Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 22

Bir Gazel İki Şair: Nev‘î-zâde Atâyî ve Nevâlî- zâde Atâyî Divanlarındaki Aynı Gazel Üzerine Notlar

One Gazelle Two Poets: Some Notes on the same Gazelle in the Diwans of Nevi-zade Atayi and Nevali-zade Atayi

Sayfa
643–668
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Nev’î -zâde ve Nevâlî-zâde divanların neşirleriyle şairlerin hayatları hakkında bilgi verip eserlerinden örnekler sunan tez-kire ve biyografik kaynaklardan hareketle söz konusu gazelin hangi Atâyî’ye ait olduğu yahut olabileceği belirlenmeye çalışı-lacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Klâsik Türk Edebiyatı geleneği içinde yazılmış divanlardazaman zaman, aynı ya da büyük oranda benzer şiirlerle farklışairlerin divanlarında karşılaşmak mümkündür.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bazen de ortak mahlaskullanımından kaynaklanan karışıklık, aynı şiirin farklı divan-lara girmesine sebep olabilir.
💡
Sonuç & Katkı:Nev’î -zâde ve Nevâlî-zâde divanların neşirleriyle şairlerin hayatları hakkında bilgi verip eserlerinden örnekler sunan tez-kire ve biyografik kaynaklardan hareketle söz konusu gazelin hangi Atâyî’ye ait olduğu yahut olabileceği belirlenmeye çalışı-lacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Klâsik Türk Edebiyatı geleneği içinde yazılmış divanlardazaman zaman, aynı ya da büyük oranda benzer şiirlerle farklışairlerin divanlarında karşılaşmak mümkündür. Bunların bazı-ları nazire geleneği içinde benzerlik gösterirken bazılarınınbenzerlik sebebi müşterek yazılmalarıdır. Bazen de ortak mahlaskullanımından kaynaklanan karışıklık, aynı şiirin farklı divan-lara girmesine sebep olabilir. Nev‘î-zâde Atâyî ile Nevâlî-zâde Atâyî aynı asırda yaş amış, çağdaş iki şairdir. Aynı mahlası kullanmaları da bir başka ortak yönleridir. Söz konusu şairlerin divanlarının neşirleri incelen-diğinde, aynı gazelin her iki ş airin divanında da yer aldığı görülmektedir. Belli ki iki şairin de Atâyî mahlasını kullanması bir karışıklığa sebep olmuş ve bu mahlas benzerliği nedeniyle aynı gazel her iki şairin de divan nüshalarına ve neşirlerine gir-miştir. Bu çalış manın amacı, 5 beyitten oluşan bu gazelin gerçekte kime ait olduğunu/olabileceğini tespit etmeye çalışmak-tır. Nev’î -zâde ve Nevâlî-zâde divanların neşirleriyle şairlerin hayatları hakkında bilgi verip eserlerinden örnekler sunan tez-kire ve biyografik kaynaklardan hareketle söz konusu gazelin hangi Atâyî’ye ait olduğu yahut olabileceği belirlenmeye çalışı-lacaktır.

Abstract

In the some diwans which are written in the Classical Turkish Literature tradition, sometimes, it is possible to encounter to same or with a large extent similar poems in the different poet’s books. When some of them are similar in the nazire tradition, some of them are similar because they are written in cooperation. Sometimes, confusion re-sulting from using the same mahlas (pen name) cause inclusion of same poems in different diwans. Nevi-zade Atayi and Nevali-zade Atayi are two contem-porary poets having lived in the same century. Their other common characteristics is using the same mahlas. When the published diwans of these poets are examined, it is seen that same gazelle is included in both poets’ diwans. Appa-rently, both poets’ using Atayi pen name, led to confusion and because of this similarity of mahlas, same gazelle is included in both poets’ diwan copy and publishing. Pur-pose of this work is to identify the poet of the gazelle comprised of 5 verses. Based on Nevi-zade Atayi and Ne-vali-zade diwans publishing and resources and tezkires that give information about the life of poets and examples of their books, it is tried to determine to which Atayi afore-mentioned gazelle belongs.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ÖZTÜRK, E. C. (2022). Bir Gazel İki Şair: Nev‘î-zâde Atâyî ve Nevâlî- zâde Atâyî Divanlarındaki Aynı Gazel Üzerine Notlar. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 22, 643–668. https://ajindex.com/articles/489725

