Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBöylece divan edebiyatının gelişmeye başladığı bu yüzyıllarda bu kelime ve terimlerin hangi bağlamlarda kullanıldığı ortaya konmaya çalışılacaktır.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Maniheizm dininin kurucusu Mani, sağlığında öğretilerini Erjeng adlı kitabında yazıya geçirmiş ve kitabının bir bölümünü kâinatı tasvir eden çizimlerle süslemiştir. Bu resimler çok güzel olduğu için bu kitap, gökten inen bir mucize olarak gösterilmiş ve bundan dolayı da Mani'ye nakkaşlık isnad edilmiştir. Yedi yazıt ve bir resim bölü- münden oluşan bu resimli mecmua Nigâr, Nigâristan, Engelyûn veya Erteng adlarıyla da bilinir. Divan edebiyatında da nakş, nakkaş ve ilgili diğer kelime ve terimler (musavvir, nigâr, Mani ve Erjeng gibi) kullanılarak çeşitli oyunlar ve edebi sanatlar vasıtasıyla sevgilinin güzelliğinden, onun hayalinin aşığın gönlüne nakşedilmiş olmasından, Allah'ın yaratıcılık vasfından bahsedilmiştir. Bu kelime ve terimlerin divan şiirinde nasıl kullanıldığını tespit etmek amacıyla dönem bakımından da sınırlamaya gidilerek XIV. ve XV. yüzyıllardan dört şair seçilmiş ve divanları taranmıştır. Bu şairler Kadı Burhaneddin (ö. 800/1398), Şeyhî (ö. 832/1429dan sonra), Ahmed Paşa (ö. 902/1497) ve Necati Beg (ö. 914/1509)'dir. Böylece divan edebiyatının gelişmeye başladığı bu yüzyıllarda bu kelime ve terimlerin hangi bağlamlarda kullanıldığı ortaya konmaya çalışılacaktır.
Abstract
Mani, the founder of Manichaeism, in his lifetime wrote his teachings in a book called Erjeng and he ornamented a chapter of his book with drawings describing the universe. Since drawings in Erjeng are so beautiful, the book was shown as a miracle coming from the sky and therefore Mani was attributed to be a miniaturist. That illustrated periodical which consists of seven inscriptions and an illustration chapter is also known as Nigâr ,Nigâristan , Engelyûn or Erteng . Also within the divan literature, the beauty of the lover, her image being engraved into the lover s heart and creativity attribute of Allah were mentioned through various literary arts by using the miniature (nakş), the miniaturist (nakkaş), and other related words and terms (musavvir, nigâr, Mani, and Erjeng). In order to determine how these words and terms were used in divan poetry, limiting the search in terms of the era, four poets from XIV. and XV. centuries were selected and their poems were analyzed. Those poets are Kadı Burhaneddin (d. 800/1398), Şeyhî (d. later than 832/1429), Ahmed Paşa (d. 902/1497), and Necati Beg (d. 914/1509). In this way, it is tried to manifest in which context these words and terms were used in these centuries when the divan literature started to develop.