Dergiler / Erdem / 2011 / Cilt: 60 - Sayı:

Saray-ı Hümâyûn Dişçileri İle İlgili Bazı Notlar

Notes on the Dentists of the Imperial Palace

Dergi
Erdem
Sayfa
187–204
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Maaşın düşüklüğü, 19. yüzyıla kadar diş hekimliğinin tıbbın bir yan alanı olarak görülmesi anlayışının uzantısı ile ilintili gözükmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Topkapı Sarayı'nda bugünkü anlamda ilk eczahâne 1870 yıllarında kurulan mâbeyn-i hümâyûn eczahânesidir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Yalnız diş hekimlerinin 1907 yılında diğer tabiblerden daha az maaş almaları dikkat çekicidir.
💡
Sonuç & Katkı:Maaşın düşüklüğü, 19. yüzyıla kadar diş hekimliğinin tıbbın bir yan alanı olarak görülmesi anlayışının uzantısı ile ilintili gözükmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Osmanlı devletinde dişhekimliği · 19. yüzyılda dişhekimliği tarihi · saray dişçisi

Özet

Topkapı Sarayı'nda bugünkü anlamda ilk eczahâne 1870 yıllarında kurulan mâbeyn-i hümâyûn eczahânesidir. Eczahânede üç tabib yanında üç de diş hekimi görev yapmıştır. Dişçilerden birisi dişçibaşı olarak görev yapmıştır. Sarayda üç tabible aynı sayıda, üç diş hekiminin de görev alması diş sağlığına verilen önemi göstermesi açısından önemlidir. Devlet gerek yurtdışından gelen dişçilere çalışma imkanları sunarak, gerekse dişçileri yapmış olduğu çalışmalar çerçevesinde zaman zaman taltif ederek, diş hekimliğini geliştirmeye çalışmıştır. Yalnız diş hekimlerinin 1907 yılında diğer tabiblerden daha az maaş almaları dikkat çekicidir. Maaşın düşüklüğü, 19. yüzyıla kadar diş hekimliğinin tıbbın bir yan alanı olarak görülmesi anlayışının uzantısı ile ilintili gözükmektedir.

Abstract

The first modern pharmacy in the Topkapı Palace was the mabeyn-i hümâyûn pharmacy, established in the 1870s. In addition to three physicians, three dentists have also served in the pharmacy. One of the dentists served as the dişçibaşı - the head of dentists. The service of the dentists as much as the physicians in the palace is significant in displaying the importance of oral health. The state supported dentistry by providing professional opportunities for foreign dentists and by rewarded the dentists for their work. However, the fact that the dentists were paid less than the physicians is remarkable. The low wages appears to be related to the acceptance of dentistry as a lateral of medicine up to the 19th century

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZLÜ, Z. (2022). Saray-ı Hümâyûn Dişçileri İle İlgili Bazı Notlar. Erdem, Cilt: 60 - Sayı:, 187–204. https://ajindex.com/articles/504311

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. a) Arşiv Kaynakları 1- Başbakanlık Osmanlı Arşivi 1310 Sonrası İrâdeler-Taltîfât, (İ.TAL.), 179/1317/S-133, 227/1318/C-007, 240/1318/L-031, 316/1321/Ş-054, 434/1325/N-085, 450/1326/R-108, 481/1331/M-02. Bâb-ı Asâfi Mühimme (A. DVN. MHM.), 17/10. Cevdet Maliye (C. ML.), 128/5606, 624/25694. Cevdet Sıhhiye (C. SH.), 1/37, 7/328, 7/338, 8/377, 14/666, 14/684, 15/716, 20/994. Dahiliye Mektubi Kalemi (DH. MKT.), 847/8, 1062/7. İrâde Dahiliye (İ. DH.),146/7539, 460/30616, 511/34758, 583/36241, 583/40626, 691/48324,1069/83820, 1170/91448. İrade Husûsi (İ. HUS.), 156/1325/C-24. Meclis-i Vükelâ (MV.), 231/279. Sadâret Mektubî Kalemi Mühimme (A. MKT. MHM.), 271/67, 325/35, 428/18, 762/25. Sadâret Mektubî Kalemi Nezâret ve Deavi (A. MKT. NZD.), 394/7. Yıldız Tasnifi Mütenevvi Maruzât Evrakı (Y. MTV.), 301/108. Yıldız Tasnifi Perakende Evrakı- Mâbeyn Evrakı ve Saray Görevlileri Arizaları (Y. PRK. SGE.), 11/118. b) Diğer Kaynaklar Akdeniz Sarı, Nil (1983), “Osmanlılarda Tıphanenin Kuruluşuna Kadar Tıp Eğitimi”, Türk Dünyası Araştırmaları, S. 22, Şubat Sayısı, s. 152-182.
  2. Aksu, Murat (2007), Tıp Tarihi Açısından Türkiye’de Verem Savaşı, Ankara: Türkiye Ulusal Verem Savaşı Dernekleri Federasyonu Yayını-Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Basımevi. Akyıldız, Ali (2006),
  3. Osmanlı Bürokrasisi ve Modernleşme, İstanbul:
  4. İletişim Yayınları.
  5. Akyıldız, Ali (2003), “Mâbeyn-i Hümâyûn”, DİA, C. 27, Türkiye Diyanet Vakfı Yayını, s.283-286.
  6. Altınöz, İsmail (2001), “Geçmişten Günümüze Kalite: Osmanlı Örneği”, TMMOB Makine Mühendisleri Odası, II. Kalite Sempozyumu, 15-16 Haziran 2001, Bursa, s. 1-13.
  7. Anğ, Özdem (1981), Ağız Mikrobiyolojisi, 2. bs., İstanbul: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Yay. Asil, Eriş- Özçelikay, Gülbin (2000), “Osmanlı İmparatorluğu’nda Eczacılık”, Osmanlı, C. 8, Yeni Türkiye Yayını, s. 595-600.
  8. Bali, Rıfat N. (2007), Sami Günzberg: Sarayın ve Cumhuriyetin Dişçibaşısı, İstanbul:
  9. Kitabevi Yayını. Bayat, Ali Haydar (1999), Osmanlı Devleti’nde Hekimbaşılık Kurumu ve Hekimbaşılar, Ankara:
  10. Atatürk Yüksek Kurumu, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayını. Baytop, Turhan (2000), “Osmanlı Döneminde Eczacılık ve Eczacılar”, Osmanlı, C. 8,Yeni Türkiye Yayını, s. 587-594.
  11. Baytop, Turhan (1994), “Eczaneler”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, İstanbul: Kültür Bakanlığı ve Tarih vakfı Ortak Yayını, s. 128-129.
  12. Cimilli, Canan (2005), “Topkapı Sarayı Hastaneleri ve Eczaneleri”. 38. Uluslararası Tıp Tarihi Kongresi Bildiri Kitabı, C. I, Editörler Nil Sarı, Ali Haydar Bay