Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 21

Şehrin Karartısından Ürken Bir Şair: Tebrizli Sâib

A Poet, Who Dreads of The Darkness of The City: Saeb-E Tabrizi

Sayfa
657–680
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Klasik Türk şiiri, klasik Fars şiiri, Sebk-i Hindî, Sâib-iTebrîzî, sevâd-ı şehr, şehir.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klasikşiir(gerekTürkgerekFarsşiiri)ortakmazmunla-rın, teşbihlerin, istiarelerin önemli yer tuttuğu bir edebî gelenektir.
📊
Temel Bulgular & Veri:İlk bakışta doğru gibi görünen bu iddianın, daha dikkatli bir nazarla tetkik söz konusu olduğunda, hak- sız bir itham veya hiç değilse abartılı bir yorum olduğu görülecektir.Gerek klasik şiir içerisinde farklı ekoller (klasik üslup,hikemî üslup, Hint üslubu gibi) arasında ve gerekse aynı ekoliçerisindeyeralanşairlerarasındabirtakımfarklılıklar göze çarpar.
💡
Sonuç & Katkı:Klasik Türk şiiri, klasik Fars şiiri, Sebk-i Hindî, Sâib-iTebrîzî, sevâd-ı şehr, şehir.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Klasikşiir(gerekTürkgerekFarsşiiri)ortakmazmunla-rın, teşbihlerin, istiarelerin önemli yer tuttuğu bir edebî gelenektir. Hatta bu yüzden bazı edebiyat eleştirmenlerince çoğuzamanorijinalolmamaklavebirbirinintekrarıolmakla suçlanmıştır. İlk bakışta doğru gibi görünen bu iddianın, daha dikkatli bir nazarla tetkik söz konusu olduğunda, hak- sız bir itham veya hiç değilse abartılı bir yorum olduğu görülecektir.Gerek klasik şiir içerisinde farklı ekoller (klasik üslup,hikemî üslup, Hint üslubu gibi) arasında ve gerekse aynı ekoliçerisindeyeralanşairlerarasındabirtakımfarklılıklar göze çarpar. Bu farklılık, mazmun boyutunda ele alınacak olursa,ortakbirmazmundanyararlanarakdahaöncesöyle- nilmeyeni söylemek şeklinde olabileceği gibi, yeni bir maz- mun üretmek şeklinde de olabilmektedir. Yeni mazmun her zamaniçinyenibirkavramlayapılmayabilir.Dahaönceden kullanılan bir kavram (bir kelime veya terkip) yeni bir bağ- lama konu olabilir ve yepyeni bir hayal örgüsünün taşıyı- cılığınıüstlenebilir.Sevâd-ışehrkavramınınelealındığıbuçalışmada;önce-likle kavramın klasik şiir geleneği içerisindeki konumu tes- pitedilmiş,ardındansözkonusukavramınSâib-iTebrîzî’de ifade ettiği anlam ve kaynaklık ettiği çağrışımlar üzerinde durulmuş ve aralarındaki farklılık ortaya konulmuştur. Klasik Türk şiiri, klasik Fars şiiri, Sebk-i Hindî, Sâib-iTebrîzî, sevâd-ı şehr, şehir.

Abstract

Classical poetry (whether Turkish or Farsi poetry) is aliterary tradition where common mazmuns (hiding a meaning in metaphorical words or phrases that is associatedwithitsfeatures),similesandmetaphorsoccupy acertainground.Asamatteroffact,ithasbeencriticisized by some literary critics for being unoriginal and as repeating one another. While this assertion appears to be true at first glance, an analysis of a more observant perspectivewillrevealthisassertiontobeafalseaccusation or at least exaggerativeinterpretation. We can see certain differences among various schoolswithin classical poetry (classical style, hikemi style, Hindi style)andamongdifferentpoetsthatsharethesameschool. Todealwiththisdifferencefromtheaspectofmazmun,this difference appears as saying something not said before using the same mazmun, or creating a new mazmun. A term (as a word or phrase) that is not used before can be associated to a new context or it can bear a totally new imagination. Dealing with the phrasesavad-e shahr(the darkness ofthecity),thisstudyfirstlocatesthesignificanceoftheterm within the tradition of classical poetry, then discusses its meaning and associations for Saeb-e Tabrizi and reveals the differences between thetwo. Classical Turkish Poetry, classical Farsi poetry, Sabk-eHindi, Saeb-e Tabrizi, sevad-e shahr, shahr.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

