Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi / 2022 / Cilt: 24 - Sayı: 70

2B ve 3B Yorumlama Teknikleriyle Tuz Gölü’nün Güneybatısında Toplanmış Gravite Verilerinin İncelenmesi

Investigation of Gravity Data Collected in the Southwest of Tuz Lake Using 2D and 3D Interpretation Methods

Sayfa
233–245
Yayın Tarihi
2022-10-15
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu, kullanılan yuvarlatıcı fonksiyonların elde edilen modellerdeki çok çözümlülüğü önemli ölçüde azalttığını işaret etmektedir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Gravite yöntemi, çökel havzaların araştırılmasında sıklıkla başvurulan yöntemlerdendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu çalışmada, Tuz Gölü havzasının güneybatısında toplanmış gravite verileri 3B Euler dekonvolüsyonu, 2B yapısal modelleme ve çeşitli 3B modelleme işleçleri kullanılarak incelenmiştir. 3B Euler dekonvolüsyonunun, bölgede bulunan fay ve çizgisellikleri yansıttığı gözlenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Bu, kullanılan yuvarlatıcı fonksiyonların elde edilen modellerdeki çok çözümlülüğü önemli ölçüde azalttığını işaret etmektedir.
🔬Tür:Modelleme & Sayısal Simülasyon
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Tuz Gölü · Gravite · 3B Euler dekonvolüsyonu

Özet

Gravite yöntemi, çökel havzaların araştırılmasında sıklıkla başvurulan yöntemlerdendir. Bu çalışmada, Tuz Gölü havzasının güneybatısında toplanmış gravite verileri 3B Euler dekonvolüsyonu, 2B yapısal modelleme ve çeşitli 3B modelleme işleçleri kullanılarak incelenmiştir. 3B Euler dekonvolüsyonunun, bölgede bulunan fay ve çizgisellikleri yansıttığı gözlenmiştir. SI=0 için elde edilen nokta kaynak derinliklerinin, genel olarak fay derinlikleri ile tutarlı olduğu gözlenmiştir. 2B yapısal modellemede havzanın yoğunluk karşıtlığının ortalama dρ=-0.6 g/cm3 kabul edilmesiyle, bilinen jeolojiyle uyumlu sonuçlar elde edilmiştir. Gravite verilerinden, düzgünleştiricili 3B ters çözüm ile elde edilen modellerin yanal sınırları belirlemede başarılı olduğu, ancak fayların dalımlarını ve havza derinliğini doğru biçimde belirlemede yetersiz olduğu bilinmektedir. 3B ters çözüm sonucu elde edilen modellerde de bu sorunlar gözlenmiştir. Bu nedenle veriler, geleneksel olmayan 3B modelleme yöntemleri ile de değerlendirilmiştir. Bu yöntemlerin, önceki jeofizik çalışmalarla ve bölge jeolojisiyle daha uygun sonuçlar sağlayabildiği gözlenmiştir. Belirsizlik analizleri, yapı sınırlarında belirsizliğin arttığını, ancak havza içerisinde belirsizliğin görece az seviyede olduğunu göstermiştir. Bu, kullanılan yuvarlatıcı fonksiyonların elde edilen modellerdeki çok çözümlülüğü önemli ölçüde azalttığını işaret etmektedir.

Abstract

Gravity method is implemented often for the investigation of sedimentary basins. In this study, the gravity data, collected in the southwest of the Tuz Lake basin are investigated using 3D Euler deconvolution, 2D structural modeling and several 3D modeling algorithms. The 3D Euler deconvolution results are observed to be reflecting the faults and lineations in the area. The point source depths for SI=0 are determined to be generally consistent with the fault depths. In the 2D structural modeling studies, results, coherent with the known geology, are obtained by assuming mean density contrast of the basin dρ=-0.6 g/cm3. The modeling results obtained from 3D regularized inversions are known to be successfully showing horizontal boundaries, while generally unable to solve basin depths and fault dips correctly. For these reasons, the dataset is also evaluated using nonconventional 3Dmodeling methods. These methods are observed to be able to provide results, which are more coherent with the previous geophysical studies and the geology of the area. Uncertainty analysis suggests higher uncertainty at the structure boundaries; however, relatively lower uncertainty levels are observed in the basin. This result implies that the applied smoothing functions significantly decrease the non-uniqueness of the recovered models.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

