Dergiler / History Studies / 2021 / Cilt: 13 - Sayı: 2

İLHANLI-MEMLÛK REKABETİ ARASINDA DOĞU VEGÜNEYDOĞU ANADOLU

East and Southeastern Anatolia Between Ilkhanid-Mamluk Struggle

Sayfa
665–683
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yaklaşık yüzyıl devam eden rekabete dayalımünasebetlerin, yörenin demografik, kültürel ve iktisadîyapısında değişimlere yol açtığı gözlemlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarih boyunca İran ve Mısır’da kurulup hâkimiyet alanınıgenişletme eğiliminde olan yayılmacı devletler açısındanDoğu ve Güneydoğu Anadolu, paylaşılamayan bir coğrafyaolmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Zira Karadeniz, Kafkasya, Basra Körfeziile Doğu Akdeniz havzasının arasında yer alan Doğu veGüneydoğu Anadolu, jeo-stratejik konumu nedeniyle çevredevletlerin siyasi ve askeri harekât sahası olmuştur.
💡
Sonuç & Katkı:Yaklaşık yüzyıl devam eden rekabete dayalımünasebetlerin, yörenin demografik, kültürel ve iktisadîyapısında değişimlere yol açtığı gözlemlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Tarih boyunca İran ve Mısır’da kurulup hâkimiyet alanınıgenişletme eğiliminde olan yayılmacı devletler açısındanDoğu ve Güneydoğu Anadolu, paylaşılamayan bir coğrafyaolmuştur. İlkçağın bölgedeki başlıca siyasi güçleri olanAsur, Urartu, Hitit ve Mısır Devletlerinin takip ettikleri buyayılmacı politika anlayışı sonraki devletlerce debenimsenmiştir. Zira Karadeniz, Kafkasya, Basra Körfeziile Doğu Akdeniz havzasının arasında yer alan Doğu veGüneydoğu Anadolu, jeo-stratejik konumu nedeniyle çevredevletlerin siyasi ve askeri harekât sahası olmuştur. XIII.yüzyılın ikinci yarısında Mısır’da kurulan Memlûk Devletive İran’da kurulan İlhanlı Devleti’nin rekabet sebeplerindenbiri de şüphesiz bu coğrafya olmuştur.Bu çalışmada Doğu ve Güneydoğu Anadolu eksenindeyoğunlaşan İlhanlı-Memlûk mücadeleleri üzerindedurularak bu mücadelelerin bölge üzerindeki etkileri elealınmıştır. Yaklaşık yüzyıl devam eden rekabete dayalımünasebetlerin, yörenin demografik, kültürel ve iktisadîyapısında değişimlere yol açtığı gözlemlenmiştir. Buçalışmada; dönemin ana kaynakları karşılaştırılarak sözkonusu değişimler ele alınmıştır.

Abstract

Eastern and Southeastern Anatolia has been anunsharable geography for the expansionist states thathave been established in Iran and Egypt throughouthistory and have tended to expand their domain. Thisexpansionist policy approach followed by theAssyrian, Urartu, Hittite and Egyptian states, whichwere the main political powers of the antiquity in theregion, was also adopted by the later states. Because,Eastern and Southeastern Anatolia, located betweenthe Black Sea, the Caucasus, the Persian Gulf and theEastern Mediterranean basin, became the political andmilitary operation area of the surrounding states dueto its geo-strategic location. XIII. Undoubtedly, thisgeography was one of the reasons of competition forthe Mamluk State established in Egypt in the secondhalf of the century and the Ilkhanate State establishedin Iran. In this study, by focusing on the Ilhanlı-Mamlukstruggles, which are concentrated in the Eastern andSoutheastern Anatolia axis, the effects of thesestruggles on the region are discussed. It has beenobserved that the competitive relations that lasted forabout a century caused changes in the demographic,cultural and economic structure of the region. In thisstudy; These changes were discussed by comparingthe main sources of the period.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KELEŞ, E. (2022). İLHANLI-MEMLÛK REKABETİ ARASINDA DOĞU VEGÜNEYDOĞU ANADOLU. History Studies, Cilt: 13 - Sayı: 2, 665–683. https://ajindex.com/articles/536554

