KaydedilenlerDerginizi ekleyin

Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 1 - Sayı: 16

Fal Kültürü ve Bir Manzum Nebat Falnâmesi Örneği

The Fortune-telling Culture and A Sample of Floral Fortune Book in Verse Form

Abdülkerim GÜLHAN
Sayfa
145–166
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Yazımızda falın kültürümüzdeki yeri ve önemi hakkındaki bilgilerden sonra; diğer iki bölümünün istinsah kayıtlarından on sekizinci yüzyılın ilk yarısı içerisinde kayda geçirildiği sanılan el yazması bir eser içerisindeki, ne zaman ve kimin tarafından söylendiği şimdilik bilinemeyen, başlığı da olmayan, meyve ve çiçek gibi nebat isimleri üzerinden niyet tutma ve kur'a falı niteliğinde; "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıyla ikişer beyitlik bendler halinde, klasik şiirimizin mazmunları çerçevesinde söylenmiş; baş kısmında 15x5 bölümlük, 1-24-8-16 ritmik sayılar altında fal uygulama şeması da bulunan ve toplam 30 bendden oluşan bir manzum Falnâme örneği bilim, kültür ve edebiyat âlemiyle paylaşılmak istenmiştir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bilinmeyeni ve geleceği öğrenme merakı, insanların ortak kişilik özelliklerindendir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Böyle olunca, bazı işaretler üzerinden, birtakım yöntemlerle bilinmeyeni tahmin işi sayılan falcılık; binyıllar öncesine dayanan ve hemen her toplumda görülebilen bir uygulamadır.
💡
Sonuç & Katkı:Yazımızda falın kültürümüzdeki yeri ve önemi hakkındaki bilgilerden sonra; diğer iki bölümünün istinsah kayıtlarından on sekizinci yüzyılın ilk yarısı içerisinde kayda geçirildiği sanılan el yazması bir eser içerisindeki, ne zaman ve kimin tarafından söylendiği şimdilik bilinemeyen, başlığı da olmayan, meyve ve çiçek gibi nebat isimleri üzerinden niyet tutma ve kur'a falı niteliğinde; "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıyla ikişer beyitlik bendler halinde, klasik şiirimizin mazmunları çerçevesinde söylenmiş; baş kısmında 15x5 bölümlük, 1-24-8-16 ritmik sayılar altında fal uygulama şeması da bulunan ve toplam 30 bendden oluşan bir manzum Falnâme örneği bilim, kültür ve edebiyat âlemiyle paylaşılmak istenmiştir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bilinmeyeni ve geleceği öğrenme merakı, insanların ortak kişilik özelliklerindendir. Böyle olunca, bazı işaretler üzerinden, birtakım yöntemlerle bilinmeyeni tahmin işi sayılan falcılık; binyıllar öncesine dayanan ve hemen her toplumda görülebilen bir uygulamadır. Türk toplumunda da yaygın bir gelenek olan fal ve falcılık üzerine klasik edebiyatımızda da çeşitli fal usullerini konu edinen ve genel adıyla Falnâme olarak bilinen birçok eser yazılmıştır. Yazımızda falın kültürümüzdeki yeri ve önemi hakkındaki bilgilerden sonra; diğer iki bölümünün istinsah kayıtlarından on sekizinci yüzyılın ilk yarısı içerisinde kayda geçirildiği sanılan el yazması bir eser içerisindeki, ne zaman ve kimin tarafından söylendiği şimdilik bilinemeyen, başlığı da olmayan, meyve ve çiçek gibi nebat isimleri üzerinden niyet tutma ve kur'a falı niteliğinde; "fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıyla ikişer beyitlik bendler halinde, klasik şiirimizin mazmunları çerçevesinde söylenmiş; baş kısmında 15x5 bölümlük, 1-24-8-16 ritmik sayılar altında fal uygulama şeması da bulunan ve toplam 30 bendden oluşan bir manzum Falnâme örneği bilim, kültür ve edebiyat âlemiyle paylaşılmak istenmiştir.

