Yapay Zeka Hızlı Bakış & Çıkarımlar
AI InsightAraştırmanın sonuçları, saha öncesi deneyimler ana teması altında katılımcıların yoğun kaygı, üzüntü, yetersiz kalma endişesi ve bazı fiziksel belirtiler yaşadıklarını göstermektedir.
📌 3 Maddede Bu Makale
Özet
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında sahada görevlendirilen Diyanet İşleri Başkanlığı personelinin deprem deneyimlerini, başa çıkma yöntemlerini ve depremzedelerin manevi ihtiyaçlarına ilişkin gözlemlerini fenomenolojik desen ile incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma grubunu, amaçlı örnekleme ve kartopu tekniği ile belirlenen, yaşları 28–58 arasında değişen toplam 14 katılımcı oluşturmuştur (1 müftü, 1 vaiz, 3 imam-hatip, 1 din hizmetleri uzmanı, 1 manevi danışman, 1 şoför ve 6 Kur’an kursu öğreticisi). Veriler, uzman görüşü alınarak oluşturulan 15 soruluk yarı yapılandırılmış mülakat formu aracılığıyla Nisan-Haziran 2023 döneminde yüz yüze toplanmış; görüşmeler ortalama 30–35 dakika sürmüştür. Etik kurul onayı alınmış, ses kayıtları transkribe edilmiş ve gizlilik amacıyla katılımcılar K1-K14 kodlarıyla ifade edilmiştir. Veriler, tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve analiz sonucunda 3 ana tema ve toplam 12 alt tema belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, saha öncesi deneyimler ana teması altında katılımcıların yoğun kaygı, üzüntü, yetersiz kalma endişesi ve bazı fiziksel belirtiler yaşadıklarını göstermektedir. Araştırma bulgularına göre başa çıkma stratejileri temasında katılımcılar arasında en belirgin eğilimin, dua, tevekkül, sabır, kabullenme ve Kur’an okuma gibi pozitif dinî başa çıkma biçimlerinin olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra problem odaklı (hazırlık, materyal temini) ve duygu odaklı (sosyal destek, sohbet, yürüyüş) stratejilerin de kullanıldığı ortaya çıkmıştır. Sahada uygulamaları ana temasında hizmetler ağırlıklı olarak cenaze işlemleri, manevi destek faaliyetleri ve çocuklara yönelik etkinlikler etrafında şekillenmiştir. Depremzedelerin depremi kader, imtihan veya ilahî uyarı gibi dinî çerçevelerle ya da doğal bir olay olarak anlamlandırdıkları; bazı durumlarda suçluluk ve kendini sorgulama eğilimlerinin tecrübe edildiği tespit edilmiştir. Saha sonrası etkiler ana teması altında ise katılımcıların hem ikincil travmatik stres belirtileri hem de travma sonrası büyüme göstergelerini bildirdikleri bulgulanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, afet bağlamında manevi destek hizmetlerinin yanı sıra bu hizmeti sunan personelin psikolojik ve manevi iyi oluşunu korumaya yönelik, eğitim ve süpervizyonu içeren bütüncül bir hazırlık ve izlem modeline ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.
Abstract
This study aims to examine the earthquake experiences, coping strategies, and observations regarding the spiritual needs of earthquake survivors among the personnel of the Presidency of Religious Affairs who served in the field following the Kahramanmaraş-centered earthquakes of February 6, 2023, using a phenomenological design. The study group consisted of 14 participants aged between 28 and 58, selected through purposive and snowball sampling methods, including one mufti, one preacher, three imams, one religious services specialist, one spiritual counselor, one driver, and six Qur’an course instructors. Data were collected through face-to-face interviews conducted between April and June 2023 using a semi-structured interview form consisting of 15 questions developed with expert consultation. The interviews lasted approximately 30–35 minutes. Ethical approval was obtained, audio recordings were transcribed, and participants were anonymized using codes ranging from P1 to P14. The data were analyzed using thematic analysis, resulting in three main themes and twelve subthemes. The findings revealed that, under the main theme of pre-deployment experiences, participants reported intense anxiety, sadness, concerns about inadequacy, and various physical symptoms. Regarding coping strategies, the most prominent tendency among participants was the use of positive religious coping methods, including prayer, trust in God (tawakkul), patience, acceptance, and recitation of the Qur’an. In addition, problem-focused strategies (such as preparation and obtaining necessary materials) and emotion-focused strategies (including social support, conversation, and walking) were also identified. Under the main theme of field practices, services primarily centered on funeral procedures, spiritual support activities, and activities for children. Participants observed that earthquake survivors interpreted the disaster through religious frameworks such as destiny, divine testing, or divine warning, while others viewed it as a natural event. In some cases, experiences of guilt and self-questioning were also reported. Regarding post-field experiences, participants reported both symptoms of secondary traumatic stress and indicators of post-traumatic growth. The findings underscore the necessity of a comprehensive disaster-response model that not only addresses the spiritual needs of affected populations but also incorporates training, supervision, and psychosocial support mechanisms to safeguard the psychological and spiritual well-being of religious personnel providing these services.