Dergiler / Eğitim ve Bilim / 2015 / Cilt: 40 - Sayı: 178

Türkiye’deki Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına Cinsiyet, Kıdem ve Branş Değişkenlerinin Etkisi: Bir Meta Analiz Çalışması

The effects of gender, seniority and subject matter variables on teachersorganizational citizenship behaviors in Turkey: A meta - analysis

Sayfa
285–304
Yayın Tarihi
2022-10-18
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Buölçütler şunlardır: Araştırmaların 2003 -2014 yılları içerisindeyayınlanmış olması; Türkiyede görev yapan ilkokul, ortaokul ya dalise öğretmenleri üzerinde yapılmış olması; ölçme aracının geçerlikve güvenirlik bilgilerinin verilmiş olması; bulgularında aritmetikortalama, standart sapma ve örneklem büyüklüğü gibi değerlerinverilmiş olması.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu araştırmada, cinsiyet, kıdem ve branş değişkenlerininöğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisininbelirlenmesi amaçlanmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Buölçütler şunlardır: Araştırmaların 2003 -2014 yılları içerisindeyayınlanmış olması; Türkiyede görev yapan ilkokul, ortaokul ya dalise öğretmenleri üzerinde yapılmış olması; ölçme aracının geçerlikve güvenirlik bilgilerinin verilmiş olması; bulgularında aritmetikortalama, standart sapma ve örneklem büyüklüğü gibi değerlerinverilmiş olması.
💡
Sonuç & Katkı:Genel örgütsel vatandaşlık davranışı açısından, k adınöğretmenler erkeklere göre, 11 yıl ve daha fazla kıdeme sahipöğretmenler 10 yıl ve daha az kıdeme sahip öğretmenlere göre, sınıföğretmenleri ise branş öğretmenlerine göre daha fazla örgütselvatandaşlık davranışı sergilemektedirler.
🔬Tür:Uygulamalı Anket & Alan Araştırması
📍Kapsam:2003 -2014 Verileri
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu araştırmada, cinsiyet, kıdem ve branş değişkenlerininöğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisininbelirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede örgütsel vatandaşlık ileilgili Türkiyede yapılan araştırmaların meta analizi yapılmıştır.İncelenen çalışmalardan hangilerinin meta analize dâhil edileceğineyönelik seçimlerin yapılmasında belirli ölçütler kullanılmıştır. Buölçütler şunlardır: Araştırmaların 2003 -2014 yılları içerisindeyayınlanmış olması; Türkiyede görev yapan ilkokul, ortaokul ya dalise öğretmenleri üzerinde yapılmış olması; ölçme aracının geçerlikve güvenirlik bilgilerinin verilmiş olması; bulgularında aritmetikortalama, standart sapma ve örneklem büyüklüğü gibi değerlerinverilmiş olması. Meta analiz çalışması toplam 2 4 araştırma üzerindegerçekleştirilmiştir. Ancak bütün araştırmalarda aynı değişkenler elealınmadığı için cinsiyet, branş ve kıdem değişkenleri için metaanalize dahil eden çalışma sayısı farklıdır. Araştırmada genel etkibüyüklüğü analizleri, cinsiyet de ğişkeni için 24, kıdem değişkeni için21, branş değişkeni için ise 10 çalışma ile yapılmıştır. Araştırmayadahil edilen çalışmaların toplam örneklem büyüklükleri, genelörgütsel vatandaşlık davranışı için cinsiyet değişkenine göre 11374 ,kıdem değişkenine göre 10619 ve branş değişkenine göre 4250dir .Meta analiz çalışmalarında etki değerinin hesaplanmasında, rastgeleetkiler modeli kullanılmıştır. Araştırmada, kişisel değişkenlerinörgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde zayıf düzeyde bir etkiyarattığı belirlenmiştir. Etkisi araştırılan kişisel değişkenlerden ençok kıdem (ED=- 0.121), daha sonra da branş (ED=0.114) ve cinsiyet(ED=0.015) öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeetkilidir. Genel örgütsel vatandaşlık davranışı açısından, k adınöğretmenler erkeklere göre, 11 yıl ve daha fazla kıdeme sahipöğretmenler 10 yıl ve daha az kıdeme sahip öğretmenlere göre, sınıföğretmenleri ise branş öğretmenlerine göre daha fazla örgütselvatandaşlık davranışı sergilemektedirler.