Abstract

Curiosity of the unknown and hearing about future is among the common characteristics of human beings. Thus, fortune-telling considered as guesswork of the unknown through some signs by several methods is a common application in almost all societies dating back to old ages. Fortune-telling is among the common traditions in Turkish society as well; and a variety of literary works focusing on different ways of fortune telling and known as "Falnâme" in general have been written in Turkish Classic Literature. In this paper, after giving general information on the place of fortune-telling in the Turkish culture, a sample of fortune book in verse form is shared with the readers of scientific, cultural and literary Works. This sample of verse fortune book takes place in a manuscript and the two other parts of this verse are thought to have been recorded in the first half of 18th century. It's unclear that by whom and when the verse is told and it has no title. The verse is done by wishing on the names of various fruits and flowers - like a raffle fortune. It is told within the framework of classical poetry forms - in two couplets with the form of "fâilatün fâilatün fâilün". It has a fortunetelling application schema under the rhythmic numbers 12-4-8-16 with 15x5 head sections and it consists of a total of 30 verses.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

GÜLHAN, A. (2022). Fal Kültürü ve Bir Manzum Nebat Falnâmesi Örneği. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 16, 145–166. https://ajindex.com/articles/489807

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (31)

  1. AÇA, Mustafa (2011), "Balıkesir'de Bulanan Bir Cönk ve İçerisinde yer Alan Fal-i Nebat Örneği", Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırmaları Dergisi S. 59, s. 313-324. Ankara. AHMET VEFİK PAŞA (1306), Lehçe-i Osmanî, Dersaadet: Mahmud Beg Matbaası. ARİF, Mehmet (1942),
  2. Binbir Hadis, İstanbul:
  3. İstanbul Kitabevi.
  4. AYDIN, Mehmet (1995), "Fal", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (c.XII.) İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  5. ÇELEBİ, İlyas (1995), "Fal/İslam'da Fal", Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (c.XII), İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  6. DUVARCI, Ayşe (1993), Türkiye'de Falcılık Geleneği ile Bu Konuda İki Eser Risâlei Falnâme lî Ca'fer-i Sâdık ve Tefe'ülnâme, Ankara.
  7. Esra Matbaası. ERSOY, Mehmet Akif (1966),
  8. Safahat, İstanbul: İnkılâp ve Aka Kitabevi.
  9. ERSOYLU, Halil (1997), "Fal, Falnâme ve Bir Çiçek Falı: "Der Aksâm-ı Ezhâr", " Türkiyât Mecmuası (c. XX), s. 195-254, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Yayınları.
  10. ERTAYLAN, İsmail Hikmet (1951), Falnâme, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınları.
  11. GÜLHAN, Abdülkerim (2015), "Türk Kültüründe Fal ve İsimlerle İlgili Bir Manzum Falnâme Örneği", Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, sayı 15, s. 195-222,
  12. İstanbul.
  13. KARA, İsmail (1973), "Fal", Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (c. III), İstanbul:
  14. Dergah Yayınları.
  15. KAŞGARLI MAHMUT (1941), Divânü Lugati't-Türk (c. I). Hz. Besim Atalay, Ankara:
  16. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  17. KURNAZ, Cemal (1997), "Zaifî'nin Fâl-i Mürgânı", Divan Edebiyatı Yazıları. s. 183-205, Ankara:
  18. Akçağ Yayınları.
  19. MACDONALD, D. B. (1988), "Fal", İslam Ansiklopedisi (c. IV), Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınevi.
  20. ONAY, Ahmet Talat (1992), Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı, Hz. Cemal Kurnaz, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  21. ÖGEL, Bahaeddin (1985), Türk Kültür Tarihine Giriş (c. II), Ankara:
  22. Kültür Bakanlığı Yayınları.
  23. ÖZEK, Ali vd. (1993), Kurân-ı Kerim ve Açıklamalı Meâli, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  24. ŞANLI, İsmet (2003),"XVI. Yüzyıl Divan Şâiri Fedâyî ve Fâlnâme-i Kur'ân-ı Azîm'i". U.Ü. Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi Yıl 4, S. 5, s. 161-178,
  25. Bursa. TA (1968), "Fal ve Falcılık", Türk Ansiklopedisi (c. XVI), Ankara:
  26. Maarif Basımevi. TS (1988), Tarama Sözlüğü (c. I), Ankara:
  27. Türk Dil Kurumu Yayınları.
  28. TDEA (1973), "Falnâme", Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (c. III), İstanbul:
  29. Dergah Yayınları.
  30. TÜYATOK (1997), Türkiye Yazmaları Toplu Kataloğu 10, Ankara:
  31. Milli Kütüphane Basımevi. UZUN, Mustafa