Dergiler / Doğu Coğrafya Dergisi / 2012 / Cilt: 0 - Sayı: 27

Alan yaylasında (kırıkhan-hatay) fonksiyonel değişimin coğrafi özellikleri

Geographic features of functional change across the alan Plateau (Kırıkhan - Hatay)

Sayfa
129–150
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Aktivitenin sürdürülebilir olabilmesi, alınacak önlemlere bağlıdır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada Alan yaylasında meydana gelen fonksiyonel değişim coğrafi bakış açısıyla incelenmiştir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Tarihsel süreçte yaylacılık faaliyetlerinin değişimi ve bunun mekâna olan yansıması tespit edilmeye çalışılmıştır.Yaylada 1865'te uygulamaya konulan Fırka-i İslahiye'yle başlayan değişim, Amik Gölü 'nün kurutulma süreciyle birlikte 1955 'den sonra fonksiyonel değişime dönüşmüştür.
💡
Sonuç & Katkı:Aktivitenin sürdürülebilir olabilmesi, alınacak önlemlere bağlıdır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada Alan yaylasında meydana gelen fonksiyonel değişim coğrafi bakış açısıyla incelenmiştir. Tarihsel süreçte yaylacılık faaliyetlerinin değişimi ve bunun mekâna olan yansıması tespit edilmeye çalışılmıştır.Yaylada 1865'te uygulamaya konulan Fırka-i İslahiye'yle başlayan değişim, Amik Gölü 'nün kurutulma süreciyle birlikte 1955 'den sonra fonksiyonel değişime dönüşmüştür. Ulaşım-iletişim ve altyapı imkânlarının gelişim gösterdiği 1990 sonrasında ise daha da belirginleşerek günümüze kadar gelmiştir. Yayla, 50-60 yıllık süreçte yaşanan sosyo-ekonomik ve kültürel değişimle birlikte, yöre ekonomisinde üstlendiği işlev, yerleşme şekli ve arazi kullanımı bakımından değişim geçirmiştir. Bu yönüyle günümüzde yayla basit konutların yer aldığı, hayvancılık amacıyla mevsimlik olarak kullanılan ekonomik faaliyet alanı olmaktan çıkarak, dinlenme ve rekreasyonel faaliyet alanına geçiş sürecini yaşamaktadır.Yörenin sosyo-ekonomik hayatındaki yeri ve işlevi değişen yaylada yerleşme ve çevreye ait çok sayıda sorun baş göstermiştir. Plansız ve kontrolsüz devam eden büyüme aynı hızda sürecek olursa, yayla uzun vadede sayfiye yeri olma niteliğini yitirecektir. Aktivitenin sürdürülebilir olabilmesi, alınacak önlemlere bağlıdır.

Abstract

In this study, the functional change occurred across the Alan Plateau was examined in a geographical sense. It was aimed to explore the change in transhumance activities ând its effect on the region throughout the history.The change across the plateau which started with Fırka-I İslahiye in 1865 turned into a functional change after 1955 with the process of drying up Lake Amik. Being more evident in the years following 1990 when the improvements in transport-communication and infrastructure facilities took place, this change has reached the present day. Along with the socio-economic and cultural change in about 50-60 years time, the plateau has undergone a change in the sense of its role in local economy, in land use and the type of settlement. Therefore, the plateau today has been going through a change from an economic area with simple houses which is used during particular seasons for stockbreeding into an area for relaxing and recreational activities. A large number problems regarding the settlement and environment emerged across the plateau of which function and role in the socio-economic life of the region has changed. If the unplanned and uncontrolled growth keeps going at the current rate, the plateau will probably lose its nature of being summer resort in the long term. Sustainability of the activities will depend on the measures to be taken.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÇETİN, B. (2022). Alan yaylasında (kırıkhan-hatay) fonksiyonel değişimin coğrafi özellikleri. Doğu Coğrafya Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 27, 129–150. https://ajindex.com/articles/489999

Kaynakça (21)

