Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2013 / Cilt: 0 - Sayı: 10

Ahmedî (815/1412-13) ile Behiştî (917/1511-12?)'nin İskender-nâme'lerinin Şekil ve Muhteva Bakımından Karşılaştırılması

Comparison of the form and content of Ahmedî (815/1412-13) s İskender-nâme and Behiştî (917/1511-12?) s İskender-nâme

Sayfa
129–204
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Ardından tespit edilen benzerlikler ve farklılıklar sıralanmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Türk edebiyatında bilinen ilk manzum İskender-nâme- nin sahibi olan Ahmedî, Firdevsî ve Nizâmînin eserlerini örnek almakla beraber içerik bakımından onlardan farklı bir eser ortaya koymayı başarmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gerek ihtiva ettiği konular gerekse üslup özellikleri bakımından farklılık arz eden bu İskender-nâmenin, Türk edebiyatında kendinden sonra yazılan İskender-nâmeleri ne ölçüde etkilediği incelenmeye değer bir konudur.
💡
Sonuç & Katkı:Ardından tespit edilen benzerlikler ve farklılıklar sıralanmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Türk edebiyatında bilinen ilk manzum İskender-nâme- nin sahibi olan Ahmedî, Firdevsî ve Nizâmînin eserlerini örnek almakla beraber içerik bakımından onlardan farklı bir eser ortaya koymayı başarmıştır. İskender-nâme türü içinde özgün bir yere sahip olan eserin, kendinden sonra yazı- lan eserlere öncülük ettiği bilinmektedir. Gerek ihtiva ettiği konular gerekse üslup özellikleri bakımından farklılık arz eden bu İskender-nâmenin, Türk edebiyatında kendinden sonra yazılan İskender-nâmeleri ne ölçüde etkilediği incelenmeye değer bir konudur. Bu sebeple çalışmada, Ahmedîden yaklaşık bir asır sonra eserini kaleme alan Behiştî Ahmed Sinanın İskendernâmesiyle Ahmedînin İskender-nâmesi şekil ve muhteva unsurları bakımından karşılaştırılmıştır. Türk edebiyatında İskender-nâme geleneği hakkında bilgi verildikten sonra her iki müellifin hayatları, eserleri ve edebî kişilikleri incelenmiş, İskender-nâmelerde işlenen konular mukayeseli bir şekilde ele alınmıştır. Özellikle bu değerlendirme esnasında öne çıkan unsurlar vurgulanmaya çalışılmıştır. Ahmedînin, kendinden sonra yazılan Behiştînin eserini şekil ve içerik bakımında ne ölçüde etkilediği incelenmiştir. Ardından tespit edilen benzerlikler ve farklılıklar sıralanmıştır.

Abstract

Ahmedi s İskender-name was the first work in Turkish literature written in verse for İskender poets. Ahmedi s İskender-name was modelled on Firdevsi s and Nizâmi s books; however, Ahmedi s work differs from Firdevsi and Nizami in content. Ahmedi's pioneering work inspired books written after him. In the present article, Ahmedi s İskender-name will be compared (both form and content) with Behişti s version of İskender-name which appeared a century later. First, the article will discuss the tradition of İskender-name in Turkish literature. Both authorslives, works and literary personalities will be described. Differences and similarities in topics covered in both Ahmedi s and Behişti s versions of İskender-name will be examined.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

AYÇİÇEĞİ, B. (2022). Ahmedî (815/1412-13) ile Behiştî (917/1511-12?)'nin İskender-nâme'lerinin Şekil ve Muhteva Bakımından Karşılaştırılması. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 10, 129–204. https://ajindex.com/articles/489859

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (17)

  1. AKALIN, Mehmet (1975), Ahmedî Cemşîd ü Hurşid (İnceleme-Metin), Ankara: Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  2. AKDOĞAN, Yaşar (1988), Ahmedî Divanı’ndan Seçmeler, Ankara:
  3. Kültür ve Turizm Bakanlığı. AKDOĞAN, Yaşar, (2000), İskendername’den Seçmeler, Ankara:
  4. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  5. AKDOĞAN, Yaşar, Ahmedî İskender-nâme, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/dosya/ 1-219053/h/ahmediskendernameyasarakdogan.pdf E.T.:26.10.2013.
  6. AKYOL, Aysun (1990), Hamzavî Kıssa-ı İskender Metin Sözlüğü ve Dilbilgisi Özellikleri, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. AVCI, İsmail (2013), Türk Edebiyatında İskender-nâmeler ve Ahmed-i Rıdvân’ın İskender-nâmesi, Basılmamış Doktora Tezi, Balıkesir: Balıkesir Ünviversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. AYÇİÇEĞİ, Bünyamin (2014), Behiştî Ahmed Sinan’ın (ö. 917/1511-12?) İskender-nâme’si (İnceleme-Metin), Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. ÇELEBİOĞLU, Âmil (1999), Türk Edebiyatında Mesnevi (XV.yy’a kadar), İstanbul:
  7. Kitabevi Yayınları.
  8. ÇINAR, Bekir (1995), Taşlıcalı Yahya Gencîne-i Râz İnceleme, Metin, İndeks, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. ERYARSOY, M. Beşir ve Savaş Kocabaş (2012), İbn Kesir Tefsiri Tam Metin, (XII cilt), İstanbul:
  9. Polen Yayınları.
  10. FEYZİOĞLU, Nesrin (1991), İskender-nâme üzerine bir inceleme, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İPEKTEN, Haluk (1986), Eski Türk Edebiyatı Edebî Bilgiler, Nazım ŞekilleriAruz Ölçüsü, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi. KALFA, Mahir (1994), Kıssa-i İskender 301a-405a (Giriş-Metin-Dizin), Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. KARAHAN, Abdülkadir (1966), Figânî ve Divançesi, İstanbul:
  11. İÜEF Yayınları.
  12. KAYTAZ, Fatma (2011), Behiştî Târihi (791-907 / 1389-1502) (Giriş, Metin, Dizin), Basılmamış Doktora Tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. KILIÇ, Filiz (2002) “Nazım Şekilleri”, Eski Türk Edebiyatı El Kitabı, Ankara:
  13. Grafiker Yayınları.
  14. KILIÇ, Filiz, (2010), Âşık Çelebi Meşâ‘irü’ş-Şu‘arâ (İnceleme-Metin), (III cilt), İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.
  15. KUTLUK, İbrahim (1981), Kınalızâde Hasan Çelebi Tezkiretü’ş-şu’arâ, (II cilt), Ankara:
  16. TTK Yayınları.
  17. LEVEND, Agâh Sırrı (1951), “ Ahmed Rızvan’ın İskender-nâmesi”, Türk Dili, S.3, Ankara: TDK Yayınları, 143-151