Dergiler / History Studies / 2021 / Cilt: 13 - Sayı: 2

TÜTÜN TARIMININ SİNOP SANCAĞI’NDAKİ SOSYO-EKONOMİKYANSIMALARI (1839-1923)

Socio-Economic Reflections of Tobacco Agriculture in the Sinop Sanjak (1839-1923)

Sayfa
471–495
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen bulgular neticesindeOsmanlı döneminde Karadeniz’deki tütün üretimine dairSinop örnekleminden hareketle mikro ölçekli bir fikiroluşturulmaya çalışıldı.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:XVI. yüzyılın sonlarında Osmanlı topraklarına girişyapan tütün bitkisi, çeşitli yasaklara rağmen Osmanlıtoplumunun ve devletin önemli gelir kaynakları arasındayer aldı.
📊
Temel Bulgular & Veri:XIX. yüzyılda devletin ekonomik dengelerinisağlamak adına ihtiyaç duyulan vergi kalemlerindenbirisi olan tütün, bu anlamda mühim bir yer teşkil etti.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen bulgular neticesindeOsmanlı döneminde Karadeniz’deki tütün üretimine dairSinop örnekleminden hareketle mikro ölçekli bir fikiroluşturulmaya çalışıldı.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

XVI. yüzyılın sonlarında Osmanlı topraklarına girişyapan tütün bitkisi, çeşitli yasaklara rağmen Osmanlıtoplumunun ve devletin önemli gelir kaynakları arasındayer aldı. XIX. yüzyılda devletin ekonomik dengelerinisağlamak adına ihtiyaç duyulan vergi kalemlerindenbirisi olan tütün, bu anlamda mühim bir yer teşkil etti. Nevar ki yabancı ortaklı tütün rejisinin denetimi altına girentütün ziraatı devlet, şirket ve halk bağlamında OsmanlıDevleti’nin son yıllarına damga vuran ticarî bir emtiahalini aldı. Sinop’ta da kendine yaşam alanı bulan bubitki, aynı şekilde gelir kapısı olmasının yanı sıraberaberinde sıkıntılar da getirdi. Bu çalışmada ise Sinop sancağında tütün ziraatının,yaygınlaşmasından başlayarak Cumhuriyetin ilkyıllarına kadar uzanan süreci ele alındı. Bu kapsamdaSinop Reji İdaresi’nin uygulamaları, tütün kaçakçıları ileReji kolcularının mücadelesi sosyoekonomikboyutlarıyla irdelendi. Elde edilen bulgular neticesindeOsmanlı döneminde Karadeniz’deki tütün üretimine dairSinop örnekleminden hareketle mikro ölçekli bir fikiroluşturulmaya çalışıldı.

Abstract

The tobacco plant, which entered the Ottomanlands at the end of the 16th century, was among theimportant sources of income for the Ottomansociety and the state despite various prohibitions.Tobacco, which was one of the tax items needed tomaintain the economic balance of the OttomanEmpire in the 19th century, had an important placein this sense. However, tobacco agriculture, whichwas under the control of the tobacco Regie withforeign partners, became a commercial commoditythat marked the last years of the Ottoman Empirein the context of the state, company and people. This plant, which found a living space for itself inSinop, was also an income channel as well asbrought troubles with it. In this study, the process from the spread oftobacco agriculture in Sinop to the first years of theRepublic of Turkey was discussed. In this context,the practices of the Sinop Regie Administration,the struggle of tobacco smugglers and the Regieguard were examined in terms of theirsocioeconomic dimensions. As a result of thefindings obtained, a micro-scale idea was tried tobe created based on the Sinop sample regardingtobacco production in the Black Sea during theOttoman period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

SÖNMEZ, Y., DEMİR, C. (2022). TÜTÜN TARIMININ SİNOP SANCAĞI’NDAKİ SOSYO-EKONOMİKYANSIMALARI (1839-1923). History Studies, Cilt: 13 - Sayı: 2, 471–495. https://ajindex.com/articles/536612