  1. Alagöz, C.A., 1941, "Yayla Tabiri Hakkında Rapor". Birinci Coğrafya Kongresi, Raporlar, Müzakereler, Kararlar, Ankara, 150-157.
  2. Alagöz, C.A., 1993, "Türkiye'de Yaylacılık Araştırmaları". Ankara Üniv. Türkiye Coğrafya Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, sayı:2, Ankara.
  3. Bekdemir, Ü., Özdemir, Ü., 2002, "Doğu Karadeniz Bölümünde Gelişmekte Olan Yayla Turizmi Merkezlerine Bir Örnek: Bektaş Yaylası". Doğu Coğrafya Dergisi,sayı: 7, s, 7-37,
  4. Konya. Canfeolat, A., 2006, Hatay Türkmen Aşiretleri ve Bu Aşiretlerin İskanı (18. ve 19. yüzyıllar). Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, basılmamış yüksek lisans tezi, Kahramanmaraş. Doğanay, BL, 1997, Türkiye Beşeri Coğrafyası. Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları Ankara.
  5. Boğaraay, BL, 2001, Türkiye Turizm Coğrafyası/Çizgi Kitabevi Yayınları,
  6. Konya. Doğanay, S., 2011, "Doğu Karadeniz'de Yayla Merkezlerine Yeni Bir Örnek: Taşköprü Yaylası" Doğu Coğrafya Dergisi, Sayı:26, s:223-239,
  7. Erzurum. Emiroğlu, M., 1977, Bolu'da Yaylalar ve Yaylacılık. Ankara Üniversitesi, D.T.C.F. Yay. No:72, Ankara.
  8. Gönençgil, B., 2003, "Kullanım Açısından Dağlık Alanların Sorunları ve Çözüm Önerileri" Coğrafi Çeyre Koruma ve Turizm Sempozyumu, (16-18 Nisan 2003) Bildiriler Kitapçığı, s:55-63,
  9. İzmir.
  10. Güner, İ., Ertürk, M., 2005, "Fethiye'de Yaylalar ve Yaylacılık". Doğu Coğrafya Dergisi Sayı: 14, s:141-178 Atatürk Üniversitesi K.K.E.F. Coğrafya Eğitimi A.B.D., Çizgi Kitabevi,
  11. Konya. Halaçoğlu, Y., 2006, XVIII. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun İskan Siyaseti ve Aşiretlerin Yerleştirilmesi. Türk Tarih Kurumu Yayınları,
  12. Ankara.
  13. Halaçoğlu, Y., 1973, "Fırka-i İslâhiye ve Yapmış Olduğu İskân", Tarih Dergisi, sayı:27, ss. 1-20, İstanbul. Karaboran, 1985, "İki Eğreti Yerleşme Şekli -Banı ve Pey- Türk Dünyası Araştırmaları, sayı:39, ayrı basım s:83-104,
  14. İstanbul.
  15. Koca, H., 1995, "Gözne'de Yayla Turizmi". Doğu Coğrafya Dergisi Sayı: 1, Atatürk Üniversitesi K.K.E.F. Coğrafya Eğitimi Bölümü, Erzurum. Koca, H., 2000, "İlk Çekirdeğini Banı Yerleşmesi Oluşturan Kalecik Köyünün Monografyası". Doğu Coğrafya Dergisi, Sayı:4, s:l 17-158,
  16. Erzurum. Koca, H., 2005, Kuruluşu Gelişmesi ve Fonksiyonel Özellikleri Yönünden Dörtyol Şehri. Aktif Yayınevi,
  17. İstanbul.
  18. Sandal, E., K., 2003, "Mersin'in Kuzeyindeki Yerleşim Birimlerinde Rekreasyonel Yaylacılık" Türk Coğrafya Dergisi, Sayı:40, s: 121-137,
  19. İstanbul.
  20. Somuncu, M., 2005, Aladağlar Yaylacılık ve Dağ Göçebeliği Konusunda Bir Araştırma. Gündüz Eğitim ve Yayıncılık, Ankara.
  21. Şahin, İ., F., 2006,