Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 34 - Sayı: 1

Okul Öncesi Dönem Türk Çocuklarda Yazı Farkındalığı Becerileri ve Ev Okuryazarlık Ortamı

Print Awareness Skills and Home Literacy Environment of Turkish Preschoolers

Sayfa
90–105
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Araştırmadan elde edilen sonuçlar alanyazın bulguları ışığında tartışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Alanyazında, erken okuryazarlık becerilerinin gelişiminde ev ortamında ebeveynler tarafından sunulan erken okuryazarlık deneyimlerinin önemli olduğu sıkça ifade edilmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yapılan araştırmada, ev ortamında sağlanan erken okuryazarlık deneyimlerinin çocukların yazı farkındalığı becerileri ile olası ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Araştırmadan elde edilen sonuçlar alanyazın bulguları ışığında tartışılmıştır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Alanyazında, erken okuryazarlık becerilerinin gelişiminde ev ortamında ebeveynler tarafından sunulan erken okuryazarlık deneyimlerinin önemli olduğu sıkça ifade edilmektedir. Yapılan araştırmada, ev ortamında sağlanan erken okuryazarlık deneyimlerinin çocukların yazı farkındalığı becerileri ile olası ilişkilerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın katılımcılarını ana dili Türkçe olan ve okul öncesi eğitim almakta olan 60 çocuk (48-68 aylık) oluşturmaktadır. Ev ortamında sağlanan erken okuryazarlık deneyimlerimi değerlendirmek amacıyla kullanılan Ev Erken Okuryazarlık Ortamı Ölçeği (EVOK) okul öncesi öğretmenleri tarafından ailelere iletilmiştir. Çocukların yazı farkındalığı becerilerini değerlendirmek amacıyla kullanılan Erken Çocukluk Dönemi Yazı Farkındalığı Kontrol Listesi ise araştırmacılar tarafından tüm çocuklara bireysel olarak uygulanmıştır. Sonuçlar, erken okuryazarlık becerilerinin 48-68 ay arasında bir değişim gösterdiğini ortaya koymuş, var olan değişimde ev ortamında sağlanan erken okuryazarlık becerilerinden “yazma” becerileri ile ilgili değişkenlerin etkili olabileceğini göstermiştir. Sosyal etkinliklere katılım sıklığı ve anne ve baba eğitim düzeyi gibi demografik değişkenler ile ev ortamında sağlanan erken okuryazarlık deneyimlerinin çoğunun birbirleri ile farklı düzeylerde ilişkili bulunması da dikkat çeken noktalar arasında yer almıştır. Dilimize özgü benzer çalışmaların yapılması ile gerek erken okuryazarlık becerilerinin, gerek bu beceriler arasında önemli yer tutan yazı farkındalığı becerilerinin farklı yordayıcılarının ortaya konulması mümkün olabilecektir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alanyazın bulguları ışığında tartışılmıştır.

Abstract

In the literature, the importance of early literacy experiences provided at home by parents to the development of early literacy skills is often expressed. Therefore, the study was aimed at identifying the possible relationships between home early literacy experiences and children’s print awareness skills. The participants of the study comprised of 60 preschool children (48-68 months) whose native language is Turkish. The Home Early Literacy Environment Questionnaire (HLEQ) used for the assessment of home literacy skills were conveyed to the parents by the preschool teachers. The Early Childhood Print Awareness Checklist used for the assessment of children’s print awareness skills were individually administered to each child. The results displayed a variation in early literacy skills within 48-68 months and indicated that variables pertaining to “writing” might have been effective in this variation. Another prominent finding was that demographic variables such as parental education and frequency of participation in social activities, as well as, most of the HLEQ variables correlated with each other at varying strengths. Similar studies specific to the Turkish language should be conducted in order to identify various predictors of both home literacy skills and print awareness. The study results were discussed in light of the existing literature.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AKOĞLU, G., KIZILÖZ, Ç. (2022). Okul Öncesi Dönem Türk Çocuklarda Yazı Farkındalığı Becerileri ve Ev Okuryazarlık Ortamı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 34 - Sayı: 1, 90–105. https://ajindex.com/articles/531611

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (3)

  1. Anthony, J. L., & Lonigan, C. J. (2004). The nature of phonological awareness: Converging evidence from four studies of preschool and early grade school children. Journal of Educational Psychology, 96(1), 43. doi.10.1037/0022-0663.96.1.43 Bakermans-Kranenburg, M. J., van IJzendoorn, M. H., & Bradley, R. H. (2005). Those who have, receive: The Matthew effect in early childhood intervention in the home environment. Review of Educational Research, 75, 1–26.
  2. Baroody, A. E., & Diamond, K. E. (2012). Links among home literacy environment, literacy interest, and emergent literacy skills in preschoolers at risk for reading difficulties. Topics in Early Childhood Special Education, 32(2), 78-87. doi: 10.1177/0271121410392803 Bayraktar, V., ve Temel, F. (2014). Okuma-yazmaya hazırlık eğitim programının çocukların okuma-yazma becerilerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29(3), 8- 22. Bialystok, E. (1995). Making concepts of print symbolic: Understanding how writing represents language. First Language, 15(45), 317-338. doi.org/10.1037/0012-1649.36.1.66 Bracken, S. S., & Fischel, J. E. (2008). Family reading behavior and early literacy skills in preschool children from low-income backgrounds. Early Education and Development, 19(1), 45-67. doi.org/10.1080/10409280701838835 Burgess, S. R., Hecht, S. A., & Lonigan, C. J. (2002). Relations of the home literacy environment (HLE) to the development of reading-related ability: A one year longitudinal study. Reading Research Quarterly, 37, 408– 426. doi:10.1598/RRQ.37.4.4 Chansa-Kabali, T., Serpell, R., & Lyytinen, H. (2014). Contextual analysis of home environment factors influencing the acquisition of early reading skills in Zambian families. Journal of Psychology in Africa, 24(5), 410-419. doi: 10.1080/14330237.2014.997008 Clay, M. M. (1993). An observation survey of early literacy achievement. Heinemann, Hanover St., Portsmouth, NH. Cooper, P. M. (2005). Literacy learning and pedagogical purpose in Vivian Paley’s ‘storytelling curriculum’. Journal of Early Childhood Literacy, 5(3), 229-251.doi: 10.1177/1468798405058686 Cunningham, A. E., Perry, K. E., Stanovich, K. E., & Stanovich, P. J. (2004). Disciplinary knowledge of K-3 teachers and their knowledge calibration in the domain of early literacy. Annals of dyslexia, 54(1), 139-167. doi: 10.1007/s11881-004-0007
  3. Curenton, S. M., & Justice, L. M. (2008). Children's preliteracy skills: Influence of mothers' education and beliefs about shared-reading i