Dergiler / History Studies / 2018 / Cilt: 10 - Sayı: 10

Atatürk Döneminde Türkiye’de Komünist Propagandaya Karşı Alınan Önlemler

Measures Taken Against Communist Propaganda in Atatürk Period of Turkey

Sayfa
57–85
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Antikomünist faaliyetler çerçevesinde bazı yayınların yasaklanması ve yurt dışındakiyayınların ülkeye sokulmaması konusunda alınan önlemler ve komünist propagandası yapanlarıntutuklanma nedenlerini, gerekçeleriyle birlikte incelemeyi amaçladık.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Osmanlı Devleti ve Rusya, Birinci Dünya Savaşı’na karşıt taraflarda girmişlerdi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Ancak1917 yılında Rusya’da meydana gelen Bolşevik Devrimi ile rejim değişmiş, Batılı devletler ileilişkileri bozulmuştu.
💡
Sonuç & Katkı:Antikomünist faaliyetler çerçevesinde bazı yayınların yasaklanması ve yurt dışındakiyayınların ülkeye sokulmaması konusunda alınan önlemler ve komünist propagandası yapanlarıntutuklanma nedenlerini, gerekçeleriyle birlikte incelemeyi amaçladık.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Osmanlı Devleti ve Rusya, Birinci Dünya Savaşı’na karşıt taraflarda girmişlerdi. Ancak1917 yılında Rusya’da meydana gelen Bolşevik Devrimi ile rejim değişmiş, Batılı devletler ileilişkileri bozulmuştu. Aynı süreçte Osmanlı Devleti savaştan mağlup ayrılmış, imzalanan MondrosMütarekesi ile Anadolu, Batılı güçler tarafından işgal edilmişti. Bu olaylar bir kısım Türkyöneticileri ve Rus yöneticileri birbirine yakınlaştırmıştı. Bu yakınlaşma ise Türkiye’de komünistideolojinin yayılması için propaganda yapılmasına ortam hazırlamıştı.Dönemin şartlarının ortaya çıkardığı karşılıklı menfaat ilişkisi ve sınırdaş olmanın getirdiğiyakınlaşma ve işbirliğine rağmen, taraflar ilişkileri sadece siyasi ve askeri alanlarla sınırlıtutmuştur. Özellikle Ankara, Sovyet Rusya’nın ideolojisine karşı mesafeli bir tutum izlemişti. SovyetRusya’nın yayılmacılığına hizmet etmesinin yanında, içerik bakımından da temkinli yaklaşılankomünist ideoloji, kontrol altında tutulmaya çalışılmış, düşünce sahasında yayılmaması için,komünist propagandaya karşı önlemler alınmıştır.Çalışmamızda; belgeler eşliğinde, Türkiye’de komünist propagandaya karşı alınan önlemlerincelenmiştir. Antikomünist faaliyetler çerçevesinde bazı yayınların yasaklanması ve yurt dışındakiyayınların ülkeye sokulmaması konusunda alınan önlemler ve komünist propagandası yapanlarıntutuklanma nedenlerini, gerekçeleriyle birlikte incelemeyi amaçladık.

Abstract

The Ottoman State and Russia entered the opposite sides of the First World War. However, with the Bolshevik Revolution that took place in Russia in 1917, the regime changed and relations with Western states were broken. In the same period, the Ottoman State was defeated from the war, and the Mondros Armistice was signed and the Anatolia was occupied by Western powers. These events brought some Turkish heads and Russian heads closer together. This rapprochement prepared the environment for propaganda to the spread of communist ideology in Turkey. Despite this rapprochement and co-operation, the parties had limited relations to only political and military areas. Especially Ankara was following a distant attitude towards the ideology of Soviet Russia. Communist ideology was tried to be controlled, and precautions were taken to prevent it from spreading for serving the expansionist policy of Soviet Russia. In our study; In the accompanying documents, the measures taken against communist propaganda in Turkey were examined. We intend to investigate the reasons for the prohibition of certain publications within the framework of anticommunist activities and the reasons for the non-inclusion of foreign publications in the country and the reasons for the arrest of the communist propagandists, together with justifications.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇELİK, A. (2022). Atatürk Döneminde Türkiye’de Komünist Propagandaya Karşı Alınan Önlemler. History Studies, Cilt: 10 - Sayı: 10, 57–85. https://ajindex.com/articles/536941

