Dergiler / History Studies / 2020 / Cilt: 12 - Sayı: 1

Kırşehir Melik Gazi Türbesi Üzerinden Yeni Bir Değerlendirme

Sayfa
55–85
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmanın sonucunda Melik GaziTürbesi’nin inşa tarihi ve bânîsi ile ilgili yeni bulgular ve çevresindeki Lale Cami ve Melik GaziMedresesi arasındaki bağlantılar hakkında yeni değerlendirmelerde bulunulmaktadır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Kırşehir merkezde bir park içinde bulunan Melik Gazi Türbesi, Anadolu Selçuklu mimarisindecephe düzenlemesi ve süslemesi ile özel bir yere sahiptir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmanın amacı, yapının dikkat çeken mimari özelliklerinin yanında kitâbesi vesüsleme özellikleri üzerinde yoğunlaşarak yeni değerlendirmeler de bulunmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmanın sonucunda Melik GaziTürbesi’nin inşa tarihi ve bânîsi ile ilgili yeni bulgular ve çevresindeki Lale Cami ve Melik GaziMedresesi arasındaki bağlantılar hakkında yeni değerlendirmelerde bulunulmaktadır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Kırşehir merkezde bir park içinde bulunan Melik Gazi Türbesi, Anadolu Selçuklu mimarisindecephe düzenlemesi ve süslemesi ile özel bir yere sahiptir. Anadolu Selçuklu siyasetinin en karmaşıkolduğu süreçte inşa edilen eser, kitâbesi, mimari ve süsleme özellikleriyle dönem hakkında ipuçlarıvermektedir. Türbe bugüne kadar birçok yayında cephe düzeni ve süslemeleri açısındanincelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, yapının dikkat çeken mimari özelliklerinin yanında kitâbesi vesüsleme özellikleri üzerinde yoğunlaşarak yeni değerlendirmeler de bulunmaktadır. Türbeninkitâbesi bugüne kadarki yayınlarda ikinci planda kalmış ve yeterince ele alınmamıştır. İnceleme ikifarklı başlıkla türbeyi değerlendirmektedir. İlk başlıkta türbe inşa kitâbesi incelenmektedir. Yapılançalışma ile kîtâbe içeriği daha ayrıntılı olarak ele alınırken; yapı ile ilgili yeni değerlendirmeler içinde kapı aralanmaktadır. İkinci başlıkta ise türbe ile bağlantılı olduğu düşünülen türbenin 50 m.kuzeyindeki Lale Cami ve bir zamanlar türbenin yanında bulunan Melik Gazi Medresesi ile türbebirlikte değerlendirilmektedir. Bu üç yapının birlikte ele alınması ile bir yapı topluluğunun parçalarıolabileceklerine dair sorulara cevap aranmaya çalışılmaktadır. Araştırmanın sonucunda Melik GaziTürbesi’nin inşa tarihi ve bânîsi ile ilgili yeni bulgular ve çevresindeki Lale Cami ve Melik GaziMedresesi arasındaki bağlantılar hakkında yeni değerlendirmelerde bulunulmaktadır. AyrıcaKırşehir’de Türk döneminin en önemli imar faaliyetlerine imza atan Melik Muzafferüddin’in şehreyaptığı katkılar da irdelenmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BEKMEZ, A. (2022). Kırşehir Melik Gazi Türbesi Üzerinden Yeni Bir Değerlendirme. History Studies, Cilt: 12 - Sayı: 1, 55–85. https://ajindex.com/articles/536679

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. ASLAN Yunus, Kırşehir Merkez Türk Devri Yapılarında Taş Süsleme (13-14. Yüzyıl), (Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı Sanat Tarihi Bilim Dalı Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Konya, 2018.
  2. BAL Seval, Aksaray İl Merkezindeki Tarikat Yapıları, (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı Sanat Tarihi Bilim Dalı Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara, 2010. BARTH H. Reıse Von Trapezunt Durch Dıe Nördlıche Hälfte Kleın –Asıens, Jüstus Perthes Gotha,1868. BARTH H. Heinrich Barth Seyahatnamesi Trabzon’dan Üsküdar’a Yolculuk 1858,(Çev. T.Noyan), Kitap Yayınevi, İstanbul,2017.
  3. İBNİ BİBİ, Anadolu Selçuki Devleti Tarihi. (Çev. M. N. Gençosman), Uzluk Basımevi, Ankara,1941. ERAVŞAR Osman Kırşehir Lala Camisinin İnşa Süreci Üzerine Gözlemler. III. Uluslararası Akdeniz Sanat Sempozyumu Kültürel Mirasın Korunması ve Yaşatılması, Akdeniz Üniversitesi, Antalya,2018, s. 506-523.
  4. ERDAL Zekai, Aksaray Türk Devri Mimarisi, (Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı Basılmamış Doktora Tezi), Van, 2014. KILIÇ Mehmet Emin, 13.-14.Yüzyıllarda Kırşehir ve Yöresinin Siyasi Sosyal Kültürel ve Dini Tarihi, (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ortaçağ Bilim Dalı Basılmamış Yüksek Lisnas Tezi), Ankara,2006.
  5. KILIÇ Mehmet Emin, Selçuklu Döneminde Kırşehir, XIII-XIV. Yüzyıllarda Kırşehir ve Yöresinin Siyasi, Sosyal, Kültürel ve Dini Tarihi, Kırşehir Valiliği Yayınları, Yayın No:33, Basım Yeri ve Yılı Bulunmuyor. KOÇAK Asuman, Salnamelere Göre Ankara Vilayeti (1871-1907), (Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara,2013. KUNTER Halim Baki, ‘Kitâbelerimiz I’, Vakıflar Dergisi, S. 2,Ankara,1942, s. 431-455.
  6. MORDTMANN A. D., Anatolien, Orientbuchhandlung Heinz Lafaire, Hannover, 1925.
  7. MUTÇALI Serdar, Arapça-Türkçe Sözlük, Dağarcık, İstanbul,1995.
  8. ÖNKAL Hakkı, Anadolu Selçuklu Türbeleri, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, Ankara, 2015. ÖNKAL Hakkı, ‘Epigrafik Metinlerin Deşifresinde Takip Edilebilecek Usul Hakkında Düşünceler’, Prof. Dr. Selçuk Mülayim Armağanı: Sanat Tarihi Araştırmaları (Edt. Aziz Doğanay), Lale Yayınevi, İstanbul,2017, s. 29-38. ÖZKURT Kemal - TÜFEKÇİOĞLU Abdülhamit, “Türk-İslam Sanatında Kitabeler”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, C. 7, S. 14, 2009, s.275-295. RUBEN W., ‘Kırşehir'in Dikkatimizi Çeken Sanat Eserleri’, (Çev.A. İtil), Belleten, C. XI S. 44, Ankara, 1947, s. 60