Dergiler / Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi / 2015 / Cilt: 20 - Sayı: 39

Osmanlı-Türk Ordusuna İçeriden Bakış: Asker Anıları (XIX. ve XX. Yüzyıllar)

A View from Inside the Ottoman-Turkish Army: Soldiers' Memoirs in the Nineteenth and Twentieth Centuries

Sayfa
23–55
Yayın Tarihi
2022-10-11
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Özellikle, askerlerin anı yazma nedenlerine, anıların vadettiği imkânlara, metinlerdeki genel temalara, anılarda hâkim olan genel iklime değinilmiştir

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Bu çalışmada, on dokuzuncu ve yirminci yüzyılda Türkiye topraklarında askerler tarafından kaleme alınan yaşam anlatıları (anı, hatırat, otobiyografi, defter, günlük vb.) incelenmektedir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu kapsamda yapılan literatür araştırmasında, askerî öğrenciden mareşale kadar çeşitli rütbelerden askerlerin kaleme aldığı 150'yi aşkın yaşam anlatısı incelenmiştir.
💡
Sonuç & Katkı:Özellikle, askerlerin anı yazma nedenlerine, anıların vadettiği imkânlara, metinlerdeki genel temalara, anılarda hâkim olan genel iklime değinilmiştir
🔬Tür:Laboratuvar & Saha Deneyi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:Alan Parametreleri

Özet

Bu çalışmada, on dokuzuncu ve yirminci yüzyılda Türkiye topraklarında askerler tarafından kaleme alınan yaşam anlatıları (anı, hatırat, otobiyografi, defter, günlük vb.) incelenmektedir. Osmanlı-Türk modernleşmesinin önemli kolektif aktörlerinden ordu üzerine yapılan çalışmalar son yıllarda artmış olmakla birlikte, literatürde ordunun kendisine odaklanan çalışmaların yeterli olduğunu söylemek güçtür. Bu çalışmada, orduyu oluşturan askerlerin kendi kalemlerinden çıkmış yaşam anlatılarına yoğunlaşılmakta ve bu metinlerin ordunun siyasi ve toplumsal rol ve eylemlerini anlayabilmek için sunacağı imkânlara işaret edilmektedir. Bu metinler, asker bireylerin kişisel görüşlerini ifade edebilmeleri bakımından özgür birer mecra olmaları itibariyle, resmî/kurumsal açıklamalarda bulamayacağımız insanî, canlı ve otantik veriler sunmaktadırlar. Bu özellikleri nedeniyle, bu metinler, Türkiye'de ordu, toplum ve siyaset ilişkileri konusunda oluşmuş yazını zenginleştirme ve ayrıntılandırma potansiyeline sahiptirler. Bu kapsamda yapılan literatür araştırmasında, askerî öğrenciden mareşale kadar çeşitli rütbelerden askerlerin kaleme aldığı 150'yi aşkın yaşam anlatısı incelenmiştir. Çalışmada bu anılar külliyatına ilişkin bazı nicel ve nitel tespitlere yer verilmiştir. Özellikle, askerlerin anı yazma nedenlerine, anıların vadettiği imkânlara, metinlerdeki genel temalara, anılarda hâkim olan genel iklime değinilmiştir

Abstract

This study examines the life narratives (memoirs, autobi-ographies, journals, letters, etc.) of soldiers in Turkey writ-ten in the nineteenth and twentieth centuries. Although in recent decades there has been a significant increase in the amount of research on the military in Turkey, the field re-mains understudied. This study attempts to focus on the life narratives of soldiers written by soldiers themselves as a way of highlighting their potential value for understanding the roles and actions of the military. Since life narratives are rel-atively free vehicles for the expression of personal thoughts, these texts present a more human, direct, and authentic data set than do official or institutional statements. Because of this characteristic, these texts have the capacity to enrich the existing literature on the relations between military, so-ciety, and politics in Turkey. This study offers a survey of the relevant literature, followed by some general and qualitative remarks about the subject corpus and an analysis of more than 150 life-narratives written by soldiers at several ranks (from military students to marshals). It also discusses the motivation behind the act of writing, the promises of life-narrative, general themes within such texts, and the general cultural climate of the works in the corpus.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ŞAHİN, H. (2022). Osmanlı-Türk Ordusuna İçeriden Bakış: Asker Anıları (XIX. ve XX. Yüzyıllar). Dîvân: Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, Cilt: 20 - Sayı: 39, 23–55. https://ajindex.com/articles/489545

