Dergiler / Dini Araştırmalar / 2022 / Cilt: 25 - Sayı: 62

Fâtımî-İhşîdî İlişkileri (323-358/935-969)

Fatimid-Ihshidi Relations (323-359/935-970)

Sayfa
83–110
Yayın Tarihi
2022-10-12
DOI
—
🏛️Bu makalenin bibliyografik verileri ve tam metin bağlantısı DergiPark üzerinden sağlanmıştır.
DergiPark Kaydı ↗
✨

Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar

AI Insight
⚡ TL;DR(1 Cümlede Hızlı Çıkarım)

Söz konusu çalışmanın öncelikli hedefi Fâtımî-İhşîdî ilişkilerinin İslâm dünyasındaki yansımaları ve etkilerini ele alarak konu hakkında net bir fikir vermeye çalışmak olacaktır.

📌 3 Maddede Bu Makale

🎯
Amaç & Hipotez:Şiî/İsmâîlî mezhebine mensup Fâtımîler, İfrîkıye’de kuruldukları andan itibaren doğuya doğru genişleme siyaseti gütmüşlerdir.
📊
Temel Bulgular & Veri:Bu siyasî hedef çerçevesinde Türk hânedanlığı İhşîdîler’in sahip olduğu Mısır topraklarını ele geçirmek maksadıyla çeşitli teşebbüslerde bulunmuşlardır.
💡
Sonuç & Katkı:Söz konusu çalışmanın öncelikli hedefi Fâtımî-İhşîdî ilişkilerinin İslâm dünyasındaki yansımaları ve etkilerini ele alarak konu hakkında net bir fikir vermeye çalışmak olacaktır.
🔬Tür:Araştırma Makalesi
📍Kapsam:Genişletilmiş Akademik Örneklem
⚙️Değişkenler:İslâm Tarihi · Fâtımîler · İhşîdîler

Özet

Şiî/İsmâîlî mezhebine mensup Fâtımîler, İfrîkıye’de kuruldukları andan itibaren doğuya doğru genişleme siyaseti gütmüşlerdir. Bu siyasî hedef çerçevesinde Türk hânedanlığı İhşîdîler’in sahip olduğu Mısır topraklarını ele geçirmek maksadıyla çeşitli teşebbüslerde bulunmuşlardır. İki taraf arasında otuz yılı aşkın süren ilişkiler Fâtımîler’in Mısır ve ardından Sûriye’yi ele geçirmeleriyle sona ermiştir. Bu süreçte Fâtımîler ile İhşîdîler arasında siyasî ve askerî sahada çeşitli karşılaşmalar gerçekleşmiştir. Bu makalede Fâtımîler’in İhşîdîler ile olan ilişkileri ele alınmıştır. İslâm dünyasının doğusunda Fâtımîler batısında ise İhşîdîler’in siyasî olarak güçlerini artırdığı bir vasatta iki taraf arasındaki ilişkiler dikkat çekici olayları muhtevi olmuştur. Söz konusu gelişmelerin o dönemin İslâm dünyasını yakından ilgilendirmesi araştırma konusunun önemini artırmaktadır. Dolayısıyla ilgili döneme ışık tutan kaynakların incelenerek yaklaşık otuz beş yıllık sürecin panoramasının ortaya konulması faydalı olacaktır. Fâtımî-İhşîdî ilişkilerini ele alan çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Fâtımî-İhşîdî ilişkilerinin başlangıcı incelenecektir. İkinci bölümde ise Mısır’ın Fâtımîler’in hâkimiyetine geçmesi konusu işlenecektir. Son olarak üçüncü bölümde Fâtımîler’in Sûriye’yi ele geçirerek İhşîdîler’e son vermeleri bahsi ele alınacaktır. Söz konusu çalışmanın öncelikli hedefi Fâtımî-İhşîdî ilişkilerinin İslâm dünyasındaki yansımaları ve etkilerini ele alarak konu hakkında net bir fikir vermeye çalışmak olacaktır.

Abstract

Fatimids, bound up the Shiite/Ismaili sect, have pursued a policy of expansion towards the east since they were established in Ifrîkiye. Within the framework of this political goal, the Turkish dynasty made various attempts to seize the Egyptian lands owned by the Ikhshidids. The relations between the two sides, which lasted for more than thirty years, ended with the Fatimids seizing Egypt and then Syria. In this process, various political and military encounters took place between the Fatimids and the Ikhshidids. In this article, the relations of the Fatimids with the Ikhshidids are discussed. The relations between the two sides included remarkable events in a medium where the Fatimids in the east of the Islamic world and the Ikhshidid in the west increased their political power. The fact that these developments were closely related to the Islamic world of that period increases the importance of this research. Therefore, it would be beneficial to reveal the panorama of the thirty-five-year period by examining the sources that shed light on the relevant period. Ourstudy, which deals with the Fatimid-Ikhshidid relations, consists of three parts. In the first part, the beginning of the Fatimid-Ikhshidid relations will be examined. In the second part, the subject of the Fatimids taking Egypt from the Ikhshidids will be discussed. Finally, in the third chapter, the issue of the Fatimids capturing Syria and putting an end to the Ikhshidids will be discussed. The primary goal of the study in question will be to try to give a clear idea about the subject by addressing the reflections and effects of Fatimid-Ikhshidid relations in the Islamic world.

