Dergiler / History Studies / 2019 / Cilt: 11 - Sayı: 2

Mâzenderân’da Siyasî İki Cereyan; Marâşî ve Kiyâ Anlaşmazlığı

Two Political Currents in Mazandaran: The Marashi and Kia Conflict

Sayfa
483–493
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu bağlamdaKiyâlar ve Marâşîler arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar ve akabinde yaşanan savaşlar makaleninana konusunu oluşturmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bazı coğrafyalar vardır ki sahip olduğu konum itibariyle içinde oluşan siyasi güçlerin durumuhakkında önemli bilgiler verir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu durum bazen çok güçlü devletlerin bazen de yerel beylikten öteyegeçemeyen zayıf siyasi teşekküllerin varlığına etki eder.
💡
Sonuç & Katkı:Bu bağlamdaKiyâlar ve Marâşîler arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar ve akabinde yaşanan savaşlar makaleninana konusunu oluşturmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bazı coğrafyalar vardır ki sahip olduğu konum itibariyle içinde oluşan siyasi güçlerin durumuhakkında önemli bilgiler verir. Bu durum bazen çok güçlü devletlerin bazen de yerel beylikten öteyegeçemeyen zayıf siyasi teşekküllerin varlığına etki eder. Bu nedenle geçit vermeyen zor şartlara sahipbölgelerde büyük ve güçlü siyasi teşekküllerden söz etmek neredeyse imkânsızdır. Zor coğrafî şartlarasahip olması hasebiyle dikkat çeken Mâzenderân da sadece siyasi değil dinî anlamda da farkındalığıolan bölgeler arasında yerini almıştır. Şiâ’nın bu topraklarda filizlenmesi de Mâzenderân’ın dışçevreyle doğrudan etkileşim sağlayamamasının doğal sonucudur. Mar’âşî seyitlerinin çalışmalarıylasûfî çerçevede kabul edilir hale gelen Şiâ, Sâdât-ı Marâşî’nin kuruluşuyla siyasi bir yapı kazanmıştır.Görünürde dinî ağırlıklı gerçekte ise siyasi nedenlere bağlı çatışmaların merkezi olan Mâzenderân,Bâvendilerin siyasi güçlerini kaybetmeleriyle Kiyâların etkin olduğu bir yer haline gelmiş fakatMar’âşîlerin Mâzenderân topraklarında devlet kurmalarıyla durum değişmiştir. Bu bağlamdaKiyâlar ve Marâşîler arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar ve akabinde yaşanan savaşlar makaleninana konusunu oluşturmaktadır.

Abstract

There are some geographies which, by virtue of their location, provide some important information about political powers that form in those lands. This situation influences the existence of sometimes very powerful states or sometimes weak political formations at the level of local principalities. Therefore, it is almost impossible to mention great and powerful political formations in regions with difficult conditions of accessibility. Mazandaran, which attracts attention due to its difficult geographical conditions, has taken its place among the regions which involve a recognition in both political and also religious terms. The fact that Shia sprouted in this region is a natural result of the fact that Mazandaran could not directly interact with external environment. Shia, which became accepted in Sufi circles thanks to the efforts of Marashi sayyids, gained a political nature with the establishment of Sadat-i Marashi. Turning into a centre of conflicts due to reasons that were apparently religious but actually more political, Mazandaran became a place dominated by the Kia dynasty when the Bavand dynasty lost its political power but the situation changed when the Marashi dynasty established a state in the region. Conflicts that emerged between the Kia and Marashi dynasties and the resulting wars form the main topic of the current article.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

COŞKUN, D. (2022). Mâzenderân’da Siyasî İki Cereyan; Marâşî ve Kiyâ Anlaşmazlığı. History Studies, Cilt: 11 - Sayı: 2, 483–493. https://ajindex.com/articles/536802

