Dergiler / Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi / 2021 / Cilt: 2 - Sayı: 27

BAYKARA MECLİSİ’NDENYANSIMALAR -Edebî Meclisler, VâsıfîEtrafında Gelişen Olaylar 7-

REFLECTIONS FROM BAYKARA ASSEMBLY -Literary Assemblies, Events Developing Around Vâsıfî7

Sayfa
403–453
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Tarih manzumelerinin yanında manzum birArapça mektup da bulunmaktadır

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Zeynüddîn-i Mahmûd-ı Vâsıfî tarafından Farsça olarakkaleme alınan Bedâyi’u’l-vekâyi’, özellikle Türk kültür ve sosyalhayatına dair ihtiva ettiği geniş ve önemli bilgiler vesilesiyledikkat çekmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu yönüyle Türk kültür tarihi için çokönemli olan bu eserde, özellikle Mâverâünnehir ve Türkistâncoğrafyasında değişik mekânlarda tertip edilip oluşturulanedebî meclislerin hüviyetini yansıtan, özelliğini ortaya koyançeşitli meclislere yer verilmiş ve onların tasvirleri yapılmıştır.Bu çalışmada, Bedâyi’u’l-vekâyi’de yer alan, o dönem edebîmeclislerine ışık tutan ve Vâsıfî’nin bizzat katıldığı meclislerintercümesine yer verilecektir.
💡
Sonuç & Katkı:Tarih manzumelerinin yanında manzum birArapça mektup da bulunmaktadır
🔬Tür:Deneysel Tarla Denemesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Zeynüddîn-i Mahmûd-ı Vâsıfî tarafından Farsça olarakkaleme alınan Bedâyi’u’l-vekâyi’, özellikle Türk kültür ve sosyalhayatına dair ihtiva ettiği geniş ve önemli bilgiler vesilesiyledikkat çekmektedir. Bu yönüyle Türk kültür tarihi için çokönemli olan bu eserde, özellikle Mâverâünnehir ve Türkistâncoğrafyasında değişik mekânlarda tertip edilip oluşturulanedebî meclislerin hüviyetini yansıtan, özelliğini ortaya koyançeşitli meclislere yer verilmiş ve onların tasvirleri yapılmıştır.Bu çalışmada, Bedâyi’u’l-vekâyi’de yer alan, o dönem edebîmeclislerine ışık tutan ve Vâsıfî’nin bizzat katıldığı meclislerintercümesine yer verilecektir. Bu meclislerden biri, Semekand’ınattarlar pazarında bulunan Mollâ-zâde-i Mücellid’indükkânında düzenlenmiştir. Bu meclise dönemin önemlifazılları ile şairleri katılmışlardır. Diğerleri, Hâce Hâşimîtarafından tertip edilen ve yine dönemin önemli şairleri ile ilerigelenlerinin katılımcı olduğu meclislerdir. Ayrıca Mevlânâİsâmuddîn-i İbrâhîm ve Vâsıfî-i Herâtî ile bunların öğrencileriarasındaki husumet ve ihtilafı konu edinen, bu ihtilaf vehusumet etrafında gelişen olaylara da yer verilmiştir. BuradaVâsıfî ve diğer şairlere ait Farsça, Arapça ve Türkçe şiirlerinvarlığı dikkat çekmektedir. Bu şiirler arasında daha çok gazel vekasideler yer almaktadır. Bunların bir kısmı yazılannazirelerdir. Tarih manzumelerinin yanında manzum birArapça mektup da bulunmaktadır

Abstract

Bedâyi’u’l-vekâyi’, written in Persian by Zeynüddîn-iVâsıfî, draws attention especially with the extensive andimportant information it contains on Turkish culture andsocial life. In this work, which is very important for thehistory of Turkish culture in this respect, variousassemblies reflecting the identity and characteristics of theliterary assemblies, organized at different places, especiallyin Transoxiana and Turkistan, were included anddescribed. In this study, the translation of the assembliesin Bedâyi'u'l-vekâyi, which shed light on the literaryassemblies of that period and to which Vâsıfî personallyattended, will be included. One of these assemblies washeld in Mollâ-zâde-i Mücellid's shop, located in theherbalists' market of Semekand. The distinguished peopleand poets of the period participated in this assembly.Others are the assemblies organized by Hâce Hâşimî, andin which the important poets and distinguished people ofthe period participated. In addition, the eventssurrounding the enmity and conflict between Mevlânâİsâmuddîn-i İbrâhîm and Vâsıfî-i Herâtî and theirstudents were also included. The Persian, Arabic, andTurkish poems by Vâsıfî and other poets draws attentionhere. These poems are mostly ghazals and odes. Some ofthem are written nazires. Apart from the historical poems,there is also an Arabic letter in verse.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

