Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2015 / Cilt: 0 - Sayı: 15

16. Yüzyılda Derlenmiş Bir Şiir Mecmuasında Dört Nevruziye Örneği: Medhî, Sücûdî, Cafer Çelebi ve Lutfî'nin Nevruziyeleri

Four Newroziyye Examples in A Poem Majmua Collected in 16th Century: Newroziyye of Medhî, Sucûdî, Cafer Celebi And Lutfî

Sayfa
223–262
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Bu edebî türe genel olarak "nevruziye"denir. 16. yüzyılda derlendiği bilinen bir kasidelermecmuasında dört şairin nevruziyeleri bulunmaktadır.Medhî, Sücûdî, Cafer Çelebi ve Lutfî'ye ait olan bu metinlerçeşitli yönlerden incelenmiş ve mukayese de yapılmaksuretiyle Osmanlı dönemi şairlerinden dördünün nevruzanlayışı ve anlatımı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Tarihin eski toplumlarında ve onların devamı olan bugünkünesillerde bahar mevsiminin gelişi, tabiatin dirilişi,doğaya ve hayata bereket gelmesi büyük bir sevinç vecoşkunluk ile karşılanır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Nevruz konulu edebî verimlere sözlü edebiyatdönemlerinden itibaren rastlanır.
💡
Sonuç & Katkı:Bu edebî türe genel olarak "nevruziye"denir. 16. yüzyılda derlendiği bilinen bir kasidelermecmuasında dört şairin nevruziyeleri bulunmaktadır.Medhî, Sücûdî, Cafer Çelebi ve Lutfî'ye ait olan bu metinlerçeşitli yönlerden incelenmiş ve mukayese de yapılmaksuretiyle Osmanlı dönemi şairlerinden dördünün nevruzanlayışı ve anlatımı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Tarihin eski toplumlarında ve onların devamı olan bugünkünesillerde bahar mevsiminin gelişi, tabiatin dirilişi,doğaya ve hayata bereket gelmesi büyük bir sevinç vecoşkunluk ile karşılanır. Adeta yeni bir hayatın başlamasıdemek olan nevruz ise asırlardır bir bayram günü kabuledilerek kutlanmaktadır. Özellikle Türk toplumlarında,hangi coğrafyada olursa olsun nevruz, bayram olmanınötesinde kendisine kutsallık atfedilen özel bir gün kabuledilir. Nevruz konulu edebî verimlere sözlü edebiyatdönemlerinden itibaren rastlanır. Efsane ve destanlarda,masal ve hikâyelerde, şiirde, romanda, tiyatroda, kısacasıher edebî türde nevruzu görmek mümkündür. Edebiyattarihimizin uzun bir dönemini oluşturan Klasik TürkEdebiyatı/Divan Edebiyatı sahasında nevruzu anlatan çoksayıda şiir yazılmıştır. Bu edebî türe genel olarak "nevruziye"denir. 16. yüzyılda derlendiği bilinen bir kasidelermecmuasında dört şairin nevruziyeleri bulunmaktadır.Medhî, Sücûdî, Cafer Çelebi ve Lutfî'ye ait olan bu metinlerçeşitli yönlerden incelenmiş ve mukayese de yapılmaksuretiyle Osmanlı dönemi şairlerinden dördünün nevruzanlayışı ve anlatımı ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Abstract

Starting of spring season, revival of nature, gettingplentifulness in nature and life is be very well received byancient societies and ongoing new generations. Newrozthat simply means the start of a new life, has beenaccepted as festival and been being celebrated. Especiallyin Turkish societies, newroz, no matter which geography,is accepted as not only a festival but also a holy day.Literary work about newroz ha been given since the orallitarature period. It is possible that newroz can be mentionedin legend and epic, tale and story, poem, novel,theatre in short, nearly all literary genres. Poems aboutnewroz has been written a lot in Classical TurkishLiterature/Diwan Literature. The genre of these poems isgenerally called as "newroziyye". There are newroziyyesthat were written by four poets in the poem majmuawhich is collected in 16th century. In this study, consciousnessand expression of four poets called Medhî,Sucûdî, Cafer Celebi and Lutfî is tried to revealed byanaliyzing from various aspects and comparing poems.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARAVELİOĞLU, M. A. (2022). 16. Yüzyılda Derlenmiş Bir Şiir Mecmuasında Dört Nevruziye Örneği: Medhî, Sücûdî, Cafer Çelebi ve Lutfî'nin Nevruziyeleri. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 15, 223–262. https://ajindex.com/articles/489827

