Dergiler / History Studies / 2018 / Cilt: 10 - Sayı: 2

Sömürgecilik Bağlamında “Sibirya Kırgızları Hakkında Tüzük” (1822) ve Kazak Toplumuna Siyasî-İktisadî Etkileri

“Charter About Siberian Kyrgyzs” (1822) In The Context of Colonialism And Its Political-Economic Effects To Kazakh Society

Sayfa
79–94
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buçalışmada Rusya ve Kazakistan arşiv belgeleri ışığında Speranskiy’nin reformunun (“SibiryaKırgızları Hakkında Tüzük”) Orta Cüz’de hanlık yönetimin tasfiye edilmesine ve Kazak toplumunasiyasî-iktisadî etkileri ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sovyet tarih yazıcılığında Kazak topraklarının Rusya’ya dahil olması 18. yüzyılın 30’lu yıllarındaolarak gösteriliyorsa da XIX. yüzyılın ortalarına kadar Kazak topraklarının Çarlık Rusyası’nabağlılığı formalite bir görünümdeydi.
📊
Temel Bulgular & Veri:Hatta Kazak topraklarının bazı kısımları Türkistan Hanlıkları(Hive, Buhara, Hokand) ve Çin’in etki alanlarına giriyordu.
💡
Sonuç & Katkı:Buçalışmada Rusya ve Kazakistan arşiv belgeleri ışığında Speranskiy’nin reformunun (“SibiryaKırgızları Hakkında Tüzük”) Orta Cüz’de hanlık yönetimin tasfiye edilmesine ve Kazak toplumunasiyasî-iktisadî etkileri ele alınacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Sovyet tarih yazıcılığında Kazak topraklarının Rusya’ya dahil olması 18. yüzyılın 30’lu yıllarındaolarak gösteriliyorsa da XIX. yüzyılın ortalarına kadar Kazak topraklarının Çarlık Rusyası’nabağlılığı formalite bir görünümdeydi. Hatta Kazak topraklarının bazı kısımları Türkistan Hanlıkları(Hive, Buhara, Hokand) ve Çin’in etki alanlarına giriyordu. Bu durum, Çarlık Rusyası’nın bölgedeegemenliğinin kalıcı olmasına engel teşkil etmekteydi. Batı Sibirya Askeri Valisi M. M. Speranskiytarafından 1822 yılında hazırlanan idarî reformlar ile Çarlık Rusyası ve Kazak toplumu arasındakiilişkiler yeni bir aşamaya geçmiştir. Rusya hükümeti bu reformu Kazak bozkırlarında Rus etkisiningüçlenmesi ve sömürgeleştirme politikasının gerçekleşmesi için önemli adım olarak görmüştür. Buçalışmada Rusya ve Kazakistan arşiv belgeleri ışığında Speranskiy’nin reformunun (“SibiryaKırgızları Hakkında Tüzük”) Orta Cüz’de hanlık yönetimin tasfiye edilmesine ve Kazak toplumunasiyasî-iktisadî etkileri ele alınacaktır.

Abstract

Although the Soviet historiographical record shows that the Kazakh lands are included in Russia in the thirties of the 18th, the attachment of Kazakh lands to Tsarist Russia until the middle of the 19th century was a formality. In fact, some parts of the Kazakh lands were entering the Turkestan Khanates (Khiva, Bukhara, Khoqand) and the domains of China. This situation prevented Tsarist Russia from being permanent in this region. After the administrative reforms of the Western Siberian General-governor M. M. Speranskiy, prepared in 1822, the relations between Tsarist Russia and the Kazakh society, have passed a new stage. The Russian government viewed this reform as an important step towards the strengthening of the Russian influence and the policy of colonization in the Kazakh steppes. In this article will be discussed effects of Speranskiy’s reform on the liquidation of the Khanate administration in the Middle Horde and on the political-economic life of the Kazakh society in the light of Russia and Kazakhstan archive documents.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARA, G. (2022). Sömürgecilik Bağlamında “Sibirya Kırgızları Hakkında Tüzük” (1822) ve Kazak Toplumuna Siyasî-İktisadî Etkileri. History Studies, Cilt: 10 - Sayı: 2, 79–94. https://ajindex.com/articles/536908