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AKA, İsmail, “Anadolu’dan İran’a Göçler”, Tarihten Günümüze Türk-İran İlişkileri Sempozyumu (16-17 Aralık 2002 Konya), Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2003, s. 57-63.
  2. AKDAĞ, Mustafa, Türkiye’nin İktisadi ve İçtimai Tarihi (1243-1453),
  3. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2010.
  4. AKNERLİ Grigor, Okçu Milletin Tarihi, Çev: Hrant D. Andreasyan, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2012. AKSARAYÎ, Müsâmeretü’l-Ahbâr, Çev: Mürsel Öztürk, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 2000.
  5. AMİTAİ, Preise, Mongols and Mamluks: The Mamluk-İlkhanid War (1260-1281)”, Cambridge University, Cambridge 1996. Anonim Selçuknâme, (Tevârih-i Âli Selçuk), Çev: H. İbrahim Gök vd., Atıf Yayınları, Ankara 2014.
  6. AYKUT, Tuncay, “Moğol ve İlhanlı Para Tarihi”, Ak Akçe Moğol ve İlhanlı Sikkeleri (Mongol And İlkhanid Coins), Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, s. 122-222.
  7. BARTHOLD, V., “Ani”, İA, C. I, s. 435-437.
  8. BAŞKUMANDAN Simbat, Simbat Vekayinamesi (951-1334), Çev: Hrand D. Andreasyan, İstanbul 1946. BELAZURÎ, Fütûhu’l Buldân, Çev: Mustafa Fayda, Siyer Yayınları, İstanbul 2013, s. 204. BOYLE, J. A., “Dynastic and Political History of the İlkhans”, The Cambridge History of İran, IV, Cambridge 1968, s. 303-421.
  9. BROSSET, Marie F., Histoire de la Georgie, Printed in Soviet Union, S. Petersbourg 1849. CAHEN, Claud, Osmanlılardan Önce Anadolu, Çev: Erol Üyepazarcı, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul 2011.
  10. COSMO, Nicola di, “Mongols and Merchants on the Black Sea Frontier in the Thirteenth and Fourteenth Centuries: Convergences and Conflicts”, Mongols, Turks and Others, (Edit. Reuven Amitai and Michel Brain), Brill- Leiden-Boston 2005, s. 391-424. CÜVEYNÎ, Târih-i Cihângüşâ, C. III, Kültür Bakanlığı Yayınları, Çev: Mürsel Öztürk, Ankara 1998.
  11. ÇETİN, Altan, Türk Tarihinde Memluk Asırları ( Bir Kültür Tarihi İncelemesi), Timaş Yayınları, İstanbul 2020.
  12. DARKOT, Besim, “Bitlis/Coğrafya”, İA, C. II, s. 657-664. EBU’L FARAC, Ebu’l Faraç Tarihi, C. II, Çev: Ömer Rıza Doğrul, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1999. EBU’L-FİDÂ, Takvimü’l-Büldân, Çev: Ramazan Şeşen, Yeditepe Yayınları, İstanbul 2017. EFLÂKİ, Âriflerin Menkıbeleri, C. II, Çev: Tahsin Yazıcı, Milli Eğitim Yayınlarıı, İstanbul 1989.
  13. El- Ömeri, Mesâlikü’l Ebsâr fi Memâliki’i Emsâr, Çev: Ahsen Batur, Selenge Yayınları, İstanbul 2014. El- Belâzurî, Fütûhu’l Büldân, Çev: Mustafa Fayda, Siyer Yayınları, İstanbul 2013.
  14. ERDEM, İlhan, “Sahib-i Divan Şemseddin Cüveyni’nin Anadolu’ya Gelişi, Yeni Moğol Rejiminin Kurulması, Sonuçları”, Prof. Dr. Kazım Yaşar Kopra