Dergiler / History Studies / 2021 / Cilt: 13 - Sayı: 3

İSLÂM COĞRAFYACILARINA GÖRE DERBEND ŞEHRİ

Derbend City According to Medieval Islamic Geographers

Sayfa
751–764
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu arada şehrinköle ticareti bakımından da bir pazar teşkil ettiğinibelirtmek gerekir.İşte bu noktaları, Orta Çağ İslâm tarih vecoğrafyacılarının bize bıraktığı malumat ve telif eserlerışığında kronolojik olarak aydınlatmaya çalışacağız.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Sâsânilerin kuzeyden gelen akınları durdurmak amacıylabir üs ve set vazifesi görmesi amacıyla Kafkasya’daHazar Denizi’nin batı kıyısında kurdukları Derbendşehri, Erken Orta Çağ’da stratejik öneminden dolayı birsınır bölgesi olarak öne çıkmaya başlamıştır.Konumundan dolayı önemi artan şehrin zamanlaekonomik bakımdan da değeri artmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Şehir, kuzeydenve güneyden gelen çeşitli halklara mensup tacirlerinbuluşma noktası olmuş ve bu durum Sâsânî - HazarKağanlığı ve devamında ise Arap - Hazar Kağanlığıdevletleri devrinde gelişme göstermiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu arada şehrinköle ticareti bakımından da bir pazar teşkil ettiğinibelirtmek gerekir.İşte bu noktaları, Orta Çağ İslâm tarih vecoğrafyacılarının bize bıraktığı malumat ve telif eserlerışığında kronolojik olarak aydınlatmaya çalışacağız.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Sâsânilerin kuzeyden gelen akınları durdurmak amacıylabir üs ve set vazifesi görmesi amacıyla Kafkasya’daHazar Denizi’nin batı kıyısında kurdukları Derbendşehri, Erken Orta Çağ’da stratejik öneminden dolayı birsınır bölgesi olarak öne çıkmaya başlamıştır.Konumundan dolayı önemi artan şehrin zamanlaekonomik bakımdan da değeri artmıştır. Şehir, kuzeydenve güneyden gelen çeşitli halklara mensup tacirlerinbuluşma noktası olmuş ve bu durum Sâsânî - HazarKağanlığı ve devamında ise Arap - Hazar Kağanlığıdevletleri devrinde gelişme göstermiştir. Bu arada şehrinköle ticareti bakımından da bir pazar teşkil ettiğinibelirtmek gerekir.İşte bu noktaları, Orta Çağ İslâm tarih vecoğrafyacılarının bize bıraktığı malumat ve telif eserlerışığında kronolojik olarak aydınlatmaya çalışacağız.

Abstract

The city of Derbend, founded by the Sassanids onthe west coast of the Caspian Sea in the Caucasusto serve as a base and embankment in order to stopthe invasions from the north, started to stand out asa border region due to its strategic importance inthe Early Middle Ages. The importance of the citydue to its location has increased in economic terms over time. The city became the meeting point ofmerchants belonging to various peoples comingfrom the north and south, and this situationdeveloped in the era of Sassanid - KhazarKhaganate and later Arab - Khazar Khaganatestates. Of course, it should be mentioned that itconstitutes a market in terms of slave trade.We will try to illuminate these pointschronologically in the light of the Islamic historyand geographers of the Middle Ages and modernresearch.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYDOĞMUŞOĞLU, C. (2022). İSLÂM COĞRAFYACILARINA GÖRE DERBEND ŞEHRİ. History Studies, Cilt: 13 - Sayı: 3, 751–764. https://ajindex.com/articles/536591

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. AHMED B. YAHYÂ EL-BELÂZURÎ, Fütûhu’l Büldân (Ülkelerin Fetihleri), Tercüme: Mustafa Fayda, Siyer Yayınları, İstanbul, 2013.
  2. ALİEV, Saleh Muhammedoğlu, “Derbend”, DİA, İstanbul, 1994, C. 9, s. 164-166. ALİ ŞİR NEVÂYÎ, Kitâb-ı Tevârih-i Mülûk-ı ‘Acem, Yayına Hazırlayan: Vahit Türk, Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara, 2019.
  3. BALCI, İsrafil, “Muhasara”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, İstanbul, 2006, C. 31, s. 11- 13. BARTHOLD, Wilhelm, “Derbend”, İslâm Ansiklopedisi, Millî Eğitim Bakanlığı, C. 3, s. 532-539.
  4. BARTHOLD, Wilhelm, “Azerbaycan ve Ermenistan”, Çev. İsmail Aka, Tarih Araştırmaları Dergisi, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, 1975, C. VIII-XII, s. 77-87.
  5. CANEPA, Matthew P., “Sasanian Iran and the Projection of Power in Late Antique Eurasia (Competing Cosmologies and Topographies of Power)”, Empires and Exchanges in Eurasian Late Antiquity: Rome, China, Iran, and the Steppe, ca. 250–750, Edited by Nicola Di Cosmo- Michael Maas, Cambridge University Press, 2018, pp.54-69. EBÛ REYHAN EL-BİRÛNÎ, Maziden Kalanlar (El-Âsâr el-Bâkiye), Arapçadan Çeviren: Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul, 2011, s. 79. EBÜ’L-FİDÂ, Ebü’l-Fidâ Coğrafyası (Takvimü’l-Büldan), Arapça’dan Çeviren: Ramazan Şeşen, Yeditepe Yayınevi, İstanbul, 2017.
  6. GÜNER, Ahmet, “Müsâfirîler”, TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul,2006, C. 32, s. 68-70.
  7. HAMZA, Muharrem, Hamdullah Müstevfî ve Eseri “Nüzhet’ül-Kulûb”, Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Van, 2008.
  8. HOWARD-JOHNSTON, James, “The Late Sasanian Army”, Late Antiquity: Eastern Perspectives, Edited by Teresa Bernheimer and Adam Silverstein, The Gibb Memorial Trust 2012, p.87-127.
  9. İBN ARABŞAH, Acâibu’l Makdûr (Bozkırdan Gelen Bela), Arapçadan Çeviri ve Notlar: Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul, 2012.
  10. İBNÜ'L-ESİR, İslam Tarihi El-Kâmil Fi't-Tarih Tercümesi, Çeviren: Ahmet Ağırakça, Redaktör: Mertol Tulum, İstanbul, 1986, C. 3. İBNÜ'L-ESİR, İslam Tarihi El-Kâmil Fi't-Tarih Tercümesi, Çeviren: Yunus Apaydın, Redaktör: Mertol Tulum, Türkiyat Matbaacılık ve Neşriyat, İstanbul, 1986, C. 5. İBN HAVKAL, 10. Asırda İslâm Coğrafyası, Tercüme: Ramazan Şeşen, Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2014.
  11. İBN HURDAZBİH, Yollar ve Ülkeler Kitabı, Çeviren: Murat Ağarı, Kitabevi, İstanbul, 2008.
  12. İBN KESİR, El Bidâye ve’n-Nihâye Büyük İslâm Tarihi, Çeviren: Mehmet Keskin, Çağrı Yayınları, İstanbul, 1994, C. 10. İPEK, Ali, “Sâcoğulları”, TDV İslâm Ansiklopedisi, İstanbul, 2008, C. 35, s. 365. İSKENDER BEY MÜNŞÎ-Yİ TÜRKMEN