Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI Insightİsmi meçhul şairimiz, anılan eserde yüz söze dair mensur Arapça ve Farsça tercümelerle açıklamaları dilimize nakletmeksizin Farsça kıtaları aynı şekilde Türkçeye çevirmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Türk edebiyatı tarihinde Hz. Muhammedin dört halifesinin hayatı ve şahsiyeti çevresinde meydana gelen methiye, hilye, menkıbe gibi birtakım edebî türler vardır. Anılan halifelere ait özlü sözlerin derleme, tercüme ve şerhi mahiyetindeki eserler de bahis konusu edebî türlerden birini teşkil eder. Bu çalışmada Hz. Aliye nispet edilen ve meşhur Arap âlimi Câhız (ö. 255/869) tarafından seçildiği rivayet edilen yüz veciz sözün Türkçe manzum bir tercümesi tanıtılmakta ve tenkitli metni sunulmaktadır. Eserin tespit edilebilen yazma nüshalarında mütercim adı ve tercüme tarihi konusunda herhangi bir bilgi yoktur. Bu nüshalara göre, Sad Kelimeyi nazmen Türkçeye çeviren şair, eseri için mukaddime, sebeb-i telif ve hatime gibi bahisler yazma gereği duymamış; yüz Arapça vecizeyi birer kıtayla Türkçeye tercüme etmekle yetinmiştir. Bununla birlikte, nüshaların en eski tarihli olanı ve dil hususiyetleri, çevirinin tahminen 15. asırda veya 16. asır başlarında yapılmış olabileceğini düşündürmektedir. Eserin bilinen nüshalarının üçünde kayıtlı Farsça kıtalar, Reşîdüddîn Vatvatın Hz. Aliye ait yüz sözün tercüme ve şerhi konusundaki Matlûbu Külli Tâlib Min Kelâmi Emîril-müminîn Alî bin Ebî Tâlib adlı kitabında yer alan şiirleridir. İsmi meçhul şairimiz, anılan eserde yüz söze dair mensur Arapça ve Farsça tercümelerle açıklamaları dilimize nakletmeksizin Farsça kıtaları aynı şekilde Türkçeye çevirmiştir.
Abstract
In the history of Turkish literature, some literary genre such as medhiye (eulogy), hilye (portrait), menkıbe (legend) are formed by inspired from the life and characteristics of Hz. Muhammed's four great caliphs. The literary works such as compliation, translation and annotation taken from four great caliphs'es wise sayings also constitutes one of these literary genres. In this work, a poetical translation and critised text of a hundered wise sayings which might be related to Caliph Ali and which is rumoured that famous Arabian scholar Cahız (ö. 255/ 869) selected these wise sayings is introduced and presented accordingly. In the hand written sample of these literary works, the name of translator and the translation date is not determined. According to these samples, the poet who translated the Sad Kelime to the Turkish in a poetic way did not add the introduction, the reason of writing and the epilogue to the literary sample. Furthermore, poet only translated a hundred Arabian aphorism to the Turkish with quatrain of each. Moreover, the oldest sample and characteristics of the language of these translation gives the clue of it might be written in the begining of 15. or 16. centuries. In the three of these known translations there are Persian quatrains can be found. These quatrains are the poems from Residüddin Vatvat s book of Matlûbu Külli Tâlib Min Kelâmi Emîri lmü minîn Alî bin Ebî Tâlib which is translation and annotation related to Caliph Ali s a hundered wise sayings. The unknown poet translated the Persian quatrains to the Turkish without translating the Arabian and Persian prosaic interpretations which are related to a hundered wise sayings.