🔖

Bu Makaleye Atıf Yap

ERBAŞ, F. (2022). Fâtımî-İhşîdî İlişkileri (323-358/935-969). Dini Araştırmalar, Cilt: 25 - Sayı: 62, 83–110. https://ajindex.com/articles/489378

📄 Tam Metin PDF Okuyucu

📄

PDF görüntüleyici hazırlanıyor...

Kaynakça (13)

  1. Arîb b. Saʿd. Sılatü Târîhi’t-Taberî. nşr. M. J. de Goeje. Leiden: Matbaatu Beril, 1897. Ağırakça, Ahmet. “İhşîdîler”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. C. 21. İstanbul: TDV Yayınları, 2000. Antâkî, Yahyâ b. Sa‘îd el-. Târîhu’l-Antâkî. thk. Ömer Abdüsselâm Tedmûrî. Trablus: y.y., 1990.
  2. Bianquis, Thierry. “La Prise Du Pouvoir Par Les Fatimides En Êgypte (357-363/968-974)”. Annales Islamologiques 11/ (1972), 49-108.
  3. Brett, Michael. The Rise of the Fatimids. Leiden: Brill, 2001.
  4. Brett, Michael. Fâtımî İmparatorluğu. çev. Fatih Yücel. İstanbul: Kronik Yayınları, 2021.
  5. Canard, Marius. “L’impêrialisme Des Fatimides Et Leur Propagande”. Institut d’Etudes Orientales 1/ (1947).
  6. Christides, Vassilios. “The Raids of the Moslems of Crete in the Aegean Sea Piracy and Conquest”. Byzantion 51 (1981).
  7. Çelik, Aydın. Fâtımîler Devleti Tarihi (909-1171). Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2018.
  8. Çubukçu, Asri. “Muhammed b. Tuğç”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. C. 30. İstanbul: TDV Yayınları, 2005.
  9. Daftary, Farhad. İsmailililer Tarihleri ve Öğretileri. çev. Ahmet Fethi. İstanbul: Alfa Yayınları, 2014. Dâ‘î İdrîs, ‘İmâdüddîn. Târîhu’l-Hulefâi’l-Fâtımiyyîn bi’l-Mağrib el-Kısmü’l-Hâs min Kitâbi ‘Uyûni’l-ahbâr. thk. Muhammed el-Ya‘lâvî. Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 1985. Dâ‘î İdrîs, ‘İmâdüddîn. Zehrü’l-Meʿânî. nşr. Mustafâ Gâlib. Beyrut: el-Müessesetü’l-Câmiyyeti li’d-dirâsât, 1991. Defrémery, Charles François. “Histoire Des Ismaeliens De La Perse”. Journal Asıatıque 8/2 (1856). Deşrâvî, Ferhât ed-. el-Hilâfetü’l-Fâtımiyye bi’l-Mağrib. çev. Hammâdî es-Sâhilî. Beyrut: Dârü’l-Garbi’l-İslâmî, 1994. Ebü’l-Fidâ’, İsmâ‘îl b. ‘Alî. el-Muhtasar fî ahbâri’l-beşer. nşr. Muhammed Zeynuhum Muhammed Azeb-Yahyâ Seyyid Hüseyin. Kahire: Dârü’l-Mearif, ts. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Ebû Yezîd en-Nükkârî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. C. 10. İstanbul: TDV Yayınları, 1994.
  10. Halm, Heinz. The Empire of the Mahdi: The Rise of the Fatimids. çev. Michael Bonner. Leiden: Brill, 1996.
  11. Hasan, Hasan İbrâhîm - Şeref, Tâhâ Ahmed. el-Mu‘izz-Lidînillah İmâmu Şî‘ati’l-İsmâ‘îliyye ve Müessisu’d-Devleti’l-Fâtımiyye fî Mısr. Kahire: Mektebetü’n-Nehdati’l-Mısrıyye, 1947.
  12. Hasan, Hasan İbrâhîm - Şeref, Tâhâ Ahmed. ʿUbeydullâh el-Mehdî İmâmu’ş-Şîʿati’l-İsmâʿîliyye ve Müessisü’d-Devleti’l-Fâtımiyye fî Bilâdi’l-Mağrib. Kahire: Mektebetü’n-Nehdati’l-Mısrıyye, 1947.
  13. Hasan, Hasan İbrâhîm. Târûhu’d-Devleti’l-Fâtımiyye fi’l-Mağrib ve Mısr ve Sûriye ve Bilâdi’l-Mağrib. Kahire: Mektebetü’n-Nehdati’l-Mısrıy