Dergiler / Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi / 2012 / Cilt: 7 - Sayı: 2

Türkiye'deki illerin gelir ve refah düzeyi değişkenleri arasındaki ilişkinin kanonik korelasyon analizi ile incelenmesi

Investigation of income and welfare levels of the cities in turkey by canonical correlation analysis

Sayfa
197–215
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Kanonik Korelasyon Analizi uygulanarak, birinci değişken grubunda yer alan kişi başına GSMH değişkeninin $u_1$ kanonik değişkenine en büyük katkıda bulunduğu, halk kütüphanesinden yararlanma sayısı ve Buğday üretim verimi değişkenlerinin ise $v_1$ kanonik değişkenine en çok katkıda bulunan değişkenler olduğu belirlenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Türkiyedeki illerin gelir ve refah düzeyi değişken grupları arasında ilişki aranmaya çalışılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gelir değişken grubunda kişi başına düşen gayrı safi milli hasıla ($), kişi başına toplam elektrik tüketimi (Kwh), toplam araç sayısı (binde), işgücüne katılma oranı (%), değişkenleri yer alırken; refah düzeyi değişken grubu ise kişi başı günlük atık su miktarı (litre/kişi-gün), toplam öğrenci/toplam öğretmen sayısı, halk kütüphanesini yararlanma sayısı (binde), buğday üretim verimi (kg/hektar), işsizlik oranı (%), hastane yatak sayısı (yüz binde) değişkenlerini içermektedir.
💡
Sonuç & Katkı:Kanonik Korelasyon Analizi uygulanarak, birinci değişken grubunda yer alan kişi başına GSMH değişkeninin $u_1$ kanonik değişkenine en büyük katkıda bulunduğu, halk kütüphanesinden yararlanma sayısı ve Buğday üretim verimi değişkenlerinin ise $v_1$ kanonik değişkenine en çok katkıda bulunan değişkenler olduğu belirlenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada Türkiyedeki illerin gelir ve refah düzeyi değişken grupları arasında ilişki aranmaya çalışılmıştır. Gelir değişken grubunda kişi başına düşen gayrı safi milli hasıla ($), kişi başına toplam elektrik tüketimi (Kwh), toplam araç sayısı (binde), işgücüne katılma oranı (%), değişkenleri yer alırken; refah düzeyi değişken grubu ise kişi başı günlük atık su miktarı (litre/kişi-gün), toplam öğrenci/toplam öğretmen sayısı, halk kütüphanesini yararlanma sayısı (binde), buğday üretim verimi (kg/hektar), işsizlik oranı (%), hastane yatak sayısı (yüz binde) değişkenlerini içermektedir. Bu değişkenler için veriler Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) internet sayfasından elde edilmiştir. Kanonik Korelasyon Analizi uygulanarak, birinci değişken grubunda yer alan kişi başına GSMH değişkeninin $u_1$ kanonik değişkenine en büyük katkıda bulunduğu, halk kütüphanesinden yararlanma sayısı ve Buğday üretim verimi değişkenlerinin ise $v_1$ kanonik değişkenine en çok katkıda bulunan değişkenler olduğu belirlenmiştir.

Abstract

In this study, the relationship between the group of variables related to income and of welfare of cities in Turkey have been researched. The income variable group related to income includes gross national product per capita ($), electricity consumption per capita (Kwh), total number of vehicles (per thousand), and labour force participation rate (%). The welfare variable group consists of amount of waste water per person per day (liters / person-days), total number of students / teachers, number of visitors to public library (per thousand), wheat production yield (kg / ha), unemployment rate (%), hospital beds (one hundred thousand). The data for these variables were obtained from the website of Turkey Statistics Institute (TUIK). By applying Canonical Correlation Analysis, it has been determined that while GDP per capita in the income variable group (X2) u1 is the variable which contributes the most to canonical variable (correlation value 0.9997),Public library use in the second variable group (Y3) and wheat pro- duction efficiency (Y4) plays an important role in the formation of the canonical variable v1 (correlation value 0.9999).

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇEMREK, F. (2022). Türkiye'deki illerin gelir ve refah düzeyi değişkenleri arasındaki ilişkinin kanonik korelasyon analizi ile incelenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 7 - Sayı: 2, 197–215. https://ajindex.com/articles/505635

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (10)

  1. Albayrak, A.S., Ş. Kalaycı ve A. Karataş (2004), “Türkiye’de Coğrafi Bölgelere Göre İllerin Sosyoekonomik Gelişmişlik Düzeylerinin Temel Bileşenler Analizi ile Belirlenmesi”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 9(2), 101-130.
  2. Baday Yıldız, Ezgi, U. Sivri ve M. Berber, (2010),“Türkiye’de İllerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması (2010)”.
  3. Bektaş Çetin, N.Tayyar, (2009),“ Kanonik Korelasyon Analizi ile İş Tatmini ve Bilgi Yönetimi Uygulamaları Arasındaki İlişkinin Ortaya Çıkarılması”, Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, 46 (538), 39-52.
  4. Başaran, E., (1998), “Kanonik Korelasyon Analizi ve Bir Uygulama”, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Bursa. Çankaya S., (2005), “Kanonik Korelasyon Analizi ve Hayvancılıkta Kullanımı”, Çukurova üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Zootekni AnabilimDalı, Doktora Tezi, Adana. Demir, S., (2006), “Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı İnsani Gelişme Endeksi ve Türkiye Açısından Değerlendirme”, DPT, Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü, Ankara.
  5. Dinçer, B., M. Özaslan ve T. Kavasoğlu (2003), “İllerin ve Bölgelerin Sosyo-ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması”, Devlet Planlama Teşkilatı, Bölgesel Gelişme Ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü, Ankara. Dinçer B., ve M. Özaslan, (2004), “İlçelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması “, Devlet Planlama Teşkilatı, Ankara. Devlet Planlama Teşkilatı (DPT), (2000),“Sekizinci 5 yıllık Kalkınma Planı Bölgesel Gelişme Özel İhtisas Komisyonu Raporu”, Ankara.
  6. Ersungur, S. M., A.Kızıltan ve Ö. Polat, (2007), “Türkiye’de Bölgelerin Sosyo- Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması: Temel Bileşenler Analizi”, Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(2), 55-66.
  7. Günsoy, G., (2005), “İnsani Gelişme Kavramı Ve Sağlıklı Yaşam Hakkı”, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 35-52.
  8. Gürses, D.(2009), “İnsani Gelişme’ Ve Türkiye”, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 339-350.
  9. Hair, J.F., R.E. Anderson, R.L. Tatham, and W.C Block, (1995),”Multivariate Data Analysis with Readings”, McMillan Book Company, London, 1995.
  10. Johnson, R.A. and D.W. Wichern, (1992),“Multivariate Data Analysis”, Pren tice-Hall, Englewood Cliffs, New Jersey. Karakaya, İ., (2011), “Öğretmenlik Programlarındaki Öğrencilerin ÖSS Puanları ile Akademik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”, Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 2 (1), 155-163. Kaya