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (11)

  1. Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA): Bâbıâli Evrak Odası Evrakı Bâb-ı Âsafî Mektûbî Kalemi Dâhiliye Nezâreti Mektûbî Kalemi Hâriciye Nezâreti Mektûbî Kalemi Evrakı Hâriciye Nezâreti İdare Hazîne-i Hâssa İrâdeler Şûrâ-yı Devlet Evrakı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA): Emvâl-i Metrûke Muamelat Genel Müdürlüğü Kastamonu Vilayet Gazetesi Kastamonu Vilayet Salnamesi Sinop Vilayet Gazetesi Ziraat Vekâleti Mecmuası AÇIKGÖZ, Ömer, Osmanlı Modernleşmesi İktisadi-Siyasi Dinamikler ve Kırılmalar, Lotus Yayınevi, Ankara 2008. Ahmed er-Rûmî el-Akhisari, Tütün İçmek Haram mıdır? Bir Osmanlı Risalesi, Giriş ve Notlar: Yahya Michot, Sunuş Mohammad Akram Nadwi, Kitap Yayınevi, İstanbul 2015. Ali Emiri Efendi, Şûrâ-yı Devlet Tanzîmat Dairesi Reji Şirketi 1305 Senesi Raporu, Matbaa-i Osmâniyye, İstanbul 1305. AYSAL, Necdet “Kırım Savaşı’ndan Lozan Barış Antlaşması’na Osmanlı Dış Borçlarının Tarihsel Gelişim Süreci (1854-1923)”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S. 53 (Lozan Antlaşması Özel Sayısı), 2013, s. 1-28.
  2. BATMAN, Mustafa, Tobacco Smuggling in the Black Sea Region of the Ottoman Empire 1883- 1914,
  3. Libra Kitapçılık ve Yayıncılık, İstanbul 2016.
  4. BLUHM, Detlef, Colombus’tan Davidoff’a Tütün ve Kültür, Çev. Zehra Aksu Yılmazer, Dost Kitabevi, Ankara 2001.
  5. BURNS, Eric, The Smoke of the Gods: A Social History of Tobacco, Printed by Temple Universirty, Philadelphia 2007.
  6. CUİNET, Vital, La Turquıe D'asıe Tome Quatrıéme, C. 4, Ed. Ernest Leroux, Paris 1892. ÇAPA, Mesut, “Yunanistan’dan Gelen Göçmenlerin İskânı”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S. 5, 1990, s. 49-69.
  7. DEMİR, Cenk, "Birinci Dünya Savaşı ve Millî Mücadele Yıllarında Sinop Rumları: Tehcir ve Mübadele", Tarih İncelemeleri Dergisi, S. 34, 2/2019, s. 443-474.
  8. DEMİR, Kenan, “II. Meşrutiyet Dönemi Osmanlı Basınında Tütün Tarımı ve Reji Şirketi”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 22, S. 41, Haziran 2019, s. 419- 445. DIĞIROĞLU, Filiz, Memalik-i Osmaniye Duhanları Müşterekü’l-Menfaa Reji Şirketi: Trabzon Reji İdaresi (1883-1914), Osmanlı Bankası Arşiv Araştırma Merkezi Yayınları, İstanbul 2007.
  9. DIĞIROĞLU, Filiz, “Samsun Duhan Çarşısı’ndan Merkez Tütün Borsası’na”, Prof. Dr. Haydar Kazgan’a Armağan: Yakın Tarihimizin İktisadî Panoraması, Ed Ertuğrul Tokdemir vd., TTK, Ankara 2011, s. 95-112.
  10. DIĞIROĞLU, Filiz, “Samsun Reji İdaresi”, Samsun Sempozyumu (13-16 Ekim 2011)
  11. Bildirileri Kitabı, Ed