Dergiler / Erdem / 2017 / Cilt: 0 - Sayı: 71-72

Tekerlerden Tekrarlara Gamba’da Dönüş ve Dönüşüm

Dergi
Erdem
Sayfa
39–57
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Sonuç olarak makale, Kavukçu’nun benzer karakter, mekân ve temalara tekrar tekrar dönüşünün nedeninin Gamba’daki dönüşlerle aynı eksende düşünülebileceğini öne sürmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Günümüz Türk edebiyatının üretken yazarlarından Cemil Kavukçu’nun 2005 yılında yayımlanan Gamba başlıklı romanı, özgürleşmek amacıyla bisikletleriyle doğa yolculuğuna çıkan, fakat geride bırakmayı umdukları hayatlarına kısa sürede “dönüş” yapan dört arkadaşı konu edinir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Kavukçu’nun öteki yapıtlarında da sıklıkla karşılaştığımız dönüş izleği, Gamba’da tematik ve mecazi düzlemlerde yorumlanabilecek üç temel dönüş hareketi şeklinde yansıma bulur: Bisiklet tekerlerinin dönüşü, dört arkadaştan birinin çocukken rüyalarına giren korkunç yaratık Gamba’nın yıllar sonra dönüşü ve karakterlerin yolculuk öncesi yaşamlarına dönüşü.
💡
Sonuç & Katkı:Sonuç olarak makale, Kavukçu’nun benzer karakter, mekân ve temalara tekrar tekrar dönüşünün nedeninin Gamba’daki dönüşlerle aynı eksende düşünülebileceğini öne sürmektedir.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:2005 Verileri
⚙️Değişkenler:Dönüş · dönüşüm · tekrar

Özet

Günümüz Türk edebiyatının üretken yazarlarından Cemil Kavukçu’nun 2005 yılında yayımlanan Gamba başlıklı romanı, özgürleşmek amacıyla bisikletleriyle doğa yolculuğuna çıkan, fakat geride bırakmayı umdukları hayatlarına kısa sürede “dönüş” yapan dört arkadaşı konu edinir. Kavukçu’nun öteki yapıtlarında da sıklıkla karşılaştığımız dönüş izleği, Gamba’da tematik ve mecazi düzlemlerde yorumlanabilecek üç temel dönüş hareketi şeklinde yansıma bulur: Bisiklet tekerlerinin dönüşü, dört arkadaştan birinin çocukken rüyalarına giren korkunç yaratık Gamba’nın yıllar sonra dönüşü ve karakterlerin yolculuk öncesi yaşamlarına dönüşü. Bu makale, söz konusu hareketlerin psikolojik ve toplumsal dinamiklerini çözümlerken, Gamba’nın, Kavukçu’nun yapıtlarındaki edebî döngüselliği de anlamlandırmaya yarayacak temsilî bir metin olarak yorumlanabileceğini öne sürmektedir. Makalede Kavukçu’nun yapıtları üzerine yapılan çalışmalarda sıklıkla üzerinde durulan yalnızlık ve yabancılaşma izleklerine psikanalitik bir bakış açısıyla yaklaşılmaktadır. Karakterlerin kişisel tarihleri kadar, “uygarlığın huzursuzluğu”nu da temsil eden söz konusu üç dönüş hareketi, Kavukçu’nun “Yazma Sıkıntısı” başlıklı denemesinde edebî üretimin kaynağı olarak gördüğü sıkıntı duygusuyla ilişkilendirilmektedir. Bu çerçevede, Gamba’da temsil edilen ve Freud’un “bastırılanın dönüşü”, “yineleme zorlantısı” ve “tekinsizlik” gibi kavramları aracılığıyla açımlanan ruhsal yaşantı, Kavukçu’nun resmettiği yazma ânının ardındaki dinamikleri de açıklayabilir. Sonuç olarak makale, Kavukçu’nun benzer karakter, mekân ve temalara tekrar tekrar dönüşünün nedeninin Gamba’daki dönüşlerle aynı eksende düşünülebileceğini öne sürmektedir. Buna göre, her iki durumda da dışına çıkılması imkânsız bir çemberin içinde var olmanın tek yolu çemberin sınırlarını zorlamaktır.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ATAY, H. D. (2022). Tekerlerden Tekrarlara Gamba’da Dönüş ve Dönüşüm. Erdem, Cilt: 0 - Sayı: 71-72, 39–57. https://ajindex.com/articles/504217