Abstract

The purpose of this paper is to determine the effect of gender,seniority and subject matter variables on teachers organizationalcitizenship behaviors. In this regard, a meta- analysis was conductedon the research studies published in Turkey with regards toorganizational citizenship behaviors. Specific criteria were employedin selecting the studies to be included in the meta-analysis. Thecriteria are as follows: the research studies published between theyears 2003 -2014, looked at determining organizational citizenshipbehaviors of primary (elementary and lower secondary) and uppersecondary education school teachers; validity and reliabilityinformation of data collection tools were reported and arithmeticalmean, standard deviation, sample size values were stated in therelated studies. The current meta- analysis was conducted with 24studies in total. However as not all of the studies had the samevariables, the numbers of the studies included in the meta-analysisare different in terms of gender, seniority and subject mattervariables. General effect size analyses were conducted with 24 studiesfor gender variable, 21 for seniority, and 10 for subject matter. Thetotal sample size of the studies included in the research study foroverall organizational citizenship behaviors is 11,374 in terms ofgender , 10,619 in terms of seniority, and 4,250 in terms of the subjectmatter . Random Effects Model was used for calculating the effect sizein meta- analysis studies. Among the examined personal variables,seniority (ES=-0.121) had the highe st effect on the organizationalcitizenship behaviors of teachers, followed by subject matter(ES=0.116) and gender (ES=0.015). In terms of general organizationalcitizenship behavior, female teachers are exhibiting much morecitizenship behavior than male teachers, teachers with 11 years andmore seniority than teachers with 10 years and less seniority, andprimary school teachers than subject matter teachers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YILMAZ, K., ALTINKURT, Y., YILDIRIM, H. (2022). Türkiye’deki Öğretmenlerin Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına Cinsiyet, Kıdem ve Branş Değişkenlerinin Etkisi: Bir Meta Analiz Çalışması. Eğitim ve Bilim, Cilt: 40 - Sayı: 178, 285–304. https://ajindex.com/articles/497391

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Aktay, A. (2008). Yönetici ve öğretmenlerin de ğer terc ihleri ile örgütsel vatanda ş lık davranış ları arasındaki iliş k inin incelenmes i ( Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi,
  2. İstanbul.
  3. Alpkan, L., Dilek, H. ve Bozlağan, R. (2005). Liderlik tarzlarının güven ve adalet algısı yoluyla örgütsel bağlılık, iş tatmini ve örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkileri. KHO Savunma Bilimleri Dergisi, 4(1), 24-43.
  4. Altınkurt, Y. ve Yılmaz, K. (2012). Okul yöneticilerinin kullandığı güç kaynakları ile öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12 (3), 1 - 20. Altınkurt, Y., Yılmaz, K. ve Karaman, G. (2015). The effect of gender, seniority and subject matter on the perceptions of organizational justice of teachers: A meta-analytical study. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 15(1), 33- 43. Argon, T. ve Alğan, Y. (2013). İlköğretim okulları öğretmenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışları ile problem çözme becerileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13 (1), 142- 163. Aydın, A., Sarıer, Y. ve Uysal, Ş. (2011). Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarında cinsiyetin etkisi: Meta analitik bir analiz. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11 (2), 615- 633. Aydın, A., Sarıer, Y. ve Uysal, Ş. (2013). Okul müdürlerinin liderlik stillerinin, öğretmenlerin örgütsel bağlılığına ve iş doyumuna etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13 (2), 795- 811. Baş, G. ve Şentürk, C. (2011). İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel adalet, örgütsel vatandaşlık ve örgütsel güven algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 17(1), 29-62.
  5. Bateman, T. S. ve Organ, D. W. (1983). Job satisfaction and good soldier: The relation between affect and employee citizenship. Academy of Management Journal, 26(4), 587- 595. Borenstein, M., Hedges, L. V., Higgins, J. P. T. ve Rothstein, H. R. (2013). Meta -analize giriş (S. Dinçer, Çev.). Ankara:
  6. Anı. Bulut, M. Ş. (2011). İlköğretim okullarındaki performans yönetimi uygulamaları ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi,
  7. Sakarya. Büyüközkan, A. S. (2012). Öğretmenlerin örgütsel yurttaşlık davranışları ile tükenmişlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ( Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi,
  8. Mersin. Card, N. A. (2012). Applied meta - analysis for social science research. New York: The Guilford. Cohen, J., Welkowitz, J. ve Ewen, R. B. (2000). Introductory