Dergiler / Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi / 2021 / Cilt: 24 - Sayı: 4

ELEKTRONİK SAĞLIK KAYITLARINDA FARKINDALIK

ELECTRONIC HEALTH RECORDS AWARENESS

Sayfa
777–792
Yayın Tarihi
2022-10-17
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Elde edilen sonuçlara göre genel olarak katılımcıların elektronik sağlık kayıtları konusunda farkındalıklarının yüksek olduğu ve fakat dijital ortamda kayıt altına alınan sağlık verilerinin güvenliği ve gizliliği konusunda endişeleri olduğu yönünde sonuçlar elde edilmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Elektronik Sağlık Kayıtları (ESK) sistemleri, kişilerin, geçmiş ve şimdiki fiziksel ve ruhsal sağlık durumlarıyla ilgili tüm bilgilerin bilgisayar ortamında kayıt altına alınmasını, saklanmasını, iletilmesini, erişilmesini, ilişkilendirilmesini, işlenmesini ve gerektiğinde kullanılmasını sağlayan sistemlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kişisel sağlık verilerinin çalınması veya yanlış şekilde anonimleştirilmesi de bir güvenlik zafiyeti olarak değerlendirilmektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Elde edilen sonuçlara göre genel olarak katılımcıların elektronik sağlık kayıtları konusunda farkındalıklarının yüksek olduğu ve fakat dijital ortamda kayıt altına alınan sağlık verilerinin güvenliği ve gizliliği konusunda endişeleri olduğu yönünde sonuçlar elde edilmiştir.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Kişisel sağlık verileri · Tıp bilişimi · Elektronik sağlık kaydı

Özet

Elektronik Sağlık Kayıtları (ESK) sistemleri, kişilerin, geçmiş ve şimdiki fiziksel ve ruhsal sağlık durumlarıyla ilgili tüm bilgilerin bilgisayar ortamında kayıt altına alınmasını, saklanmasını, iletilmesini, erişilmesini, ilişkilendirilmesini, işlenmesini ve gerektiğinde kullanılmasını sağlayan sistemlerdir. İnsanların en mahrem bilgilerini ihtiva eden, özel nitelikli hassas veri olarak adlandırılan sağlık verilerinin hukuka aykırı bir biçimde ele geçirilmesi, işlenmesi veya paylaşılması ayrımcılık başta olmak üzere ilgili kişinin ciddi zararlara uğramasına sebep olabilmektedir. Bu bilgilerin paylaşılması kişinin özel hayatının gizliliğine, hastanın mahremiyet hakkının korunmasına ve doktorun hastasına karşı sır saklama yükümlülüğünün ihlal edilmesine sebep olmaktadır. Kişisel sağlık verilerinin çalınması veya yanlış şekilde anonimleştirilmesi de bir güvenlik zafiyeti olarak değerlendirilmektedir. Oluşabilecek tüm bu zafiyetler konusunda gerek bireysel ve gerekse toplumsal hassasiyetler artmakta, tartışmalar ve çalışmalar kamuoyunun gündeminde gittikçe artan bir şekilde yer almaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’de yaşayan farklı demografik özelliklere sahip bireylerin kişisel sağlık verileri ile ilgili farkındalık ve beklentilerinin ölçümü ve istatiksel olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre genel olarak katılımcıların elektronik sağlık kayıtları konusunda farkındalıklarının yüksek olduğu ve fakat dijital ortamda kayıt altına alınan sağlık verilerinin güvenliği ve gizliliği konusunda endişeleri olduğu yönünde sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract

Electronic Health Records (EHR) Systems are allow people to collect, record, store, transmit, access, relate, process and use all information about their past and present physical and mental health conditions in computer environment. The illegal acquisition, processing or sharing of health data, which includes the most private information of people and called sensitive data, may cause serious harm to the person concerned, especially discrimination. Sharing this information causes the privacy of the individuals’ private life, the protection of the patient's right to privacy, and the violation of the doctor's obligation to keep the patient's secret. The theft, loss or incorrect anonymization of personal health data is also considered as a security weakness. Both individuals and social sensitivity about all these vulnerabilities increase, and discussions and studies are increasingly on the agenda of the public. In this study, we aimed to evaluate statistically the awareness and expectations of individuals who has different demographic characteristics of people living in Turkey, regarding personal digital health data. According to the results, the awareness of the participants about electronic health record was high in general, but it was concluded that they had concerns about the security and confidentiality of health data recorded in digital environment.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZKOÇ, E. E., YILMAZ, D., ULAŞ, G. Ö. (2022). ELEKTRONİK SAĞLIK KAYITLARINDA FARKINDALIK. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, Cilt: 24 - Sayı: 4, 777–792. https://ajindex.com/articles/530914

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. Archer, N., Fevrier-Thomas U., Lokker C., McKibbon K.A., & Straus S.E. (2011). Personal health records: a scoping review. Journal of the American Medical Informatics Association, 18(4), 515-522.
  2. Arslan, E. T., & Demir, H. (2017). Sağlık çalışanlarının hasta mahremiyetine ilişkin tutumu: nitel bir araştırma. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(4), 191-220.
  3. Ayala, L. (2016). Cyber-physical attack recovery procedures. In Cyber-Physical Attack Recovery Procedures Apress, Berkeley, CA, 1-14.
  4. Başalp, N. (2015). Avrupa Birliği veri koruması genel regülasyonu'nun temel yenilikleri. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 21(1), 77-106.
  5. Bayardo, R. J., & Agrawal, R (2005, April). Data privacy through optimal k-anonymization. In 21st International conference on data engineering (ICDE’05) (pp. 217-228).
  6. IEEE. Calvaresi, D., Schumacher, M., & Calbimonte, J. P. (2020, October). Personal data privacy semantics in multi-agent systems ınteractions. In International Conference on Practical Applications of Agents and Multi-Agent Systems (pp. 55-67).
  7. Springer, Cham. Chik, W. B. (2013). The singapore personal data protection act and an assessment of future trends in data privacy reform. Computer Law & Security Review, 29(5), 554-575.
  8. Çetin, S. P., & Çevik, K. (2021). Hemşirelik öğrencilerinin hastaların kişisel sağlık verilerinin kayıt ve korunmasına ilişkin tutumları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(3), 199-206.
  9. Dülger, M. V. (2015). Sağlık hukukunda kişisel verilerin korunması ve hasta mahremiyeti. İstanbul Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), 43-80.
  10. Entzeridou, E., Markopoulou, E., & Mollaki, V. (2018). Public and physician’s expectations and ethical concerns about electronic health record: Benefits outweigh risks except for information security. International Journal of Medical Informatics, 110, 98-107.
  11. Filik, T., & Ünalan, D. (2021). The evaluatıon of the effect of the ınformatıon securıty awareness level ın medıcal secretarıes on the securıty and prıvacy ımplementatıons of electronıc health records. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 24(1), 183-202.
  12. Hathaway, O. A., Crootof, R., Levitz, P., Nix, H., Nowlan, A., Perdue, W., & Spiegel, J. (2012). The law of cyber-attack. California Law Review, 817-885. Häikiö, J., Yli-Kauhaluoma, S., Pikkarainen, M., Iivari, M., & Koivumäki, T. (2020). Expectations to data: Perspectives of service providers and users of fut