Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi / 2022 / Cilt: 37 - Sayı: 1

Okul Yöneticilerinin Stres Kaynakları ve Stresle Baş Etme Yolları: Nitel Bir Çözümleme

Stress Sources of School Principals’ and Ways of Coping with Stress: A Qualitative Analysis

Sayfa
274–290
Yayın Tarihi
2022-10-19
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Okul yöneticilerinin strese karşı başkalarıyla konuşarak rahatlama, stresli ortamlardan uzak durma, spor yapmak, kitap okumak, strese karşı duyarsızlaşma, iyimser olma, güzel şeyler düşünme, empati kurma ve strese sebep olan olayların çözümüne odaklanmak türünden farklı yollar denedikleri saptanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırma okul yöneticilerinin stres kaynaklarını ve stresle baş etme yollarını belirlemeyi amaçlamaktadır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Araştırmanın çalışma grubu, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Siirt il merkezinde ilkokul, ortaokul ve lise devlet okullarında görev yapan 11 okul yöneticisinden (müdür ve müdür yardımcısı) oluşmaktadır.
💡
Sonuç & Katkı:Okul yöneticilerinin strese karşı başkalarıyla konuşarak rahatlama, stresli ortamlardan uzak durma, spor yapmak, kitap okumak, strese karşı duyarsızlaşma, iyimser olma, güzel şeyler düşünme, empati kurma ve strese sebep olan olayların çözümüne odaklanmak türünden farklı yollar denedikleri saptanmıştır.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2017-2018 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu araştırma okul yöneticilerinin stres kaynaklarını ve stresle baş etme yollarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma betimsel tarama modelindedir ve nitel araştırma türlerinden durum çalışması yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Siirt il merkezinde ilkokul, ortaokul ve lise devlet okullarında görev yapan 11 okul yöneticisinden (müdür ve müdür yardımcısı) oluşmaktadır. Araştırmaya stres kaynaklarının yoğun olabileceği okullarda görev yapan okul yöneticilerinin dâhil edilmesine dikkat edilmiştir. Bu nedenle amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan bireysel görüşme formu ile toplanan veriler, betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma verileri 5 tema ve 37 alt tema altında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda velilerin ilgisizliği, velilerin çocukları şımartması, öğrencilerin disiplinsiz davranışları, öğretmen ve personelin gereksiz yere rapor ve izin alması gibi durumların okul yöneticilerinde strese neden olduğu saptanmıştır. Stresin okul içerisinde gerginliğe ve huzursuzluğa yol açtığı, sosyal ilişkileri olumsuz etkilediği, baş ağrısı, mide yanması, iştahsızlık, gerginlik ve uykusuzluk gibi sağlık problemlerine neden olduğu ortaya çıkmıştır. Okul yöneticilerinin strese karşı başkalarıyla konuşarak rahatlama, stresli ortamlardan uzak durma, spor yapmak, kitap okumak, strese karşı duyarsızlaşma, iyimser olma, güzel şeyler düşünme, empati kurma ve strese sebep olan olayların çözümüne odaklanmak türünden farklı yollar denedikleri saptanmıştır.

Abstract

This study aims to determine the sources of stress of school principals’ and ways of coping with stress. The research is in a descriptive survey model and it is carried out as a case study. Study group consists of 11 school administrators who were working in the city center of Siirt in the 2017-2018 academic year and were selected by criterion sampling from purposeful sampling methods. In the collection of research data, a semi structured individual interview form was used. The data of the research were analyzed by descriptive analysis. The research data were analyzed under 5 themes and 37 sub-themes. As a result of the research, it was determined that parents' indifference, indecisive behaviors of parents, undocumented behaviors of teachers, unnecessary reports and permission of teachers and staff, the empty lectures of the students and the unimportance of the given task cause stress in the school administrators. It has been revealed that stress causes tension and discomfort in the school, negatively affects social relations, causes health problems such as headache, heartburn, anorexia, tension and insomnia. It has been determined that school administrators have tried different ways to relieve stress, to stay away from stressful environments, to do sports, to read books, to be insensitive to stress, to be optimistic, to think about beautiful things, to develop empathy and to solve stressful events.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇEVİK, M. S., NEYİŞCİ, N., ERÇETİN, Ş. Ş. (2022). Okul Yöneticilerinin Stres Kaynakları ve Stresle Baş Etme Yolları: Nitel Bir Çözümleme. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt: 37 - Sayı: 1, 274–290. https://ajindex.com/articles/531455

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Alemdar, T. (2002). Stresin calısma verimliligi uzerine etkisi Anadolu otelcilik ve turizm meslek liseleri yonetici ve ogretmenleri uzerine bir arastırma [Impact of stress on the productivity of the work the investigation on the administrators and teachers of Anatolia hotel and tourism vocational high school] (Yayinlanmamis Yuksek Lisans Tezi). Gazi Universitesi, Ankara,
  2. Turkey. Akgemci, T. (2001). Örgütlerde stres ve yönetimi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15(1-2), 301-309.
  3. Akpınar, Ü. (2006). Kocaeli ilköğretim okulu öğretmenlerinin stres kaynakları ve stres yönetimi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi,
  4. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya. Avcı, A, & Bozgeyikli, H. (2017). Okul yöneticilerinin yönetici kaygı düzeylerinin yordayıcısı olarak psikolojik sermaye. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 45, 43-57.
  5. Aydın, Ş. (2004). Otel işletmelerinde örgütsel stres faktörleri: 4-5 yıldızlı otel işletmeleri uygulaması. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(4), 1-21.
  6. Balcı, A. (2000). Öğretim elemanının iş stresi. Ankara:
  7. Nobel Yayın Dağıtım. Bayrakcı, M. (2001). İlköğretim ve ortaöğretimde görev yapan yöneticilerin kişilik özellikleri ile stres kaynakları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırıkkale. Borg, M. G., Riding, R. J. & Falzon, J. M. (1991). Stress in teaching: A study of occupational stress and its determinants, job satisfaction and career commitment among primary school teachers. Educational Psychology, 11, 59-75.
  8. Boswell, W. R. & Olson-Buchanan, J. B. (2004). Experiencing mistreatment at work. The role of grievance filing, nature of mistreatment and employee withdrawal. Academy of Management Journal, 47, 129-139.
  9. Braham, B. (1998). Stres yönetimi: Ateş altında sakin kalabilmek. (Çev.: V. G. Diker). İstanbul:
  10. Hayat Yayınları.
  11. Brown, S. P., Jones, E. & Leigh, T. W. (2005). The attenuating effect of role overload on relationships linking self-efficacy and goal level to work performance. Journal of Applied Psychology, 90(5), 972-979.
  12. Buckingham, D. A. (2004).
  13. Associations among Stress, Work Overload, Role Conflict and Self-Efficacy in Maine Principals. Doctor of Education Thesis. The University Of Maine. Çevik Büyükşahin, G. (2017). Okul yöneticilerinin empatik eğilimlerini yordamada öfke, yaşam doyumu ve stresle başa çikmanin rolü. Eğitim ve Bilim, 42(191), 283-305.
  14. Can, E. (2019