFE, Ayla, "Tensikat-ı mülkiyye: İzmit ve Gelibolu Uygulaması" Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, S.21, Güz 2009, s.121-134. ------------, Muhassıllık Teşkilatı, (Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bil. Ens. Yayınlanmamış Dok. Tezi), Eskişehir 2002. ------------, "İmar Meclisi Raporlarının Kaynak Niteliği Üzerine Bir Değerlendirme: Tekfurdağı Örneği" Belleten, S.273, 2011,s.471-502.
  6. GÜRAN, Tevfik, "19. Yüzyıl Temettuat Tahrirleri," Osmanlı Devleti'nde Bilgi ve İstatistik, Ed., H İnalcık ve Ş. Pamuk, DİE Yay., Ankara 2000. -----------------, Tanzimat Döneminde Osmanlı Maliyesi: Bütçeler ve Hazine Hesapları 1841-1861,
  7. TTK. Yay., Ankara, 1989. -------------------,,"Osmanlı Kamu Maliyesi 1839-1918"
  8. Osmanlı Maliyesi, Kurumlar ve Bütçeler, Yay. Haz. Mehmet Genç, Erol Özvar, Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi Yayını, C.1, İstanbul 2006, s. 65-95.
  9. IŞIK, Şevket, "Tarihsel Coğrafya Açısından Temettuat Defterlerinin Değerlendirilmesi ve Aşağı Akçay Havzası Örneği" Ege Coğrafya Dergisi, S.10, 1999, s.239-280.
  10. İNALCIK, Halil," Osmanlı' da İstatistik Metodu Kullanıldı mı? " Osmanlı Devleti'nde Bilgi ve İstatistik, Ed, H. İnalcık ve Ş. Pamuk, DİE Yay., Ankara 2000.
  11. KAYA, Alp Yücel- Yücel Terzibaşoğlu "Tahrirden Kadastroya:1874 İstanbul Emlâk Tahriri ve Vergisi, Kadastro Tabir Olunur Tahrir-i Emlâk", Tarih Toplum Yeni Yaklaşımlar, S. 9, Güz, 2009, s.9-58.
  12. KÜTÜKOĞLU, Mübahat S. "Osmanlı Sosyal ve İktisadi Tarihi Kaynaklarından Temettü Defterleri" Belleten, C.59, S.225, 1995, s. 395-416.
  13. ÖZBEK, Nadir, " Osmanlı İmparatorluğund