Dergiler / History Studies / 2019 / Cilt: 11 - Sayı: 6

1770 ÇEŞME VAKASINDA BATIKLAR MESELESİ

Shipwrecks Issue in the Battle of Chesma (1770)

Sayfa
1875–1902
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çerçevede makale, konuyu Osmanlı-Rus ilişkilerini 1768-1774 Osmanlı-RusSavaşı etrafında değerlendirmekte, Çeşme Vakası’nı ve Çeşme batıklarını yeni kaynaklar ve günyüzüne çıkan arşiv belgeleri ile tarihi bağlamda incelemektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüzde İzmir’in bir ilçesi olan Çeşme, MÖ 1000’li yıllarda antik İonya şehirlerinden birisiolarak kurulmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlk kezYıldırım Bayezid döneminde (1389-1402) Osmanlılara bağlanan Çeşme, I.
💡
Sonuç & Katkı:Bu çerçevede makale, konuyu Osmanlı-Rus ilişkilerini 1768-1774 Osmanlı-RusSavaşı etrafında değerlendirmekte, Çeşme Vakası’nı ve Çeşme batıklarını yeni kaynaklar ve günyüzüne çıkan arşiv belgeleri ile tarihi bağlamda incelemektedir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Günümüzde İzmir’in bir ilçesi olan Çeşme, MÖ 1000’li yıllarda antik İonya şehirlerinden birisiolarak kurulmuştur. XI. yüzyılda Çaka Bey döneminde Selçukluların idaresine geçmiştir. İlk kezYıldırım Bayezid döneminde (1389-1402) Osmanlılara bağlanan Çeşme, I. Dünya Savaşı esnasındaYunan işgaline uğrasa da milli mücadele sırasında geri alınmıştır. Köklü ve zengin tarihe sahip olanÇeşme, 1770 yılında Rusya’nın Osmanlı donanmasını uğrattığı hezimetle de tarihi bağlamda önplana çıkmaktadır. Aynı zamanda Osmanlı donanmasının yakılmasından dolayı batan gemilerdengeriye kalanlar da Çeşme Vakası’nın ilgi çeken bir noktası olarak gözükmektedir. Zira Osmanlıyönetimi farklı dönemlerde bu batıkları çıkarmak için uzun süre mesai harcayacaktır. Makalenin asılodak noktası Babıali’nin 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı esnasında yürüttüğü batık çıkarmaçalışmalarıdır. Bu çerçevede makale, konuyu Osmanlı-Rus ilişkilerini 1768-1774 Osmanlı-RusSavaşı etrafında değerlendirmekte, Çeşme Vakası’nı ve Çeşme batıklarını yeni kaynaklar ve günyüzüne çıkan arşiv belgeleri ile tarihi bağlamda incelemektedir.

Abstract

Chesma, which is a district of Izmir today, was founded as one of the ancient Ionian cities in 1000 BC. In the XIth century, during the Chaka Bey period, the Seljuks started to rule the city. Chesma, for the first time, during reign of the Yıldırım Bayezid (1389-1402) was taken under the rule of the Ottoman Empire. Although the Chesma was occupied by the Greeks during World War I, it was taken back during the National Struggle. Chesma, which has a long and rich history, stands out in the historical context with the defeat of the Ottoman navy by Russia in 1770. At the same time, the remains of the sinking ships as a result of the burning of the Ottoman Navy seem to be an interesting point of the Battle of Chesma. Because the Ottoman Porte spent a long time in different periods to remove these wrecks. The main focus of the article is the efforts of the Porte to remove ship wrecks from the sea during the Ottoman-Russian War of 1768-1774. In this context, the article evaluates the Ottoman-Russian relations around the Ottoman-Russian War of 1768-1774, and examines the Battle of Chesma and Chesma ship wrecks with new sources and archival documents.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÜSTÜNER, A. (2022). 1770 ÇEŞME VAKASINDA BATIKLAR MESELESİ. History Studies, Cilt: 11 - Sayı: 6, 1875–1902. https://ajindex.com/articles/536776

