Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2020 / Cilt: 1 - Sayı: 24

Türkçe Aruz Kaynakçası

Turkish Arud Bibliography

Sayfa
137–172
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Türkçearuzu anlamayı ve anlatmayı amaçlayan çalışmaların tespitedilen en kapsamlı kaynakçası bu yazıda araştırmacılarındikkatine sunulmuştur.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Arap edebiyatında doğan aruz, Fars edebiyatında bazıdeğişikliklere uğramıştır.
📊
Temel Bulgular & Veri:Aruzun Türk edebiyatına Farsşiirinden geçtiği yönünde genel bir kabul bulunmaktadır.Türk şiirindeki aruz da Fars şiirindeki aruzdan farklılaşır.Günümüze ulaşan yazılı kaynaklar göz önündebulundurulunca Türkçenin aruzla olan tanışıklığının XI.yüzyıldan öncesine dayandığı söylenebilir.
💡
Sonuç & Katkı:Türkçearuzu anlamayı ve anlatmayı amaçlayan çalışmaların tespitedilen en kapsamlı kaynakçası bu yazıda araştırmacılarındikkatine sunulmuştur.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Arap edebiyatında doğan aruz, Fars edebiyatında bazıdeğişikliklere uğramıştır. Aruzun Türk edebiyatına Farsşiirinden geçtiği yönünde genel bir kabul bulunmaktadır.Türk şiirindeki aruz da Fars şiirindeki aruzdan farklılaşır.Günümüze ulaşan yazılı kaynaklar göz önündebulundurulunca Türkçenin aruzla olan tanışıklığının XI.yüzyıldan öncesine dayandığı söylenebilir. Başlangıçtaaruzun Türkçenin kendi şiir sistemi olan hece veznindenfazla uzaklaşmadığı görülür. Türk şiirinde aruz, dahasonraki asırlarda kendi kurallarını oluşturmuş ve artan birbaşarıyla kullanılmıştır. Türkçede aruz uygulamaları bazıteorik eserlerle de desteklenmiştir. Türkçenin kendi sesyapısıyla aruzun en iyi şekilde örtüştüğü dönemlerdeyaşanan dönüşüm sonrasında aruz Türk şiirinden yavaşyavaş çekilmiştir. Türkçe aruzla ilgili özellikle XIX.yüzyılın ikinci yarısından itibaren araştırma, inceleme vetenkit çalışmaları yapılmıştır. Çalışmalar edebiyat vemusiki temelli olmak üzere iki koldan ilerler. Çalışmalardagenel olarak hece-aruz kıyası, aruz öğretimi, aruza dair bireserin neşri, bir şairin veya dönemin aruz tasarrufları, usulvezin münasebetleri gibi konular karşımıza çıkar. Türkçearuzu anlamayı ve anlatmayı amaçlayan çalışmaların tespitedilen en kapsamlı kaynakçası bu yazıda araştırmacılarındikkatine sunulmuştur.

Abstract

Arud emerging in Arabic literature has undergone some differences in Persian literature. There is a general acceptance that arud passed into Turkish literature through Persian poetry. The prosody in Turkish poetry also differs from the prosody in Persian poetry. In the beginning, it is seen that the arud does not go far from Turkish syllable rhythm, which is its own poetry system. In Turkish poetry, prosody has established its own rules in the following centuries and has been used with increasing success. Arud applications in Turkish are also supported with some theoretical works. After the transformation that took place in the times when Turkish was compatible with its own sound structure, arud gradually withdrew from Turkish poetry. Research, review and criticism studies on Turkish prosody have been carried out especially in the second half of the 19th century. The works are divided into two branches: literature and music. In the studies, we generally encounter topics such as syllable-prosody comparison, teaching of prosody, the publication of a work related to prosody, prosody practices of a poet or period, forms-rhythms relations. In this article, the most comprehensive bibliography of the studies aiming to understand and explain Turkish arud is presented to the attention of researchers.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

BELENKUYU, B. (2022). Türkçe Aruz Kaynakçası. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 1 - Sayı: 24, 137–172. https://ajindex.com/articles/489680

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (6)

