Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2016 / Cilt: 0 - Sayı: 17

Klasik Türk Şiirinde Âşığın Aynı Zamanda Kendine Rakip Olması* ?

In this article which discussed the matter that the lover in the Same Time

Sayfa
243–266
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Rakibe dair yaklaşımında klasik Türk şiirinin farklı bir yönü üzerinde durulmak suretiyle bu şiirin daha iyi bir şekilde anlaşılacağı beklendiği gibi, âşık bağlamında insanın kendini ve nefsini daha yakından tanıma imkânı hâsıl olmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasik Türk şiirinde âşığın kendisine rakip olması hususunun ele alındığı bu makalede, "Âşık, kendisinin rakibi olabilir mi?", "Âşık, hangi yönlerden kendisinin rakibi olmuştur?" gibi sorulara cevap aranmaya çalışılmıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Gerek âşığın kendinden kaynaklanan gerekse çevrenin etkisiyle âşıkta meydana gelen birtakım hasletlerin, sevgiliye vuslatta hep birer engel oldukları, bu engellerin, rakip işlevi gördükleri anlaşılmıştır.
💡
Sonuç & Katkı:Rakibe dair yaklaşımında klasik Türk şiirinin farklı bir yönü üzerinde durulmak suretiyle bu şiirin daha iyi bir şekilde anlaşılacağı beklendiği gibi, âşık bağlamında insanın kendini ve nefsini daha yakından tanıma imkânı hâsıl olmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Klasik Türk şiirinde âşığın kendisine rakip olması hususunun ele alındığı bu makalede, "Âşık, kendisinin rakibi olabilir mi?", "Âşık, hangi yönlerden kendisinin rakibi olmuştur?" gibi sorulara cevap aranmaya çalışılmıştır. Asıl rakibin, âşığın kendisi olduğu yönündeki düşüncenin temellendirilmesi gayesiyle yapılan bu çalışmada, bilhassa klasik Türk şiirine ait belli başlı şairlerin divanları taranarak, konuyla ilgili tespit edilen şiir örneklerinin de desteği ile söz konusu kanaate varılmıştır. Gerek âşığın kendinden kaynaklanan gerekse çevrenin etkisiyle âşıkta meydana gelen birtakım hasletlerin, sevgiliye vuslatta hep birer engel oldukları, bu engellerin, rakip işlevi gördükleri anlaşılmıştır. Konuyla ilişkili kaynaklardan istifadeyle ve divanların taranmasıyla oluşturulan bu makalede, rakip tipini çağrıştıran "kendi, ben, benlik, enaniyet, nefs, hicap, perde, engel" gibi kelimeler üzerinde yoğun olarak durulmuş, seçilen beyit veya bentlerin birebir karşılığını vermek yerine, şerh yönteminden istifade edilerek açıklamaları yapılmıştır. Rakibe dair yaklaşımında klasik Türk şiirinin farklı bir yönü üzerinde durulmak suretiyle bu şiirin daha iyi bir şekilde anlaşılacağı beklendiği gibi, âşık bağlamında insanın kendini ve nefsini daha yakından tanıma imkânı hâsıl olmuştur.

Abstract

In this article which discussed the matter that the lover sees himself as a rival in the classical Turkish poetry, answers were sought for some questions such as "Can the lover be his own rival?" and "In what aspects is the lover the rival of himself?" In this study carried out in order to ground the opinion that the real rival is the lover himself, especially the divans belonging to leading poets in classical Turkish poetry were reviewed, and the aforementioned conclusion was reached with the support of the determined poem samples. It was understood that a number of characters which both arise from the lover himself and occur in the lover with the effect of the environment were obstacles to meeting with the lover and these obstacles were seen as rivals. In this article formed by reviewing the related sources and the collected poems, the words which recall the competitive type, such as "self, I, egotism, egocentricity, nafs, veil, curtain, obstacle", were focused and the selected couplets and clauses were explained by using paraphrase method instead of giving their word-byword equivalence. It was hoped that the poem would be understood better by emphasizing on another aspect of the classical Turkish poetry in the "rival" approach, and humans get an opportunity to closely recognize themselves and their desires in the context of the lover.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

NAZİK, S. (2022). Klasik Türk Şiirinde Âşığın Aynı Zamanda Kendine Rakip Olması* ?. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 0 - Sayı: 17, 243–266. https://ajindex.com/articles/489800