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. AJEND, Yakûb, Kıyam-ı Şiî Serbedârân, Tahran 1363/1985.
  2. BAUSANI, Alessandro, “İlhanlı Hâkimiyeti Zamanında İran’da Din”, (Trc. Mustafa Uyar), AÜDTCF TAD, (2002), S.32’den ayrı basım, ss. 223-231.
  3. BORZGER, Erdeşir, Tarîh-i Taberistan, (Tsh. Muhammed Şükrî Fûmeşî), Neşr-i Resaneş, Tahran 1388. CALMARD, J., “Mar‘ashis”, EI2, C. VI, Leiden, 1991, ss. 509-518.
  4. COŞKUN, Derya, Serbedârî Devletinin Siyasî, İçtimaî ve İktisadî Tarihi (1336-1382), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ortaçağ Tarihi Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Erzurum 2016.
  5. DEVELLIOĞLU, Ferit Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara 2012. EL- MAR'ÂŞÎ,, Seyyid Zahîrüddîn b. Nasîriddin b. Kemalüddin el- Hüseynî b. Târîh-i Taberistân ve Rûyân ve Mâzenderân, (Çev. Bern Dorn), St. Petersburg 1266/1850. EL- MAR'ÂŞÎ,, Seyyid Zahîrüddîn b. Nasîriddin b. Kemalüddin el- Hüseynî b. Târîh-i Taberistân ve Rûyân ve Mâzenderân, (Yay. A. Şâyan),Tahran 1333hş. EL- MAR'ÂŞÎ,, Seyyid Zahîrüddîn b. Nasîriddin b. Kemalüddin el- Hüseynî b.Târîh-i Taberistân ve Rûyân ve Mâzenderân, (Yay. Muhammed Hüseyn-i Tesbîhî), Tahran 1345, 1361hş. EL- MAR'ÂŞÎ,, Seyyid Zahîrüddîn b. Nasîriddin b. Kemalüddin el- Hüseynî b.Târîh-i Taberistân ve Rûyân ve Mâzenderân, (Yay. Menûçihr-i Sütûde), Tahran 1364hş. EL SEMERKÂNDÎ, Devletşah b. Alâüddevle Bahtişan Elgazî, Tezkiretu’ş-şuérâ, (Çev. Necati Lugal), Pinhan Yayıncılık, İstanbul 2011. ERDEKÂNÎ, Hamide Tarakkî, “Serbedârân-ı Ser Be Dâr”, Mecelle-i Ferheng-i Pûya, 15, Zemistan 1388, ss. 45-50. FASİH-İ H̠ AVAFÎ, Ahmed b. Celaleddîn Muhammed-i, Mücmel-i Fasîhî, III, (Neşr. Mahmud Ferruh̠), Kitâbfurûş-i Bâstâm, Meşhed 1339ş. GANÎ, Kâsım-ı, Tarih-i İran der Asr-i Hafiz, C. II, İntişarat-ı Zevvâr, Tahran 1356ş. HAKIKÂT, Abdurrafi, Tarîh-i Conbiş-i Serbedârân ve Diger Conbişha-yi İraniyan der Kurun-u Heştom Hicri, İntişarat-ı İlmi, Tahran 1363hş. HÂNDMÎR, Gıyasüddin Hândmîr b. Hâce Humâmüddîn Muhammed b. Hace Celaliddin Muhammed el Huseynî, Târîh-i Habîbu’s-Siyer fî Ahbârî Efrâdi’l-Beşer, C. III, (Neşr. M. N. Debir Siyâkî), Kitâbfurûş Hayyam, Tahran 1362/1983.
  6. İBN-I ARABŞAH, Ahmed b.Muhammed b. Abdullah Άcâibu’l-makdûr fi nevâib-i Teymûr, (Çev.: Ahsen Batur), Selenge Yayınları, İstanbul 2012. İBNÜ’L-ESIR, İzzettin Ali b. Muhammed, el-Kamil fi’t-Tarih Tercümesi, (Çev. Ahmet Ağırakça vd.), C. X, Hikmet Neşriyat, İstanbul 2008.
  7. KANAR, Mehmet, Farsça- Türkçe Sözlük, Say Yayınları, İstanbul 2010.
  8. KÖPRÜLÜ, M. Fuad, Anadolu’da İslamiyet, Akçağ Yayınlar