Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightErmeni harfli Kıpçak Türkçesi ile bugünkü Urum Kıpçak diyalektlerini tipik ünsüzler bakımından karşılaştırırken 16.-17. yüzyılda Batı Ukrayna’da yaşayan Kıpçak dilli topluluklar ve bugünkü Ukrayna Urumları hakkında genel bilgiler de verilmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bugünkü Kıpçak lehçelerinin tarihsel biçimlerini araştırmak için başvurulacak ana kaynaklardan biri, Ermeni harfli Kıpçakça belgeler; diğeri ise Codex Cumanicus’tur. Ayrıca, Mısır Memlûk sahasında yazılmış gramer ve sözlüklerde Kıpçakça olarak belirtilen malzeme de bu inceleme alanı için kaynak niteliğindedir. Bu yazının amacı, tarihî Kıpçak Türkçesinin geç dönemini temsil eden Ermeni harfli Kıpçakça ile bugünkü Ukrayna (Kuzey Azak) Urumlarının dili arasında tipik ünsüz özellikleri bakımından bir karşılaştırma yapmaktır. Codex Cumanicus ile Memlûk Kıpçakçasına ait dil malzemesi de bu incelemeye dâhil edilmiştir. Urum dilinin gramer özellikleri 1980’li yıllarda Garkavets ve Podolsky tarafından ele alınmakla birlikte (1981: 46-58; 1986: 99-112) bu çalışmalar, konuyla ilgili tarihsel bir karşılaştırma içermemektedir. Bu yazıda Urumcanın dil malzemesi, Urum sözlüğü ile Urum metinlerinin (Garkavets 1999; Garkavets 2000) taranması suretiyle elde edilmiştir. Ermeni harfli Kıpçak Türkçesi ile bugünkü Urum Kıpçak diyalektlerini tipik ünsüzler bakımından karşılaştırırken 16.-17. yüzyılda Batı Ukrayna’da yaşayan Kıpçak dilli topluluklar ve bugünkü Ukrayna Urumları hakkında genel bilgiler de verilmiştir.
Abstract
One of the main references of historical characteristics of living Kipchak languages are the Kipchak documents in Armenian letters and the other one is Codex Cumanicus. In addition, Kipchak materials in the grammars and dictionaries of the Egyptian Mamluk are also considered to be a reference for this field. This study aims at drawing a comparison in terms of typical consonant features among Kipchak in Armenian letters representing the late period of historical Kipchak Turkish and living language of Ukrainian (North Azovian) Urums. Language materials belonging Codex Comanicus and Mamluk Kipchak were also included in this study. The grammatical features of Urum language were studied in the articles by Garkavets and Podolsky (1981: 46-58; 1986: 99-112); however, these researches do not include historical comparison. In this study, the linguistic material of Urum language was collected by scanning the Urum dictionary and related texts (Garkavets 1999; Garkavets 2000). Moreover, it was given some general information about the Kipchak-speaking communities living in the western Ukraine of 16th and 17th centuries and the Urums in Ukraine in this comparative paper on Kipchak Turkish and the living Urum Kipchak dialects related to typical consonants