KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Edebî Eleştiri Dergisi / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 2

HAMZA-NÂME’NİN 72. CİLDİ’NDE FİİL ÇEKİMLERİ VE YAPILARI

Hamza-nâme 72.Volume Conjugations and Their Structures

Ahmet ADIGÜZEL
Sayfa
253–267
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Hamza-nâmede geçen fiiller tespit edilerek, bu fiiller, çekimleri ve yapıları bakımından incelendi.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Hamza-nâme adlı eser toplam 72 ciltten oluşmaktadır. 14. yüzyılda Hamza-nâme, Eski Anadolu Türkçesine kazandırılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, külliyatın 72. cildi konu edinilmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Hamza-nâmede geçen fiiller tespit edilerek, bu fiiller, çekimleri ve yapıları bakımından incelendi.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Ĥamza-nāme’nin 72. cildi · Hamzavî · fiil çekimi

Özet

Hamza-nâme adlı eser toplam 72 ciltten oluşmaktadır. 14. yüzyılda Hamza-nâme, Eski Anadolu Türkçesine kazandırılmıştır. Bu çalışmada, külliyatın 72. cildi konu edinilmiştir. Bu eser, 19. Yüzyılın başında (1812’de) istinsah edilmiştir. 14. yüzyıl Eski Anadolu Türkçesi dil özellikleri ile birlikte Ayrıca eserin istinsah olduğu, barındırdığı Yeni Türkiye Türkçesi (18. Yüzyıl ve sonrası) dil özellikleri de eserde müşahede edilmektedir. Eserin hikâye biçiminde yazılması ve kalabalık kahraman kadrosu ve ayrıca olay merkezli olması eseri fiil ve fiil çekimi bakımından oldukça zenginleştirmektedir. Türk dili söz varlığı bakımından önem arz eden eserde fiillerin sayı olarak sık bir oranda ve farklı işlevlerde kullanıldığı tespit edildi. Hamza-nâmede geçen fiiller tespit edilerek, bu fiiller, çekimleri ve yapıları bakımından incelendi.

Abstract

Hamza-name was brought Old Anatolian Turkish Language in the 14 century. In this work oeuvre's 72.volume has been mentioned. It was copied in the begining of the 19.century (1812) It is observed with 14 century Old Anatolian Turkish Language characteristics and copied years' New Türkiye Turkish Language characteristics. Turkish Language is a rich language with structures of verbs. It has both indicative indicatives and subjunctives, also flexibility of finite verbs makes this riches functional. Gerundials (participles and verbal adverbs) which are conjugated from verbs can be predicate , also when a verb conjugated, it makes up finite verb structure , with form,tense and subject. Finite verbs bring cohesion to sentence. In Turkish Language sentences, conjugation can be used for four factors at least;action,structure,tense and subject. Conjugation; which makes main factor in the sentence can give main message in the sentence singly. Conjugations bring countless meanings in the Turkish language; action,work ,stuation etc. Verbs have been determined and this verbs have been investigated acording to their conjugations and structures.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ADIGÜZEL, A. (2022). HAMZA-NÂME’NİN 72. CİLDİ’NDE FİİL ÇEKİMLERİ VE YAPILARI. Edebî Eleştiri Dergisi, Cilt: 4 - Sayı: 2, 253–267. https://ajindex.com/articles/495059

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. ADIGÜZEL, Ahmet, (2018), “Ali Bin İshak’ın Bâhnâmesinde Fiil Çekimleri ve Yapıları” XI. Uluslararası Türk Sanatı, Tarihi ve Folkloru Kongresi Sanat Etkinlikleri 09-11 Mayıs 2018
  2. Konya ADIGÜZEL, Ahmet, (2018), “Râhatu’n-nüfus'ta Yer Alan Aslî Fiillerin Yardımcı Fiil Olarak Kullanılması” Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 12/5, p. 1-10 DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/ TurkishStudies.11317 ISSN: 1308-2140,
  3. ANKARA-TURKEY ALYILMAZ, Cengiz, (1994),
  4. Orhun Yazıtlarının Söz Dizimi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum (Basılmamış Doktora Tezi). ARGUNŞAH, Mustafa, (2011), “Türkçede Zarf-fiil Eklerinin Durum Ekleriyle Kalıplaşması”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, VI, 1: 55-68.
  5. AVCI, Yıldız Yenen.(2015). Atasözlerimizde Sıfat ve Sıfat-Fiillerin Kullanımı, Turkish Studies International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 10/4 Winter 2015, p. 965-982, ISSN: 1308-2140, www.turkishstudies.net.DOI Number: http:// dx. doi.org/ 10.7827/TurkishStudies.7920, ANKARA-TURKEY. AYAN, Hüseyin, (1979), Şeyhoğlu Mustafa Ḫurşîd-nâme (Ḫurşîd ü Feraḥşâd) İnceleme- Metin-Sözlük-Konu Dizini, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  6. BAKIR, Abdullah, (2008), Yazıcızāde ʿAlī’nin Selçuḳ-nāme İsimli Eserinin Edisyon Kritiği Giriş - Metin – Dizin, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul (Basılmamış Doktora Tezi). BANGUOĞLU, Tahsin, (2000),
  7. Türkçenin Grameri, Ankara:
  8. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  9. BASKAKOV, Nikolay Aleksandroviç, (1975). Grammatika Ha-kasskoko Yazıka. Moskva: Nauka BAYRAKTAR, Nesrin, (2004),
  10. Türkçede Fiilimsiler, Ankara:
  11. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  12. BİLGEGİL, Kaya, (1984),
  13. Türkçe Dilbilgisi, İstanbul: Dergâh Yayınları.
  14. BUDAK, Aydın, (1995), “Türkmence’de -galı > -alı Zarf Fiili”, Türk Dünyası Araştırmaları 97: 219-232.
  15. CAFEROĞLU, Ahmet (1958). “Azeri Türkçesinde -uban / -üben Eki”. Jean Deny Armağanı. (61-66), Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. CEMİLOĞLU, İsmet, (1994), 14. Yüzyıla Ait Bir Kısas-ı Enbiyâ Nüshası Üzerine Sentaks İncelemesi, Ankara:
  16. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  17. DAŞDEMİR, Muharrem, (2000), Dedem Korkut Kitabı’nın Söz Dizimi, Atatürk ÜniversitesiSosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum (Basılmamış Doktora Tezi). DAŞDEMİR, Muharrem, (2015), Oklama Yöntemiyle Türkçenin Yapısal - İşlevsel Söz Dizimi, Erzurum: Fenomen Yay