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (23)

  1. Abay, Ali Rıza (2003), "Kültür Sosyolojisi Açısından Ulusal ve Uluslar Arası Kaynaşma Vasıtası Olarak Nevruz", Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 159-168.
  2. Aksoy, Mustafa (1996), Kültür Sosyolojisi Açısından Nevruz Geleneği, Ankara: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları.
  3. Ayan, Gönül (2001), "İslâmî Türk Edebiyatında Nevruz", Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Aylık Bilim Kültür ve Sanat Dergisi, sy. 1, 17-22.
  4. Aypay, İrfan (2009), "Klasik Türk Şiirinde Nevruzun İşlenişi", AKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, c. XI, sy. 1, 1-12.
  5. Aytaç, Pakize (1995), "Nevruz Üzerine Bir Sohbet", Türk Kültüründe Nevruz Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, (20- 22 Mart 1995), AKM Yayınları, 111-119.
  6. Aytuzlar, Nilgün (ve diğerleri) (2004), Türk Dünyası Neruz Şiirleri Antolojisi, Ankara:
  7. AKM Yayınları.
  8. Başçetinçelik, Ayşe, "Türk Kültüründe Nevruz", http://turkoloji.cu.edu.tr/ makale_sistem (25.04.2015).
  9. Bayak, Cemal (2007), "Nevrûziyye", DİA, 33, 62. Bilgin, Azmi (2003), "Türk Edebiyatında Bayramlar ve Nevruz Bayramı", TDl., sy. 617, 448-457.
  10. Canım, Rıdvan (2000), Latîfî Tezkiretü'ş-Şuarâ ve Tabsıratü'n-Nuzamâ, Ankara:
  11. AKM Yayınları.
  12. Cunbur, Müjgân (1995), "Klasik Edebiyatımızda Nevruz", Türk Kültüründe Nevruz Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, (20-22 Mart 1995), AKM Yayınları, 37-51.
  13. Cunbur, Müjgân (2000), "Nevruzda Çiçeklenen Şiir Bahçelerinden Bir Demet", Türk Dünyasında Nevruz Üçüncü Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, AKM Yayınları, 81-91.
  14. Çay, Abdülhalûk M. (1988), Türk Ergenekon Bayramı Nevrûz, Ankara:
  15. TKAE Yayınları.
  16. Feyzioğlu, Nesrin (2004), "Nevrûz ve Musiki", Millî Folklor, sy. 61, 68-71.
  17. Erünsal, İsmail E. (1983), The Life and Works of Tâcî-zâde Ca'fer Çelebi, With a Critical Edition of His Dîvân, İstanbul: Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  18. Erünsal, İsmail E. (2010), "Tâcizâde Cafer Çelebi", DİA, c. 39, 353-356.
  19. Genç, Reşat (1995), "Türk Tarihinde ve Kültüründe Nevruz", Türk Kültü- ründe Nevruz Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, (20- 22 Mart 1995), AKM Yayınları, 15-25.
  20. Gölpınarlı, Abdülbaki (1957), "Nevruz: Yenigün", Vatan Gazetesi, 22 Mart 1957.
  21. Güleç, İsmail (2013), "Baharı Şiirle Karşılamak: Kenzî ve Nevrûziyyesi", Kitaplara Vakfedilen Bir Ömre Tuhfe İsmail Erünsal'a Armağan, 2: Edebiyat ve Tasavvuf, Kütüphanecilik ve Arşivcilik, (haz. H. Aynur, Bilgin Aydın, M. B. Aydın), Ülke Armağan, 769-796.
  22. Gündüz, Şinasi (2007), "Nevruz", DİA, 33, 60-61.
  23. Güzel, Abdurrahman, (1995) "XIV-XV. Yüzyıl Edebiyatında Nevruz ve Nevruziyeler", Türk Kültüründe Nevruz U