KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 15

Türk Kültüründe Fal ve İsimlerle İlgili Bir Manzum Falname Örneği

Fortune-telling in the Turkish Culture and A Sample of Person Names Fortune Book in Verse Form

Abdülkerim GÜLHAN
Sayfa
195–222
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yazı- mızda falın kültürümüzdeki yeri ve önemi hakkındakibilgilerden sonra; diğer iki bölümünün istinsah kayıtlarındanon sekizinci yüzyılın ilk yarısı içerisinde kayda geçi- rildiği sanılan el yazması bir eser içerisindeki, ne zaman vekimin tarafından söylendiği şimdilik bilinemeyen, başlığıda olmayan, bazı özel isimler üzerinden niyet tutma ve kur'a falı niteliğinde; "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıylaikişer beyitlik bendler halinde, klasik şiirimizin mazmunlarıçerçevesinde söylenmiş; baş kısmında 16x5 bölümlük,1-2-4-8-16 ritmik sayılar altında fal uygulama şeması dabulunan ve toplam 33 bendden oluşan bir manzum falnameörneği bilim, kültür ve edebiyat âlemiyle paylaşıl- mıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilinmeyeni ve geleceği öğrenme merakı, insanlarınortak kişilik özelliklerindendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Böyle olunca, bazı işaretlerüzerinden, birtakım yöntemlerle bilinmeyeni tahmin işisayılan falcılık; bin yıllar öncesine dayanan ve hemen hertoplumda görülebilen bir uygulamadır.
💡
Sonuç & Katkı:Yazı- mızda falın kültürümüzdeki yeri ve önemi hakkındakibilgilerden sonra; diğer iki bölümünün istinsah kayıtlarındanon sekizinci yüzyılın ilk yarısı içerisinde kayda geçi- rildiği sanılan el yazması bir eser içerisindeki, ne zaman vekimin tarafından söylendiği şimdilik bilinemeyen, başlığıda olmayan, bazı özel isimler üzerinden niyet tutma ve kur'a falı niteliğinde; "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıylaikişer beyitlik bendler halinde, klasik şiirimizin mazmunlarıçerçevesinde söylenmiş; baş kısmında 16x5 bölümlük,1-2-4-8-16 ritmik sayılar altında fal uygulama şeması dabulunan ve toplam 33 bendden oluşan bir manzum falnameörneği bilim, kültür ve edebiyat âlemiyle paylaşıl- mıştır.
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bilinmeyeni ve geleceği öğrenme merakı, insanlarınortak kişilik özelliklerindendir. Böyle olunca, bazı işaretlerüzerinden, birtakım yöntemlerle bilinmeyeni tahmin işisayılan falcılık; bin yıllar öncesine dayanan ve hemen hertoplumda görülebilen bir uygulamadır. Türk toplumunda da yaygın bir gelenek olan fal ve falcılık üzerine klasik edebiyatımızdada çeşitli fal usullerini konu edinen ve geneladıyla falname olarak bilinen birçok eser yazılmıştır. Yazı- mızda falın kültürümüzdeki yeri ve önemi hakkındakibilgilerden sonra; diğer iki bölümünün istinsah kayıtlarındanon sekizinci yüzyılın ilk yarısı içerisinde kayda geçi- rildiği sanılan el yazması bir eser içerisindeki, ne zaman vekimin tarafından söylendiği şimdilik bilinemeyen, başlığıda olmayan, bazı özel isimler üzerinden niyet tutma ve kur'a falı niteliğinde; "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıylaikişer beyitlik bendler halinde, klasik şiirimizin mazmunlarıçerçevesinde söylenmiş; baş kısmında 16x5 bölümlük,1-2-4-8-16 ritmik sayılar altında fal uygulama şeması dabulunan ve toplam 33 bendden oluşan bir manzum falnameörneği bilim, kültür ve edebiyat âlemiyle paylaşıl- mıştır.

