Dergiler / Erdem / 2008 / Cilt: 0 - Sayı: 50

Nâzım Hikmet’in Sanat Evreninde Bilinç Parçalanması ve Mevlânâ Karmaşası

The Disintegration of Mind and Complexities of Mevlânâ in N. Hikmet’s Universe of Art

Dergi
Erdem
Sayfa
83–110
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu makalemizde Nâzım Hikmet’in Mevlânâ hayranlığını, daha sonra ideolojik bakışla ona karşı çıkışını, tekrar Mevlânâ’ya dönüşünü ortaya koymak, bunun psikolojik temellerini araştırma konusu yapmak, Mevlânâ’ya karşı yazdığı rubaisini metinlerarasılık düzleminde çözümlemek, konuyu süreklilik-süreksizlik açısından tartışmaya açmak istiyoruz.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Nâzım Hikmet, çocukluk ve ilk gençlik yıllarını batılı hayat tarzıyla doğulu hayat tarzının iç içe yaşandığı aile ve toplum içerisinde geçirir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bir yandan batı etkisine, diğer yandan doğu kültürüne açık yetişir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu makalemizde Nâzım Hikmet’in Mevlânâ hayranlığını, daha sonra ideolojik bakışla ona karşı çıkışını, tekrar Mevlânâ’ya dönüşünü ortaya koymak, bunun psikolojik temellerini araştırma konusu yapmak, Mevlânâ’ya karşı yazdığı rubaisini metinlerarasılık düzleminde çözümlemek, konuyu süreklilik-süreksizlik açısından tartışmaya açmak istiyoruz.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Nâzım Hikmet, çocukluk ve ilk gençlik yıllarını batılı hayat tarzıyla doğulu hayat tarzının iç içe yaşandığı aile ve toplum içerisinde geçirir. Bir yandan batı etkisine, diğer yandan doğu kültürüne açık yetişir. Bu ikili yapı onun iç dünyasında zamanla bilinç parçalanmasına kadar giden çatışma alanı yaratır. İlk gençlik yıllarında devrin atmosferine uygun millî ve dinî şiirler yazar. Mevlevî dedesinden gelen etkiyle Mevlânâ’ya ve onun dünya görüşüne bağlılık gösterir. Fakat, daha sonra yazdığı bir rubai ile Mevlânâ’ya cephe alır. Ölümünden bir yıl önce 1962’de Moskova’da yazdığı Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim adlı romanıyla tekrar Mevlânâ’ya dönmek ihtiyacı duyar. Bu makalemizde Nâzım Hikmet’in Mevlânâ hayranlığını, daha sonra ideolojik bakışla ona karşı çıkışını, tekrar Mevlânâ’ya dönüşünü ortaya koymak, bunun psikolojik temellerini araştırma konusu yapmak, Mevlânâ’ya karşı yazdığı rubaisini metinlerarasılık düzleminde çözümlemek, konuyu süreklilik-süreksizlik açısından tartışmaya açmak istiyoruz.

Abstract

Nâzım Hikmet lived his childhood and early youth ages in a family and society with western and eastern life styles. By one side he grows up open to the western effects, on the other side to the eastern effects. This dual structure creates in his inner life with the time a conflict area that causes consciousness disintegration. İn his preteen years he writes national and religious poems proper to the atmosphere of the period. From his grandfather who was one of Celaleddin-i Rumi’s followers, Nâzım Hikmet shows adherence to Celaleddin-i Rumi and his world view. But later he opposes Celaleddin-i Rumi with a rubai he writes. One year before his death he needs to revert to Celaleddin-i Rumi in 1962 with his novel called Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim. İn this paper we want to display Nâzım Hikmet’s admination to Celaleddin-i Rumi, later his turn against him, and return back to Celaleddin-i Rumi again. We want to search his psychologycal foundations as an investi-gation topic, analyse the rubai he wrote against Celaleddin-i Rumi with intertextual context, set up our opinions with the themes permanence and transitoriness.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GARİPER, C., KÜÇÜKCOŞKUN, Y. (2022). Nâzım Hikmet’in Sanat Evreninde Bilinç Parçalanması ve Mevlânâ Karmaşası. Erdem, Cilt: 0 - Sayı: 50, 83–110. https://ajindex.com/articles/504423