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (16)

  1. Abdullah Paşa. Abdullah Paşa'nın Balkan Savaşı Hatıratı ve Mahmut Muhtar Paşa'nın Cevabı. Ed. Hülya Toker ve Sema De-mirtaş. İstanbul: Alfa Yayınları, 2012.
  2. Ahmad, Feroz. Modern Türkiye'nin Oluşumu. Çev. Yavuz Alogan. İstanbul: Kaynak Yayınları, 2009.
  3. Akmeşe, Handan Nezir. The Birth of Modern Turkey: The Otto-man Military and the March to World War I. Londra: I.B. Tauris, 2005.
  4. Akyaz, Doğan. Askerî Müdahalelerin Orduya Etkisi: Hiyerarşi Dışı Darbeden Emir-Komuta Zincirine. İstanbul: İletişim, 2004.
  5. Altay, Fahrettin. Görüp Geçirdiklerim, On Yıl Savaş ve Sonrası: 1912-1922. İstanbul: Yeniden Grup Matbaacılık, 2008.
  6. Altınay, Ayşe Gül. The Myth of Military-Nation: Militarism, Gen-der and Education in Turkey. New York: Macmillan, 2004.
  7. Atay, Falif Rıfkı. Zeytindağı. İstanbul: Bateş Atatürk Dizisi, 1981.
  8. Aydemir, Talat. Hatıratım. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2010.Aydın, Mahir. Abdülhamid'in Seraskeri Rıza Paşa'nın Anıları. İs-tanbul: Kitabevi Yayınları, 2012.
  9. Batur, Muhsin. Anılar ve Görüşler. İstanbul: Milliyet Yayınları, 1985.Bozdemir, Mevlüt. Türk Ordusunun Tarihsel Kaynakları. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları, 1982.
  10. Bölügiray, Nevzat. Sokaktaki Asker: Bir Sıkıyönetim Komutanı-nın 12 Eylül Öncesi Anıları. İstanbul: Milliyet Yayınları, 1989. ---. Sokaktaki Askerin Dönüşü: 12 Eylül Yönetimi Dönemi. Anka-ra: Tekin Yayınları, 1991.
  11. Çelikoğlu, Adnan. Darbeci Bir Subayın Anıları. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2009.
  12. Demirel, Tanel. "2000'li Yıllarda Asker ve Siyaset: Kontrollü De-ğişim ile Statüko Arasında Türk Ordusu." SETA Analiz 18 (Şubat 2010). ---. "Civil-Military Relations in Turkey: Two Patterns of Civili-an Behaviour Towards the Military." Turkish Studies 4 (Güz 2003): 1-25. ---. "Soldiers and Civilians: The Dilemma of Turkish Democ-racy." Middle Eastern Studies 40/1 (2004): 127-50. ---. Türkiye'nin Uzun On Yılı: Demokrat Parti İktidarı ve 27 Ma-yıs Darbesi. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2011.
  13. Dogra, Aslı Özgür Peker. "The Soldier and the Civilian: Conscrip-tion and Military Power in Turkey." Doktora Tezi, New York Uni-versity, 2007.
  14. Du Bois, William E.B. The Autobiography of W.E.B. Du Bois: A So-liloquy on Viewing My Life from the Last Decade of Its First Century. New York: International Publishers, 1968.
  15. Dursun, Çiler. "Türkiye'de Askeri Darbelerin Simgesel Ekonomi-si." Doğu Batı (Güz 2002): 109-21.
  16. Emiroğlu, Kudret. Arnavutluk'tan Sakarya'ya Komitacılık: Yüz-başı Cemal'in Anıları. Ankara: Kebikeç Yayınları,