Abstract

Curiosity of the unknown and hearing about future isamong the common characteristics of human beings.Thus, fortune-telling considered as guesswork of theunknown through some signs by several methods is acommon application in almost all societies dating back toold ages. Fortune-telling is among the common traditionsin Turkish society as well; and a variety of literary worksfocusing on different ways of fortune telling and known as "Falname" in general have been written in TurkishClassic Literature.In this paper, after giving general information on the place of fortune-telling in the Turkish culture, a sample offortune book in verse form is shared with the readers ofscientific, cultural and literary Works. This sample ofverse fortune book takes place in a manuscript and thetwo other parts of this verse are thought to have beenrecorded in the first half of 18th century. It's unclear that by whom and when the verse is told and it has no title.The verse is done by wishing on the various person names- like a raffle fortune. It is told within the framework ofclassical poetry forms - in two couplets with the form of"failatün failatün failün". It has a fortune-telling applicationschema under the rhythmic numbers 1-2-4-8-16 with16x5 head sections and it consists of a total of 33 verses.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜLHAN, A. (2022). Türk Kültüründe Fal ve İsimlerle İlgili Bir Manzum Falname Örneği. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 15, 195–222. https://ajindex.com/articles/489829

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. Aça, Mustafa (2011), "Balıkesir'de Bulanan Bir Cönk ve İçerisinde Yer Alan Fal-i Nebat Örneği", Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırmaları Dergisi, S. 59, s. 313-324, Ankara. Ahmet Vefik Paşa (1306), Lehçe-i Osmanî, Dersaadet: Mahmud Beg Matbaası. Arif, Mehmet (1942),
  2. Binbir Hadis, İstanbul:
  3. İstanbul Kitabevi.
  4. Aydın, Mehmet (1995), "Fal", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.12 İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  5. Çelebi, İlyas (1995), "Fal/İslam'da Fal", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.12, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  6. Duvarcı, Ayşe (1993), Türkiye'de Falcılık Geleneği ile Bu Konuda İki Eser Risâle-i Falnâme lî Ca'fer-i Sâdık ve Tefe'ülnâme, Ankara:
  7. Esra Matbaası. Ersoy, Mehmet Akif (1966),
  8. Safahat, İstanbul: İnkılâp ve Aka Kitabevi.
  9. Ersoylu, Halil (1997), "Fal, Falnâme ve Bir Çiçek Falı: "Der Aksâm-ı Ezhâr" "Türkiyât Mecmuası, c. 20, s. 195-254, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.
  10. Ertaylan, İsmail Hikmet (1951), Falnâme, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  11. Kara, İsmail (1973), "Fal", Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, c. 3, İstanbul:
  12. Dergah Yayınları.
  13. Kaşkarlı Mahmut (1941), Divânü Lugati't-Türk, c. 1, (Hz. Besim Atalay), Ankara:
  14. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  15. Kurnaz, Cemal (1997), "Zaifî'nin Fâl-i Mürgânı", Divan Edebiyatı Yazıları, s. 183-205, Ankara:
  16. Akçağ Yayınları.
  17. Macdonald, D. B. (1988), "Fal", İslam Ansiklopedisi, c. 4, Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınevi.
  18. Onay, Ahmet Talat (1992), Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı, (Hz. Cemal Kurnaz), Ankara:
  19. Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları,
  20. Ögel, Bahaeddin (1985), Türk Kültür Tarihine Giriş, c. II, Ankara:
  21. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  22. Özek vd. (1993), Kurân-ı Kerim ve Açıklamalı Meâli, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  23. Şanlı, İsmet (2003), "XVI. Yüzyıl Divan Şâiri Fedâyî ve Fâlnâme-i Kur'ân-ı Azîm'i", U.Ü. Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl 4, S. 5, s. 161-178,
  24. Bursa. TA (1968), "Fal ve Falcılık", Türk Ansiklopedisi, c. XVI, Ankara:
  25. Maarif Bası- mevi. TDEA (1973), "Falnâme", Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi, c. 3, İstanbul:
  26. Dergah Yayınları.
  27. TS (1988), Tarama Sözlüğü, c. I, Ankara:
  28. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  29. TÜYATOK (1997), Türkiye Yazmaları Toplu Katalogu 10, Ankara:
  30. Milli Kü- tüphane Basımevi. Uzun, Mustafa (1995), "Falnâme", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, c.12, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  31. Yusuf Has Hacip (1979), Kutadgu Bilig 1 Metin, (Hz. Reşit Rahmeti A