YAKUT, E. (2022). Şehrin Karartısından Ürken Bir Şair: Tebrizli Sâib. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 21, 657–680. https://ajindex.com/articles/489758

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (12)

  1. ABDELMAKSOUD, Belal Saber (2004), Leylâ ile Mecnûn Mesnevisinin Arap, Fars ve Türk Edebiyatı'nda Ele Alınış Biçimi ve Larendeli Ham- dî'nin Eseri, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi. İstanbul. AHTERÎ Mustafa Karahisârî (1903), Ahterî-i Kebir, İstanbul:
  2. Arif Efendi Matbaası. AKPINAR, Şerife (2006),
  3. Agah Divanı ve incelenmesi, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi SBE. ÂLÂŞTÎ, Hüseyin Hasanpur (1384/2004), “Ma'nâ-yı Bîgâne Der Şi'r-i Sâib-i Tebrîzî”, Neşriye-i Dânişkede-i Edebiyât (Tebrîz) 48.196: 69-84.
  4. ALTUN, Kudret (1999) (Haz.), Gelibolulu Mustafa Âlî ve Dîvânı (Vâridâtü'l- enîka). Niğde: Özlem Kitabevi.
  5. BİLKAN, Ali Fuat (1997) (Haz.), Nâbî Dîvânı, (II cilt), İstanbul:
  6. MEB. BİLKAN, Ali Fuat ve Şadi Aydın (2007), Sebk-i Hindî ve Türk Edebiyatında Hint Tarzı, İstanbul: 3F Yayınevi. DEH-HUDÂ, Ali Ekber (1341), Loghatnâme-i Dehhodâ, (XXXIII cilt), Tahran: Sâzmân-ı Müdüriyyet ü Bernâme-rîzî-yi Kişver, http://www.ghbook.ir [E.T.: 03.02.2018]. FÎRÛZÂBÂDÎ (1305/1887), Okyanusü’l-Basît fî Tercemeti’l-Kâmûs-ı Muhît, Çev. Mütercim Âsım Efendi, İstanbul: Matbaatü'l-Osmâniye GÖLPINARLI, Abdülbâki (2005) (Haz.), Fuzûlî Dîvânı, İstanbul: İnkılâp Kitabevi. İ BN HALDUN, (1988-1991), Mukaddime, (II cilt), Çev. Süleyman Uludağ, İstanbul: Dergâh Yayınları.
  7. KAHRAMAN, Muhammed (1364/1985) (Haz.), Dîvân-ı Sâib-i Tebrîzî, (IV cilt), Tahran: Şirket-i İntişârât-ı İlmî ve Ferhengî. KAZAN, Ş. Nas (2012) (Haz.), Celîlî'nin Husrev ü Şîrîn'i (İnceleme-Metin), Isparta: Fakülte Kitabevi, 2012. KEREMÎ, Ahmed (1371), Dîvân-ı Selmân-ı Sâvecî, Tahrân: Silsile-i Neşriyât-ı Mâ. MEVLANA (2015), Divan-ı Kebir, (VIII cilt), Çev. Abdülbaki Gölpınarlı, İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları. _________ (1336-1342/1957-1963), Külliyyât-ı Şems yâ Dîvân-ı Kebîr, (VIII cilt), Dü. Bediüzzaman Furûzanfer, Cilt 5, Tahran: İntişârât-ı Dânişgâh-ı Tahrân. MUÎN, Muhammed (1381), Ferheng-i Fârisî-yi Mo'în, Tahran: İntişârât-ı Edinâ. MÜTERCİM ASIM EFENDİ (2009), Burhân-ı Katı, Dü. Derya Örs ve Mürsel Öztürk, Ankara: TDK Yayınları. NEHAÎ, Hüseyn (1355) (Haz.), Dîvân-ı Kâmil-i Vahşî-yi Bafkî, 5. bs., Tahran: İntişârât-ı Emîr Kebîr. NİZÂMÎ GENCEVÎ (1381), Külliyât-ı Hamse, Tahran: Neşr-i Tulû. NİZÂMÎ GENCEVÎ (2013), Leylâ ile Mecnun, Çev. Naci Tokmak, İstanbul:
  8. Say Yayınları.
  9. OKÇU, Naci (2011) (Haz.), Şeyh Gâlib Dîvânı, Ankara:
  10. TDVY. ONAY, Ahmet Talat (2009), Açıklamalı Divan Şiiri Sözlüğü Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı, Dü. Cemal Kurnaz, İstanbul:
  11. H Yayınları.
  12. ÖRS, Derya (2012),