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. GAOO (Gosudarstvenny Arhiv Omskoy Oblasti), f. 16, op. 2, l. 133, 134, 156. GAOO, f. 2, op. 1, d. 183, l
  2. GAOO, f. 2, op. 1, d. 430, l. 151-153. PSZRİ (Polnoye Sobraniye Zakonov Rossiyskoy İmperii), Ustav o Sibirskih Kirgizah (Sibirya Kırgızları Hakkında Tüzük), SPb, 1830, c. XXXVIII, s. 417-433. PSZRİ (Polny Svod Zakonov Rossiyskoy İmperii), SPb, 1839, c. 13, no. 11268, s
  3. PSZRİ-2, O poryadke İzmenenii Po Kirgizskoy Stepi, SPb, 1856, c. 30, no. 29069, s
  4. RGİA (Rossiyskiy Gosudarstvenny İstoriçeskiy Arhiv), f. 1264, op. 1, d
  5. RGİA, f. 1264, op. 1, d
  6. RGİA, f. 1264, op. 1, d
  7. RGİA, f. 1265, op. 4, d
  8. RGİA, f. 1291, op. 81, d
  9. RGİA, f. 1291, op. 82 (1830 yıl), d. 1, l
  10. RGVİA (Rossiyskiy Gosudarstvenny Voyenno İstoriçeskiy Arhiv), f. 846, op. 16, d. 20639, l
  11. TsGA RK (Tsentralnny Gosudarstvenny Arhiv Respubliki Kazahstan), f. 338, op. 1, d. 184, l
  12. TsGA RK, f, 345, op. 1, d. 707, l. 5-8. TsGA RK, f. 338, op. 1, d. 557, l
  13. TsGA RK, f. 374, op. 1, d. 370, l
  14. TsGA RK, f. 82, 1839, op. 1, d. 169, l
  15. TsGA RK, f.338, op. 1, d. 365, l
  16. Abuev. K., “Çokan Çingisoviç Valihanov: Nneizvestniye Stranitsy Biografii”, IV. Uluslararası konferans bildirileri, Omsk, OmGU yayınları, 2005, s. 21-32. Abuev. K., Kokşetau. İstoriçeskiye Oçerki, Kokşetav, 2011. Artıkbayev. İ. Ö., İstoriya Kazahstana, Almatı, İzd. Kazak Universiteti, 2006. Aseev. A. A., “Pravovye Osnovy Vhojdeniya Mlaşego i Srednego Kazahskih Juzov v Sostav Rossiyskoy İmperii v Kontse XVIII v.- 20-h gg. XIX v.”, Vestnik Barnaulskogo Yuridiçeskogo İnstituta MVD Rossii, no. 1(20), 2011. Babkov. İ. F., Vospominaniya o Moyey Slujbe v Zapadnoy Sibiri (1851-1875), SPb, 1912
  17. Batenkov. G. S., Dannye. Povest Sobstvennoy Jizni; Avtobiyografiçeskiye Rasskazy i Pisma. Vospominaniya i Rasskazy Deyateley Taynyh Obşçestv 1820-h Godov., Red. Yu. G. Oksman, Moskova, Politkatarjan Yayınevi, 1933, c
  18. Bezvikonnaya Ye. V., Administrativnaya Politika Samoderjaviya v Stepnom Kraye (20-60 gg. XIX v.) Omsk, 2002. Fatih Ünal, Rus Emperyalizmine Karşı Stepte Büyük Başkaldırı: Sultan Kenesarı, İstanbul, Kültür Sanat Yayıncılık, 2010. Ian Wylie Campbell, Knowledge and Power on the Kazakh Steppe 1845-1917, A Diccertation of Doctor of Philosophy (History), University of Michigan, 2011. İdarov. S., “Kirgizskaya Step’ Sibirskogo Vedomostva i Novouçrejdennaya v Ney Semipalatinskaya Oblast”, Jurnal Ministerstva Vnutrennih Del, VII, SPb, 1854. İz Perepiski Hana Sredney Kirgizskoy Or