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (21)

  1. BCA, 030-11-1/71-17-3. BCA, 030-11-1/74-31-6. BCA, 030-11-1/92-42-20. BCA, 30-18-1-1/27-79-16. BCA, 30-18-1-1/27-83-4. BCA, 30-10-0/247-673-2. BCA, 30-18-1-1/7-21-13. BCA, 30-18-1-1/7-25-18. BCA, 30-18-1-1/7-30-11. BCA, 30-18-1-1/7-25-21. BCA, 30-10-0-0/247-673-7. “Başkan Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri’nin TBMM’nin I. Dönem 3. Yasama Yılını Açış Nutukları, 1 Mart 1922”, Atatürk’ün Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni Açış Konuşmaları, TBMM Kültür Sanat Yayın Kurulu Yay., TBMM Basımevi, Ankara 1987.
  2. AKKUŞ, Bülent, “Türkiye Cumhuriyeti’nde Sosyalizm: Türkiye Komünist Partisi’nin Cumhuriyet Halk Partisi’ne Bakışı ve Özgün Bir Düşünür ve Siyaset Adamı Olarak Mehmet Ali Aybar”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 40, Ekim 2015.
  3. ARALOV, Ivanoviç, Bir Sovyet Diplomatının Türkiye Anıları, Türkiye İş Bankası Yayınları. İstanbul 2010.
  4. ARMAOĞLU, Fahir, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, Alkım Yay., İstanbul 2007.
  5. Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, Atatürk Araştırma Merkezi Yay., Ankara 1989.
  6. CEBESOY, Ali Fuat, Moskova Hatıraları, Temel Yay., İstanbul 2017.
  7. DURU, Orhan, Amerikan Gizli Belgelerinde Türkiye’nin Kurtuluş Yılları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2001.
  8. GÜRAN, Ali Ergin, Yeni Dünya (Seçmeler), Belgesel Sosyalizm Serisi No: 3, Katkı Yay., İstanbul-1976. http://tustav.org/yayinlar/sureli_yayinlar/yeni-dunya-1920/yenidunya.pdf.
  9. HALLE, Louis J., Soğuk Harp, Çev. Arif Koçak, GHTBY, Ankara 1976.
  10. HASANLI, Cemil, Tarafsızlıktan Soğuk Savaşa Doğru Türk-Sovyet İlişkileri (1939- 1953),
  11. Çev. Ali Asker, Bilgi Yay., Ankara 2011.
  12. İNAN, Süleyman, “Atatürkçülük (Kemalizm) ve İdeoloji”, http://www.ozgurtoplumundegerleri.com/, Erişim Tarihi, 24.06.2016.
  13. KARABEKİR, Kazım, İstiklal Harbimiz, Türkiye Yayınevi, İstanbul 1960.
  14. KASALAK, Kadir, “Milli Mücadele Başlarında Türk-Rus İlişkileri”, Askeri Tarih Bülteni, GATSEB Yay., Sayı: 37, 1994.
  15. KESKİN, Funda, “Sovyetlerde İç Savaş Kutusu”, Türk Dış Politikası, Kurtuluş Savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, C. 1(1919-1980).
  16. KIRZIOĞLU, Fahrettin, 50. Yıl Armağanı-Erzurum ve Çevresi, Atatürk Üniversitesi Yay. C.1, 1974.
  17. KOCATÜRK, Utkan, Atatürk’ün Fikir ve Düşünceleri, Semif Ofset, Ankara 1999.
  18. MUALLİMOĞLU, Nejat, Bütün Yönleri İle Komünizm, Sermet Matbaası, İstanbul 1976.
  19. ONAR, Mustafa, Atatürk’ün Kurtuluş Savaşı Yazışmaları, GÜ Teknik Eğitim Fakültesi Matbaası, Ankara 1995,
  20. C. I. ÖRNEK, Cangül, Türkiye’nin Soğuk Savaş Düşünce Hayatı, Can Yay., İstanbul 2015.
  21. SAYILGAN, Aclan, Türkiye’de Sol Hareketler, Ota