Dergiler / Ekonomik Yaklaşım / 2008 / Cilt: 19 - Sayı: 68

Sen'in Yetenek Yaklaşımı Anaakım İktisada Alternatif Bir Paradigma Sunmakta mıdır?

Can Sen's Capability Approach Present an Alternative Paradigm to Mainstream Economis?

Sayfa
1–15
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu çalışmada, öncelikle Sen 'in yetenek yaklaşımı ve anaakım iktisat teorisi, ontolojik, epistemolojik, metodolojik, aksiyolojik temelleri çerçevesinde incelenecek ve daha sonra bu yaklaşımın anaakım iktisadından ne düzeyde bir kopuş yaşadığı ele alınacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Özellikle 1990 'lı yıllardan itibaren iktisat literatürüne, geleneksel anaakım iktisada eleştirel bir bakış açısı sunan ve gelişme kavramına insan haklan, eşitlik, kimlik, yerel kültür ve değerler, bireysel özgürlük/yeterlilik, demokrasi gibi konuları dahil eden çalışmalar ve yeni yaklaşımlar damgasını vurmuştur.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yaklaşımlar arasında en çok tartışılanı Amartya Sen'in yetenek yaklaşımıdır (capability approach).
💡
Sonuç & Katkı:Bu çalışmada, öncelikle Sen 'in yetenek yaklaşımı ve anaakım iktisat teorisi, ontolojik, epistemolojik, metodolojik, aksiyolojik temelleri çerçevesinde incelenecek ve daha sonra bu yaklaşımın anaakım iktisadından ne düzeyde bir kopuş yaşadığı ele alınacaktır.
🔬Tür:Literatür & Derleme Çalışması
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Özellikle 1990 'lı yıllardan itibaren iktisat literatürüne, geleneksel anaakım iktisada eleştirel bir bakış açısı sunan ve gelişme kavramına insan haklan, eşitlik, kimlik, yerel kültür ve değerler, bireysel özgürlük/yeterlilik, demokrasi gibi konuları dahil eden çalışmalar ve yeni yaklaşımlar damgasını vurmuştur. Bu yaklaşımlar arasında en çok tartışılanı Amartya Sen'in yetenek yaklaşımıdır (capability approach). Sen 'in bu yaklaşımı, (iktisadi) gelişmeyi insanın yeteneklerinin gelişmesi olarak değerlendirerek; gelişmeyi bireysel faydaya, mutlak ya da göreli refaha dayandıran standart faydacı yaklaşımlardan farklılaşmaktadır. Ancak, anaakım iktisadın bazı temel savunularına oldukça eleştirel bakan bu yaklaşımın nihai olarak liberal gelenekten ne kadar uzaklaştığı tartışmalıdır. Bu çalışmada, öncelikle Sen 'in yetenek yaklaşımı ve anaakım iktisat teorisi, ontolojik, epistemolojik, metodolojik, aksiyolojik temelleri çerçevesinde incelenecek ve daha sonra bu yaklaşımın anaakım iktisadından ne düzeyde bir kopuş yaşadığı ele alınacaktır.

Abstract

Since the 1990s, the term 'human development' and 'Sen's capability approach' have frequently been used by (neo-) liberal international institution. Actually, Sen proposed his capability approach as an alternative to standard liberal utilitarian approaches that focus on resources, per capita income or Rawlsian social primary goods. While according to some social scientists Sen is on the whole a mainstream economist, his capability approach ..essentially presents philosophical/cultural background and methodological roots radically different from mainstream economics. The aim of this article Is to examine"the capability approach of Amartya Sen and mainstream economic theory in terms of their epistemological, methodological and ontological aspects.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARAÇAY, H. Ç. (2022). Sen'in Yetenek Yaklaşımı Anaakım İktisada Alternatif Bir Paradigma Sunmakta mıdır?. Ekonomik Yaklaşım, Cilt: 19 - Sayı: 68, 1–15. https://ajindex.com/articles/499757

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (18)

  1. AKTAN, Coşkun Can (1999),
  2. Ahlak ve Ahlak Felsefesi, Arı Düşünce ve Toplumsal Gelişim Derneği Yayını, istanbul. BENICOURT, Emmanuelle (2002), "Is Amartya Sen a Post-Autistic Economist ?", Post-Autistic Economics Review, 15 (4) makale 4. BENICOURT, Emmanuelle (2004), "Amartya Sen Again", Post-Autistic Economics Review, 24 (15), makale 5. BHARGAVA, Rajeev (1992), Individualism in the Social Science. Forms and Limits of a Methodology, Clarendon Press,
  3. Oxford. BHASKAR, Roy (1988), The Possibility of Naturalism: A Philosophical Critique of the Contemporary Human Sciences, Routledge, New York and London. BLAUG, Mark (1997), "Ugly Currents in Modern Economics", Options Politiques, 18 (17), 3-8.
  4. ÇAKMAK KARAÇAY, Hatice (2006), "Kalkınma İktisadında Temel İhtiyaçlar Etiği Yaklaşımı", İ. Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 34, 123-135
  5. CORNING, Peter (1996), "Evolutionary Economics: Metaphor or Unifying Paradigm?", Journal of Social and Evalutionary Systems, 18 (4), 421-423.
  6. DEMİR, Ömer (1996),
  7. İktisatta Yöntem Tartışmaları, Vadi Yayınları,
  8. Ankara.
  9. GASPER, Des, STAVEREN, Irene van (2003), "Development as Freedom - And as What Else?", Feminist Economics, 9, 137-161.
  10. GASPER, Des (1996), "Culture and Development Ethics: Needs, Women's Rights, and Western Theories", Development and Change, 27(4), 627-661
  11. FRİEDMAN, Milton, FRIEDMAN, Rose (1980),
  12. Free to Choose, Harcourt Brace Jovanovich, New York. İVERSEN, Vegard (2003), "Intra-household Inequality: A Challenge for the Capability Approach?", Feminist Economics, 2,93-115.
  13. İNSEL, Ahmet (2000), "Özgürlük Etiği Karşısında İktisat Kuramı: Amartya Sen'in Etik İktisat Önerisi", Dördüncü ODTÜ İktisat Kongresi, 13-16 Eylül 2000,
  14. Ankara KARA, Ahmet (1996), "Neoklasik İktisatta Pozitivist Metodoloji: Eleştirel Bir Yaklaşım", İktisatta Yöntem Tartışmaları (der. Ö.Demir), Vadi Yayınları, Ankara, 105-131.
  15. KUHN, Thomas (1995 [1962]),
  16. Bilimsel Devrimlerin Yapısı, Alan Yayıncılık, Istanbul. KUHN, Thomas (1992), "Eleştirmenlerime Cevaplar", Bilginin Gelişimi ve Bilginin Gelişimiyle İlgili Teorilerin Eleştirisi, (I. Lakatos ve A. Musgrave, der. H. Arslan, çev.) Paradigma Yayınları, istanbul, 284-342.
  17. MASTERMAN, Margaret (1979), "The Nature of a Paradigm", Criticism and the Growth of Knowledge, (der. I. Lakatos ve A. Musgrave), Camberidge University Press,
  18. London. MUKERJEE, Gautam (2004), "Capabilities and Indeterminacy", Post-Autistic Economics Review, 26, makale 3. NELSON, Julie (1997), "Feminism, Ecology and the Philosophy of Economics",