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Cumhurbaşkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA) Ali Emiri: AE. SMST. III. 2 / 62, 2 / 73, 83 / 6128 / 1-2, 28 / 01911 / 1-2, 159 / 12516, 159 / 12524 / 1-4, 319 / 25660 / 1. AE.SABH.I. 292 / 19635 / 1, 292 / 19645 / 1-2. Cevdet: C.AS.760 / 32085 / 1-2 C.BH. 60 / 2830 / 1-7, 84 / 4005 / 1-2, 85 / 4091 / 1, 87 / 4197 / 1-3, 124 / 6014 / 1, 213 / 9926 / 1-2, 249 / 11535 / 1-2, 259 / 11964 / 1, 270 / 12482 / 1, 270 / 12490 / 1. Rusya Devlet Kütüphanesi, St. Petersburg Kartografya Bölümü K-1 BALK/21-2 K-1 SRYED/11-2 Araştırma-İnceleme Eserleri AHMED CÂVİD BEY, Osmanlı-Rus İlişkileri Tarihi, Ahmed Câvid Bey’in Müntehabâtı, haz. Adnan Baycar, Yediyepe Yayınları, İstanbul 2004.
  2. AHMET RESMİ EFENDİ, Hulâsatü’l-İ’tibâr (1768-1774 Osmanlı-Rus Harbi Tarihçesi), haz. Osman Köksal, Gazi Kitabevi, Ankara 2010.
  3. AKTEPE, Münir, “Çeşme Vakası”, DİA, C. 8, 1993, s. 289. ALİ RIZA SEYFİ, Çeşme Deniz muharebesi faciası ve Akdenizde ilk Rus donanması, Genelkurmay Başkanlığı, Ankara 1943.
  4. ALKAN, Mehmet Ö., “St. Petersburg’da 1768-1774
  5. Osmanlı-Rus Savaşı Abideleri, Rus Milli Kimliğindeki “Türk”, Atlas Tarih, No: 248, 2017, s. 112-119.
  6. ALTINAY, Ahmet Refik, 1711 Prut Seferi, Baltacı Mehmet Paşa Büyük Petro’ya Karşı, haz. Hakan Karagöz, İlgi Kültür Sanat, İstanbul 2011. An Authentic Narrative of the Russian Expedition against the Turks by sea and land (compiled several authentic journals by an officer on board the Russian Fleet), S. Hooper, London 1772. AYDIN, Yusuf Alperen, Sultanın Kalyonları, Küre Yay. İstanbul 2011.
  7. BOSTAN, İdris, “Gemi”, DİA, C. 14, 1996, s. 11-15.
  8. BOSTAN, İdris, Osmanlı Bahriye Teşkilatı XVII. Yüzyılda Tersane-i Amire, TTK, Ankara 2003.
  9. ÇALIŞKAN, Muharrem Saffet, (Vekâyi’nüvis) Enverî Sadullah Efendi ve Tarihinin I. Cildi’nin Metin ve Tahlili (1182-1188 / 1768-1774),
  10. MÜ Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Doktora Tezi, İstanbul 2000.
  11. EKİNCİ, İlhan, "Ateş Gemileri ve Osmanlı Denizlerinde Kullanımları", History Studies, Vol. 5, Issue 1, p. 129-156, 2013.
  12. FEDAKAR, Cengiz, “Limni Müdafaası (1770)”, History Studies, C. 11/5, 2019, s. 1555- 1574. İLGÜREL, Mücteba, “1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Çeşme Mağlubiyeti”, Uluslararası Çeşme Tarihi ve Kültürü Sempozyumu Bildirileri, 15-17 Eylül 1995,
  13. Çeşme Belediyesi Yay., İzmir 1995, s. 59-66.
  14. KÖSE, Osman, “XVIII. Yüzyıl Osmanlı-Rus Münasebetleri”, Osmanlı, C. I, ed. Güler Eren, Ankara 1999.
  15. KÖSE, Osman, 1774 Küçük Kaynarca Andlaşması, TTK Yayınları, Ankara 2006.
  16. KURAT, Akdes Nimet, Türkiye ve Rusya, XVIII. Yüzyılın Sonundan Kurtuluş