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (20)

  1. AÇIKGÖZ, Cenk (2017) “Hayâlî Bey Dîvânı’nın Harfü’l-yâ Bölümündeki 95 ve 96. Gazeller Kime Ait?”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bi- limler Enstitüsü Dergisi, C. 2, S. 1, 1-8.
  2. AÇIKGÖZ, Namık, Riyâzü’ş-Şu’arâ, Kültür Bakanlığı e-kitap: http://eki- tap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/54137,540229-riyazu39s- suarapdfpdf.pdf?0 (E.T.: 21.02.2019).
  3. AKSOYAK, İ. Hakkı (1999), Gelibolulu Mustafa Âlî ve Divanları’nın Tenkitli Metni, Ankara: Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi. BURSALI MEHMED TÂHİR (1333), Osmanlı Müellifleri C. I-II-III, İstanbul: Matbaa-i Âmire. COŞKUN, Ali Osman (1985), Zeyl-i Zübdetü’l-Eş‘âr, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, YL. Tezi, Ankara.
  4. ÇAPAN, Pervin (2005), Mustafa Safâyî Efendi, Nuhbetü’l-Âsâr Min Fevâ’idi’l- Eş’âr, Ankara:
  5. AKMB Yayınları.
  6. DONUK, Suat (2017), Hadâ’iku l-Hakâik fî Tekmiletiş-Şakâ’ik, İstanbul:
  7. TYEKB Yayınları.
  8. EKİNCİ, Ramazan (2018), Şeyhî Mehmed Efendi, Vekâyi’u’l-Fuzalâ, İstanbul:
  9. TYEKB Yayınları.
  10. EKİNCİ, Ramazan (2017), Uşşâkî-zâde İbrâhîm Hasîb Efendi Zeyl-i Şakâ’ik, İstan- bul: TYEKB Yayınları.
  11. ERGUN, Sadettin Nüzhet (1945),
  12. Türk Şairleri, II, İstanbul: Bozkurt Matbaası. KÂF-ZÂDE FÂ’İZÎ, Zübdetü’l-Eş‘âr, İBB Atatürk Kitaplığı Osman Ergin Yaz- maları, Nu: Bl.Yz. 0011. KAPLAN, Hasan (2016) “İki Şair Bir Şiir-I”, AÜ Türkiyat Araştırmaları Ensti- tüsü Dergisi, S. 56, 1031-1062.
  13. KAPLAN, Hasan, (2018) “İki Şair Bir Şiir-II”, AÜ Türkiyat Araştırmaları Ensti- tüsü Dergisi, S. 63, 19-33.
  14. KARACAN, Turgut (1974), Nev’îzâde Atâî Heft-Hân Mesnevisi İnceleme-Metin, Ankara:
  15. Sevinç Matbaası. KARAKÖSE, Saadet (1994) Nev’î-zâde Atâyî Divanı Kısmî Tahlil - Metin, Ma- latya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi. KARTAL Ahmet, Yusuf Çetindağ, “Alî Şîr Nevâyî”, http://www.turkedebi- yatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=6952 (E.T.: 18.02.2019). KÂTİP ÇELEBİ (2013), Keşfü’z-Zunûn, C. 2, (Çev. Rüştü Balcı), İstanbul:
  16. Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  17. KAYABAŞI, Bekir (1997), Kaf-zâde Fâizî, Zübdetü’l-Eş‘âr, Malatya: İnönü Üni- versitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi. KORTANTAMER, Tunca (1997), Nev’î-zâde Atâyî ve Hamsesi, İzmir: Ege Üni- versitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  18. KÖKSAL, M. Fatih (1997), “Bir Kaside İki Şair: Nef’î-Cevrî”, Türklük Bilimi Araştırmaları, S. 4, 191-202.
  19. KÖKSAL, M. Fatih (2014) “Yunus Emre Dîvânı’nın Yeni Bir Nüshası ve Yu- nus’un Yayımlanmamış Şiirleri”, Türklük Bilimi Araştırmaları, S. 30, 161-192.
  20. KUZUBAŞ, Muhammet (2005), Atâyî’nin Ne