  1. ‘ALİ CEMĀLEDDÍN (1291/1875), ‘Arûz-ı Türkî, İstanbul: Mekteb-i Sanâyi‛ Matbaası. ALİ EKREM [BOLAYIR] (1331-1332), Nazariyyât-ı Edebiyye Dersleri, (Aruz Vezni Hakkında Tedkîkât, 41-89; Hülâsa-i Kelâm ve Netîce-i Kat’iyye, 489- 496), İstanbul: Taş baskı. AKŞEHİRLİ MÜFTİZ DE MEHMED LÜTFÎ (1330/1911), Mülhakât-ı ‛İlm-i ‛Arûz, Dersaâdet. ALİ CEM LEDDÎN (1290/1873), ‘Arûz-ı Türkî, İstanbul: Mekteb-i Sanâyi‛ Matbaası. CEVDET PAŞAZ DE ALİ SED D B. AHMED (1329/1911), ‛Arûz-ı ‛Osmânî, İstanbul: Malumat Matbaası. EL-H C MÜFTİZ DE MEHMED LÜTFÎ (Akşehirli) (1330). Mülhakât-ı İlmü’lArûz, Dersaâdet. İBN MAHMUD ASIM (1314/1896), İlm-i ‘Arûz, İstanbul: Asır Kütüphanesi. İSM İL HAKKI (1318/1901), Esrâr-ı Belâgat, Cüz-i Evvel, İstanbul: A. Asadoryan Şirket-i Mürettibiyye Matbaası. İSM İL RUSÛHÎ ANKARAVÎ (1284/1868), Miftâhu’l-Belâga Misbâhu’l-Fesâha, İstanbul: Tasvîr-i Efkâr Matbaası. MANASTIRLI [SALİH] F ’İK (1314/1897), Türkçe ‛Arûz, İstanbul: lem Matbaası. MANASTIRLI MEHMED RIFAT (1308/1890), Mecâmiü'l-Edeb, 5. Kitâb: ‛İlm-i ‛Arûz, İstanbul: Kasbar Matbaası. MUALLİM NACİ (1313/1895), Arûz Numûnesi, İstanbul: Kasbar Matbaası. MUSTAFA NASIR (1329/1911), ‛Arûz ve Vezn-i Millî, İstanbul: Necm-i İstikbâl Matbaası. ŞİRVANLI AHMED HAMDİ (1288/1872), Teshîlü’l-arûz ve’l-Kavâfî ve’lBedâyî‘, Kısm-ı Evvel, İstanbul: Terakki Matbaası. ŞİRVANLI AHMED HAMDİ (1289/1873), Teshîlü’l-‘Arûz ve’l-Kavâfî ve’lBedâyi‘, Kısm-ı Sânî: İlmü’l-Kavafî ve’l-Bedâyî, İstanbul: Terakkî Matbaası. ŞİRVANLI AHMED HAMDİ (1289/1873), Teshîlü’l-‘Arûz ve’l-Kavâfî ve’lBedâyi‘, Kısm-ı Sâlis: İlm-i Bedâ’î, İstanbul: Terakkî Matbaası. [YAZIKSIZ] NECİB SIM (1329/1911), Millî ‛Arûz, İstanbul: Kanâat Matbaa ve Kütüphanesi. EKREM CA‘FER (1977), Arûzun Nazarî Esasları ve zerbaycan Arûzu, (“Bakü Filoloji ilimleri doktoru Ekrem Cafer’in “Aruzun Nazari Esasları ve Azerbaycan Aruzu (Arap, Fars, Tacik, Türk ve Özbek Aruzları ile Mukayesede)” adlı doktora tezi Şerq edebiyatının nazarî meselelerinin tetkikine hasrolunmuş fundamental bir eser idi.” şeklinde bir notla rastlanmıştır. Çalışmanın kitaplaşmadan önce tez olarak kaleme alındığı anlaşılmaktadır. ALPEREN, Fevzi Muhip (1973),
  2. Gömü, Cumhuriyetimizin 50. Yılında Türk Aruzu, İstanbul:
  3. Sabır Basımevi. ARARAT, Yusuf Cemil (2006),
  4. Aruza İtiraz, Hazırlayan: Mustafa S. Kaçalin, İstanbul, (Fotokopi nüshadır. İSAM Kütüphanesi: T811.21/ARA.A) AREL, Hüseyin Sadettin (1992),
  5. Prozodi Dersleri, Hazırlayan: Murat Bardakçı, İstanbul:
  6. Pan Yayıncılık. AYMUTLU, Ahmet (1943), Aruz: Türk Şiir