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (19)

  1. ACLUNÎ -İsmâîl b. Muhammed el-Aclunî- (2001), Keşfü'l-Hafâ ve Müzîlü'l- İlbâs, (II cilt), (Thk. Yûsuf b. Muhammed el-Hac Ahmed), Dımeşk: Mektebetü'l-İlmi'l-Hadîs. AK, Coşkun (1987), Muhibbî Dîvânı-İzahlı Metin, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay. AKDEMİR, Ayşegül (2009), ""Eksik" Bir Âşık: Leylâ", Turkish Studies, S. 4/7, s. 1-27. http://www.turkishstudies.net/Makaleler/1319623271_ akdemiray%c5%9feg%c3%bcl1577.doc.pdf (15.06.2016).
  2. AKDOĞAN, Yaşar, Ahmedî-Dîvân, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10591,ahmedidivaniya sarakdoganpdf.pdf?0 (15.06.2016).
  3. AKYÜZ, Kenan, Süheyl Beken, Sedit Yüksel, Müjgan Cunbur (2000), Fuzûlî Divanı, Ankara:
  4. Akçağ Yay. ANDREWS, Walter G. (2009), Şiirin Sesi Toplumun Şarkısı, (Çev. Tansel Güney), İstanbul:
  5. İletişim Yay. ARSLAN, Mehmet (2011), Şeref Hanım Dîvânı, İstanbul:
  6. Kitabevi Yay. AYAN, Hüseyin (1990), Nesîmî Divanı, Ankara:
  7. Akçağ Yay. BİLKAN, Ali Fuat (1997), Nâbî Dîvânı, (II cilt), İstanbul: MEB Yay. CEYLÂN, Ömür ve Ozan Yılmaz (2005), Hazâna Sürgün Bahâr-Keçecizâde İzzet Molla ve Dîvân-ı Bahâr-ı Efkâr, İstanbul:
  8. Sahhaflar Kitap Sarayı. ÇAVUŞOĞLU, Mehmed (1977), Yahyâ Bey Dîvan-Tenkidli Basım, İstanbul: İs- tanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay. ÇAVUŞOĞLU, Mehmed ve M. Ali Tanyeri (1981), Hayretî Dîvan-Tenkidli Basım, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay. ÇAVUŞOĞLU, Mehmed (1982), Helâkî Dîvan-Tenkidli Basım, İstanbul: İstan- bul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay. ÇAVUŞOĞLU, Mehmed ve M. Ali Tanyeri (1987), Zatî Divanı, (III. cilt), İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay. ÇAVUŞOĞLU, Mehmed (2014),
  9. Divanlar Arasında, İstanbul:
  10. Kitabevi Yay. DOĞAN, Ahmet (2002), Kuddûsî Divanı-Tenkitli Metin, Ankara:
  11. Akçağ Yay. DOĞAN, Ahmet (2011),
  12. Osmanlı Türkçesi Sözlüğü, Ankara:
  13. Akçağ Yay. ERDOĞAN, Kenan (2008), Niyâzî-i Mısrî Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Dîvânı (Tenkitli Metin), Ankara:
  14. Akçağ Yay. ERSOYLU, İ. Halil (1989),
  15. Cem Sultan'ın Türkçe Divan'ı, Ankara: TDK Yay. FAHREDDİN-İ IRAKÎ (2012), Lemaât -Aşk Metafiziği-, (Ter. ve Notlar: Ercan Alkan), İstanbul:
  16. Hayykitap Yay. FORDHAM, Frieda (1997), Jung Psikolojisi, (Ter. Aslan Yalçıner), İstanbul:
  17. Say Yay. GÜNEŞ, Mustafa (2006), Eşrefoğlu Rûmî Hayatı, Eserleri ve Dîvânı, İstanbul: Sahhaflar Kitap Sarayı. İBN ARABÎ (2011), İlahî Aşk, (Çev. Mahmut Kanık), İstanbul:
  18. İnsan Yay. KAVRUK, Hasan (2001), Şeyhülislâm Yahyâ Divânı-Tenkitli Metin, Ankara:
  19. MEB Yay. Kur'an-ı Kerim (2010), Kur'an-ı Kerîm ve Açıkla