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (15)

  1. Adler, Nancy J (2012). The Bicycle in Western Literature: Transformations on Two Wheels, yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Rollins College, (http://scholarship.rollins.edu/mls/22, Erişim tarihi: 08.05.2016).
  2. Eren, Zerrin (2008). “Cemil Kavukçu’nun Üç Öyküsünde ‘Metinlerarası Çerçeve’ Uygulaması”, Beşinci Pencere: Cemil Kavukçu Kitabı, Der. Melike Koçak, İstanbul: Can Yayınları, s.87-99. (Yazı ilk kez Mart-Nisan 2000 tarihli Adam Öykü dergisinde yayımlanmıştır.) Freud, Sigmund (1999a). “Tekinsiz”, Sanat ve Edebiyat, Çev. Emre Kapkın ve Ayşen Tekşen Kapkın, İstanbul: Payel Yayınevi, s.321-359. (Yazının “Das Unheimliche” başlıklı orijinali ilk kez 1919’da yayımlanmıştır.) __________(1999b).
  3. Uygarlığın Huzursuzluğu, Çev. Haluk Barışcan, İstanbul: Metis Yayınları. (Kitabın Almanca orijinali Das Unbehagen in der Kultur ilk kez 1930’da yayımlanmıştır.) “Gamba”, Sözlük Maddesi, Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük (http://www.tdk.gov.tr, Erişim tarihi: 08.05.2016).
  4. Gümüş, Semih (2008). “Öykücünün Romanı”, Beşinci Pencere: Cemil Kavukçu Kitabı, Der. Melike Koçak, İstanbul: Can Yayınları, s.196-203. (Yazı ilk kez 20 Ocak 2006 tarihli Radikal Kitap’ta yayımlanmıştır.) “Herkes Burada Kimse Yok” (2016). Söyleşi (Eyüp Tosun, İlker Aslan, Mustafa Orman, Orçun Ünal), Öykülem 4, s.35-50.
  5. Kavukçu, Cemil (1998).
  6. Dönüş, İstanbul: Can Yayınları. __________ (2006).
  7. Gamba, İstanbul: Can Yayınları. __________ (2004).
  8. Suda Bulanık Oyunlar, İstanbul: Can Yayınları. __________ (2013). “Yazma Sıkıntısı”, Örümcek Kapanı, İstanbul: Can Yayınları, s.33-35.
  9. Koçak, Melike (2008). “Cemil Kavukçu Öyküleri Kimleri, Nereleri, Neleri, Nasıl Anlatır?”, Beşinci Pencere: Cemil Kavukçu Kitabı, Der. Melike Koçak, İstanbul: Can Yayınları, s.13-29.
  10. Parla, Jale (2011).
  11. Türk Romanında Yazar ve Başkalaşım, İstanbul:
  12. İletişim Yayınları.
  13. Raab, Alon (Eylül-Ekim 2012). “Wheels of Fire: Writers on Bicycles”, World Literature Today, Vol.86, No.5, s.22-31,(http://www.jstor.org/stable/10.7588/worllitetoda.86.5.0022, Erişim tarihi: 08.05. 2016).
  14. Schorske, Carl E. (1980). “Freud: The Psycho-archeology of Civilizations”, Proceedings of the Massachusetts Historical Society, Third Series, Vol.92, s.52-67, (http://www.jstor.org/stable/25080867, Erişim tarihi: 19.05.2016).
  15. Tanrıtanır, Bülent Cercis ve Burcu Tütak (2015). “J.D.Salinger’ın Çavdar Tarlasında Çocuklar ve Cemil Kavukçu’nun Gamba Adlı Romanlarının Yabancılaşma Kavramı Ekseninde İncelenmesi”, The Journal of Academic Social Science Studies 38, s.19-35.