Dergiler / Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi / 2021 / Cilt: 24 - Sayı: 2

AŞI KARŞITLIĞI VE EKONOMİSİ

Sayfa
375–398
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Çalışmanın bu yönüyle Türkiye’de aşı karşıtlığı ile ilgili oluşmaya başlayan literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Onlarca yıllık deneyim, insanlar arasında aşılara karşı olumsuz algı ve tutumda çarpıcı bir artış olduğunu göstermiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Aşı karşıtlığı, aşı kapsamı oranlarının düşük olması gibi sağlık sistemleri üzerinde maliyet oluşturan ve toplumsal bağışıklığı tehdit eden durumları beraberinde getirmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Çalışmanın bu yönüyle Türkiye’de aşı karşıtlığı ile ilgili oluşmaya başlayan literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Aşı · aşı karşıtlığı · sağlık ekonomisi

Özet

Onlarca yıllık deneyim, insanlar arasında aşılara karşı olumsuz algı ve tutumda çarpıcı bir artış olduğunu göstermiştir. Aşı karşıtlığı, aşı kapsamı oranlarının düşük olması gibi sağlık sistemleri üzerinde maliyet oluşturan ve toplumsal bağışıklığı tehdit eden durumları beraberinde getirmektedir. Aşı karşıtlığı, bireyin sağlığını etkileyebileceği gibi toplum sağlığını da olumsuz olarak etkileyebilmektedir. Bulaşıcı hastalıklar söz konusu olduğunda bu durum daha da zorlayıcı hale gelmektedir. Aşı karşıtlığı hareketinin bilimsel dayanakları bulunmamasına rağmen aktivistlerin liderlik ettiği bu süreçte, internet ve sosyal medyanın etkisiyle yanlış kaynaklardan üretilen yanlış bilgilerle beslenen insanlarda aşıya karşı olumsuz algı ve tutum ortaya çıkabilmektedir, bu durum en nihayetinde aşı kapsamının düşük olmasına neden olan aşı reddi davranışı ile son bulmaktadır. Literatürde aşı karşıtlığı ile ilgili üzerinde uzlaşı sağlanmış faktörler bulunmamaktadır. Bunun yanı sıra aşı karşıtlığı, sağlık sistemleri üzerinde oluşturabileceği maliyetler ve aşı olmamanın beraberinde getireceği dışsallıkların üreteceği toplumsal maliyetler nedeniyle sağlık ekonomisini yakından ilgilendirmektedir. Buradan hareketle, birey ve toplum sağlığı üzerinde yıkıcı etkileri bulunan aşı karşıtlığının temel nedenleri ile ilgili anlayış ve kavrayış sağlamaya çalışmak ve aşı karşıtlığını sağlık ekonomisi bağlamında değerlendirmek bu çalışmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Çalışmada literatüre dayanılarak aşı karşıtlığında çeşitli faktörlere dikkat çekilmiş olup aşı karşıtlığının birey ve toplum üzerindeki maliyetleri sağlık ekonomisi perspektifinden kapsamlı olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın bu yönüyle Türkiye’de aşı karşıtlığı ile ilgili oluşmaya başlayan literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

DEMİR, H., BALÇIK, P. Y. (2022). AŞI KARŞITLIĞI VE EKONOMİSİ. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt: 24 - Sayı: 2, 375–398. https://ajindex.com/articles/530934

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. Andersen, R. M. (1995). Revisiting the behavioral model and access to medical care: Does it matter?. Journal of Health and Social Behavior, 36(1), 1-10.
  2. Anwari, P., Debellut, F., Pecenka, C., Parwiz, S. M., Clark, A., Groman, D., & Safi, N. (2018). Potential impact and cost-effectiveness of rotavirus vaccination in Afghanistan. Vaccine, 36(51), 7769-7774.
  3. Attwell, K., Navin, M. C., Lopalco, P. L., Jestin, C., Reiter, S., & Omer, S. B. (2018a). Recent vaccine mandates in the United States, Europe and Australia: A comparative study. Vaccine, 36(48), 7377-7384.
  4. Attwell, K., Ward, P. R., Meyer, S. B., Rokkas, P. J., & Leask, J. (2018b). “Do-it-yourself”: Vaccine rejection and complementary and alternative medicine (CAM). Social Science and Medicine, 196, 106-114
  5. Betsch, C., Böhm, R., & Chapman, G. B. (2015). Using behavioral insight to increase vaccination policy effectiveness. Policy Insight from the Behavioral and Brain Sciences, 2(1), 61-73.
  6. Bos, J. M., & Postma, M. J. (2001). The economics of HIV vaccines: Projecting the impact of HIV vaccination of infants in sub-saharan Africa. Pharmacoeconomics, 19(9), 937-946.
  7. Bos, J. M., Rümke, H. C., Welte, R., Postma, M. J., & Jager, J. C. (2002). Health economics of a hexavalent meningococcal outer-membrane vesicle vaccine in children: Potential impact of introduction in the Dutch vaccination program. Vaccine, 20(1-2), 202-207.
  8. Bozkurt, H. B. (2018). Aşı reddine genel bir bakış ve literatürün gözden geçirilmesi. Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi, 8(1), 71-76.
  9. Brewer, N. T., Chapman, G. B., Gibbons, F. X., Gerard, M., McCaul, K. D., & Weinstein, N. D. (2007). Meta-analysis of the relationship between risk perception and health behavior: The example of vaccination. Health Psychology, 26(2), 136-145.
  10. Browne, M., Thomson, P., Rockloff, M. J., & Pennycook, G. (2015). Going against the herd: Psychological and cultural factors underlying the “vaccination confidence gap”. PLoS ONE, 10(9), 1-14.
  11. Bryden, G. M., Browne, M., Rockloff, M., & Unsworth, C. (2018). Anti-vaccination and pro-CAM attitudes both reflect magical beliefs about health. Vaccine, 36(9), 1227-1234.
  12. Bryden, G. M., Browne, M., Rockloff, M., & Unsworth, C. (2019). The privilege paradox: Geographic areas with highest socio-economic advantage have the lowest rates of vaccination. Vaccine, 37(32), 4525-4532.
  13. Callender, D. (2016). Vaccine hesitancy: More than a movement. Human Vaccines & Immunotherapeutics, 12(9), 2464-2468.
  14. Chen, F., & Toxvaerd, F. (2014). The economi