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (22)

  1. Abdullah Cevdet (1921), Dilmesti-i Mevlânâ ve Gazâlî’de Marifetullah- Rubâiyyât-ı Gazâlî,Örfî’de Şiir ve İrfan, Kütüphâne-i İctihad, aded: 44, İstanbul:
  2. Orhaniye Matbaası. Akay, Hasan (2003), Şiiri Yeniden Okumak (Bir Yapı Çözümleme Girişimi), İstanbul:
  3. Kitabevi yay. Aktaş, Şerif (1997), “Millî Romantik Duyuş Tarzı ve Türk Edebiyatı-V: Nâzım Hikmet”, Türkiye Günlüğü, S. 48, s. 115-128.
  4. Aktulum, Kubilây (1999),
  5. Metinlerarası İlişkiler, Ankara:
  6. Öteki Yay. Arendh, Hannah (1996), Geçmişle Gelecek Arasında, (Çev. Bahadır Sina Şener), İstanbul:İletişim Yay. Bezirci, Asım (1993), Nâzım Hikmet, 3. bs., İstanbul:
  7. Çınar Yay. Cebeci, Oğuz (2004),
  8. Psikanalitik Edebiyat Kuramı, İstanbul:
  9. İthaki Yay. Cevizci, Ahmet (2005), Paradigma Felsefe Sözlüğü, 6. bs., İstanbul:
  10. Paradigma Yay. Corm, Georges (2003), Doğu-Batı: Hayali Kırılma, (Çev. A. Nüvit Bingöl), İstanbul:
  11. İthaki Yay. Çelebi, Asaf Hâlet (1939), Mevlânâ’nın Rubâîleri, İstanbul:
  12. Kanaat Kitabevi Neşri. Çelik, Nur Betül (2005), İdeolojinin Soykütüğü I: Marx ve İdeoloji, Ankara:
  13. Bilim ve Sanat Yay. Çetin, Nurullah (2004), Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Rubaî, Ankara:
  14. Hece Yay. Devellioğlu, Ferit (1982), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara:
  15. Aydın Kitabevi Yay. Eliot T. S. (1983), Edebiyat Üzerine Düşünceler, (Çev. Sevim Kantarcıoğlu), Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay. Fordham, Frieda (2001), Jung Psikolojisinin Ana Hatları, (Çev. Aslan Yalçıner), 5. bs., İstanbul:
  16. Say Yay. Fromm, Erich (2000), Kendini Savunana İnsan, (Çev. Necla Arat), 8. bs., İstanbul:
  17. Say Yay. Göze, Ergun (1991), Peyami Safa Nâzım Hikmet Kavgası, 5. bs., İstanbul:
  18. Boğaziçi Yay. Günaydın, Yusuf Turan (2007), “Mevlevi Geçmiş, Maddeci Dünya Görüşü ve Nâzım Hikmet’in Şiirinde Tasavvuf”, Hece Türkçenin Sürgün Şairi Nâzım Hikmet Özel Sayısı, S. 121, s. 323-331.
  19. Gürsel, Nedim (1992), Nâzım Hikmet ve Geleneksel Türk Yazını, İstanbul:
  20. Adam Yay. Gürsel, Nedim (2001) Doğumunun Yüzüncü Yılında Dünya Şairi Nâzım Hikmet, İstanbul:
  21. Can Yay. Kaplan, Mehmet (1987),
  22. Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar, İstanbul: Dergâh Yay. Kılıç, Mahmut E. (1997), “Dergâhların kapatılması ve Nâzım Hikmet’in Bir Şiirine Uygulanan Sansür Üzerine Düşünceler”, Dergâh Edebiyat Sanat Kültür Dergisi, S. 86, s. 11. Kulliyât-i Şems yâ Dîvân-i Kebîr, muştemil ber-Kasâ’id ve gazeliyyât ve mukatta’ât-i Fârsî ve., I-X, bâ-tashîhât ve havâşî-i Bedî’uzzamân-i Furûzânfer, Tahran: Dânişgâh-i Tahran, 1336-1346hş., VIII, s. 235, Rubai No: 1395. Memet Fuat (2000), Nâzım Hikmet, İstanbu