Bal, O. T. (2022). 2B ve 3B Yorumlama Teknikleriyle Tuz Gölü’nün Güneybatısında Toplanmış Gravite Verilerinin İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fen ve Mühendislik Dergisi, Cilt: 24 - Sayı: 70, 233–245. https://ajindex.com/articles/491252

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (8)

  1. Arikan, Y., 1975. Tuz Golu havzasinin jeolojisi ve petrol imkanlari. MTA Bull, Cilt. 85, 17-38.
  2. Cemen, I., Göncüoglu, M. C., & Dirik, K., 1999. Structural evolution of the Tuzgölü basin in Central Anatolia, Turkey. The Journal of Geology, Cilt. 107(6), 693-706. DOI: 10.1086/314379 Aydemir, A., & Ates, A., 2006. Structural interpretation of the Tuzgolu and Haymana Basins, Central Anatolia, Turkey, using seismic, gravity and aeromagnetic data. Earth, planets and space, Cilt. 58(8), 951-961. DOI: 10.1186/BF03352600 Fernandez-Blanco, D., Bertotti, G., & Çiner, A., 2013. Cenozoic tectonics of the Tuz Gölü basin (central Anatolia plateau, Turkey). Turkish Journal of Earth Sciences, Cilt. 22(5), 715-738. DOI: 10.3906/yer-1206-7
  3. Özsayın, E., Çiner, A., Rojay, B., Dirik, K., Melnick, D., Fernandez-Blanco, D., Bertotti, G., Schildgen, T.F., Garcin, Y., Strecker, M.R. & Sudo, M., 2013. Plio-Quaternary extensional tectonics of the Central Anatolian Plateau: a case study from the Tuz Gölü Basin, Turkey. Turkish Journal of Earth Sciences, Cilt. 22(5), 691-714. DOI: 10.3906/yer-1210-5
  4. Uğurtaş, G., 1975. Tuz Gölü havzasinin bir bölümünün jeofizik yorumu. MTA Dergisi, Cilt. 85, 38-44.
  5. Barbosa, V. C. F., Silva, J. B., & Medeiros, W. E., 1997. Gravity inversion of basement relief using approximate equality constraints on depths. Geophysics, Cilt. 62(6), 1745-1757. DOI: 10.1190/1.1444275 Rao, D. B., 1986. Modelling of sedimentary basins from gravity anomalies with variable density contrast. Geophysical Journal International, Cilt. 84(1), 207-212.
  6. Silva, J. B., Costa, D. C., & Barbosa, V. C., 2006. Gravity inversion of basement relief and estimation of density contrast variation with depth. Geophysics, Cilt. 71(5), J51-J58. Bal, O. T., & Kara, I., 2012. 3-D Gravity modeling of basins with vertical prisms: Application to Salt Lake region (Turkey). Journal of the Balkan Geophysical Society, Cilt. 15(1), 1-6.
  7. Boulanger, O., & Chouteau, M., 2001. Constraints in 3D gravity inversion. Geophysical prospecting, Cilt. 49(2), 265-280. DOI: 10.1046/j.1365-2478.2001.00254.x Li, Y., & Oldenburg, D. W., 1998. 3-D inversion of gravity data. Geophysics, 63(1), 109-119.DOI: 10.1190/1.1444302 Portniaguine, O., & Zhdanov, M. S., 1999. Focusing geophysical inversion images. Geophysics, Cilt. 64(3), 874-887.
  8. Akça, I., & Basokur, A. T., 2010. Extraction of structure-based geoelectric models by hybrid genetic algorithms. Geophysics, Cilt. 75(1), F15-F22. DOI: 10.1190/1.3273851 Karcıoğlu, G., & Gürer