KARTAL, A. (2022). BAYKARA MECLİSİ’NDENYANSIMALAR -Edebî Meclisler, VâsıfîEtrafında Gelişen Olaylar 7-. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, Cilt: 2 - Sayı: 27, 403–453. https://ajindex.com/articles/489631

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (14)

  1. AKA, İsmail (2010), “Şâhruh”, TDV İA, 38, 293-295.
  2. ALGAR, Hamid (2005), “Muhammed Pârsâ”, TDV İA, 30, 563-565. ALÎ ŞÎR NEVÂ’Î (1323), Tercume-i Mecâlisü’n-nefâis: Mecâlisü’n-nefâis, Der Tezkire-i Şu‘arâ-i Karn-i Nohum Hicrî, Te’lîf: Mîr Nizâmuddîn Alî Şîr Nevâ’î, (be-Sa‘y u İhtimâm-i Alî Asgar Hikmet), Tehrân [Bu eserin 1-178. sayfaları Fahri-yi Heratî’nin, 179-409. sayfaları ise Kazvînî’nin Mecâlisü’n-nefâis tercümesini kapsamaktadır.]. ALTIKULAÇ, Tayyar (2006),“Nâfi’ b. Abdurrahman”, TDV İA, 36, 287-289. AMÎD, Hasan (1362), Ferheng-i Amîd, Tehrân. ATA, Emine Nur (2018), Türk Dünyası Efsanelerinde “Su Çıkarma” Motifi Üzerine Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi.
  3. ATEŞ, Ahmed (1968), İstanbul Kütüphanelerinde Farsça Manzum Eserler I, İstanbul.
  4. AYDINLI, Osman (2009), “Semerkand”, TDV İA, 36, 481-484. BÂBÜR (2006); Baburnâme (Vekayi) Gazi Zahîreddin Muhammed Babur, Doğu Türkçesinden çeviren: Reşit Rahmeti Arat, Önsöz ve Tarihi Özet: Y. Hikmet Baydur, İstanbul:
  5. Kabalcı. ÇETİN, Osman (1998), “Horasan”, TDV İA, 18, 234-241. DEHHUDÂ, Ali Ekber (1373), Lugat-nâme, (14 cilt), Tehrân: Muessese-i İntişârât-i Çâp-i Dânişgâh-i Tehrân. DURMUŞ, İsmail (2000), “İsferâyînî, İsâmüddîn”, TDV İA, 22, 516-517. ENVERÎ, Hasan (1382), Ferheng-i Bozurg-i Sohen, 8 c., Çâp-i devvom, Tehrân. ERASLAN, Saniye (2019), “Türkistanlı Bir Şair: Vâsıfî ve Türkçe Şiirleri”, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 23, 758-774. Er-REYSÛNÎ, Ahmed – Ali Hakan Çavuşoğlu (2010),“Şâtıbî, İbrâhîm b. Mûsâ”, TDV İA, 38, 373-375.
  6. ESHENKULOVA, Kishimjan (2001), Timurlular Devrinde Medrese Eğitimi ve Ulûm el-Evâ’il [Matematik, Astronomi ve Tıp], Yüksek lisans tezi, İstanbul:
  7. İstanbul Üniversitesi.
  8. FARMANİ, Naqibullah (2019), İslam Medeniyetinde Herat: İlmî ve Kültürel Açıdan, Yüksek Lisans Tezi, Bursa: Uludağ Üniversitesi. HAYYÂMPÛR, Doktor A. (1372), Ferheng-i Suhanverân, 2 c., Tehrân: Çâphâne-i Fecr-i İslâm. KANAR, Mehmet (2016),
  9. Büyük Türkçe-Farsça Sözlük, İstanbul:
  10. Say Yayınları.
  11. KARTAL, Ahmet (2019),“Klasik Türk Şiirinde “Misk””, Osmanlı Edebî Metinlerinin Anlam Dünyası Sempozyumu 12-13 Mayıs 2017. Bilecik Bildiri Kitabı, hzr. Mehmet Özdemir, Bilecik, s. 9-44.
  12. KARTAL, Ahmet (2003), “Alî Şîr Nevâî'nin Farsça Şiirleri”, Bilig, 26, 147-180.
  13. KARTAL, Ahmet (2003), Hakîkate Düşen Gölge: Türk-Fars Edebî İlişkileri, 2. baskı, İstanbul:
  14. Doğukütüphanesi. KARTAL, Ahmet (2019a), “Baykara Meclisinden Yansımalar: -Edebî Meclisler 3-”, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, S. 23,