Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightBöylelikle klasikTürk şiirinin önemli kaynakların-dan olan sosyal hayatın, Şeyhî’nin eserindeki durumu ortayakoyulmak istenmiştir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Sâsânî hükümdarlarından Nuşirevan’ın torunu ve Hür-müz’ün oğlu Hüsrev-i Perviz’in Ermen prensesi veyaHozistanlı olarak zikredilen Şîrîn ile yaşadığı aşkı konu edinenHüsrev ü Şîrîn hikâyesi, Hüsrev-i Perviz hakkındaki tarihî ri-vayetler ve destanî hikâyelerden hareketle oluşturulmuştur.Sözlü gelenekte devam eden bu hikâyeyi, ilk defa Firdevsî,Şehnâme adlı eserinde manzum olarak ele almıştır. Hikâye,edebî amaçla ise ilk kez 12. yüzyılda Senâî tarafından ele alınmışve ebedîlik vasfını da Genceli Nizamî’nin mesnevi türünde yaz-dığı eseriyle kazanmıştır. İran edebiyatı kadar Türkedebiyatında da büyük ilgi gören bu hikâye, Anadolu sahasındaFahrî’den sonra 15. yüzyılın öncü şairlerinden Şeyhî tarafındanikinci kez kaleme alınmıştır. Şeyhî, bu eserini Nizamî’nin aynıisimli mesnevisine tercüme yazmış ve Türk edebiyatında bu ko-nuyu en iyi ele alan şair olarak kabul edilmiştir. Şeyhî’nin eseri,tercüme olmasına karşın eklenilen ve çıkarılan bazı kısımlar, şa-irin eşsiz üslubu, duygu ve düşünce zenginliği, yaşadığıtoplumun kültürel kaynakları ve sosyal hayatına dair unsurla-rını esere dâhil etmesiyle orijinal bir hüviyet kazanmıştır. Buçalışmada, mesnevi türündeki eserlerin yazıldığı dönem ve top-lumun sosyal, kültürel yapısıyla gündelik hayatına dair birçokögeyi barındırmasından hareketle bahsi geçen mesnevideki sos-yal hayat unsurları, tespit ve tasnif edilerek değerlendirilmeyeçalışılmıştır. Böylelikle klasikTürk şiirinin önemli kaynakların-dan olan sosyal hayatın, Şeyhî’nin eserindeki durumu ortayakoyulmak istenmiştir.
Abstract
Khusrew and Shîrîn story, which is about the love that Hüsrev-i Perviz, who is the grandson of Nusirevan from Sassanian sovereign and the son of Hürmüz, had with Shîrîn, who was mentioned as Armenian Princess or from Khuzistan, was created on the basis of the historical ru- mors and heroical stories about Hüsrev-i Perviz. This story, which continues to be narrated in oral tradition, was first discussed as poetical in the Firdevsî’s work named Şehnâme. For the literal purpose, the story was first dis- cussed by Senai in the 12th century, and has gained an eternal character through the work by Genceli Nizamî written in the type of mathnawî, This story, which has att- racted great interest in Turkish literature as well as Iranian literature, was written in Anatolia by Sheykhı, one of the leading poets of the 15th century, for the second time after Fahrî. Şeyhî wrote this work as a translation to Niza- mi's homonym mathnawî, he was accepted as the poet discussing this issue in the best way in Turkish literature. Although Sheykhı’s work is a translation, it has gained an original identity, with the inclusion of the unique style of the poet, the richness of emotions and ideas, the cultural resources of the society he lived in, and the elements of his social life, in addition to some added and removed parts. In this study, considering that the works in the type of mathnawî include many elements regarding the period in which they were written, and the social and cultural struc- ture, and daily life of the society; the elements of social life in the mathnawî in question were identified, classified, and then tried to be evaluated. In this way, it was intended to reveal the situation of the social life, one of the important sources of ottoman poetry, in the Sheykhı’s work.